ਸਾ ਤਥਾ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾ ਰਾਜਮ੍ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਸ਼ੋਕ ਲਾਲਸਾ । ਧਰਣ੍ਯਾਮ੍ ਨਿਪਪਾਤ ਆਸ਼ੁ ਬਾष੍ਪ ਵਿਪ੍ਲੁਤ ਭਾषਿਣੀ ॥੨-੫੭-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅੱਜੂ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈ।
ਏਵਮ੍ ਵਿਲਪਤੀਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੌਸਲ੍ਯਾਮ੍ ਪਤਿਤਾਮ੍ ਭੁਵਿ । ਪਤਿਮ੍ ਚ ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ॥੨-੫੭-
ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਰੋਦਿਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਤਤਃ ਤਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪੁਰ ਨਾਦਮ੍ ਉਤ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵृਦ੍ਧਾਃ ਤਰੁਣਾਃ ਚ ਮਾਨਵਾਃ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਪੁਰਮ੍ ਤਦਾ ਆਸੀਤ੍ ਪੁਨਰ੍ ਏਵ ਸਮ੍ਕੁਲਮ੍ ॥੨-੫੭-
ਫਿਰ, ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਉਠਦੀ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰਦ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੜ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
thumb|ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਃ ਯਦਾ ਰਾਜਾ ਮੋਹਾਤ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਃ ਪੁਨਃ । ਥਾਜੁਹਾਵ ਤਮ੍ ਸੂਤਮ੍ ਰਾਮ ਵृਤ੍ਤ ਅਨ੍ਤ ਕਾਰਣਾਤ੍ ॥੨-੫੮-
ਜਦ ਰਾਜਾ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਉਹ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਨ ਲਈ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤਦਾ ਸੂਤੋ ਮਹਾਰਾਜ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਰਾਮਮੇਵ ਅਨੁਸ਼ੋਚਨ੍ਤਂ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥੨-੫੮-
ਫਿਰ ਸਾਰਥੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਰਾਮ ਲਈ ਦੁਖੀ, ਗਮ ਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵृਦ੍ਧਮ੍ ਪਰਮ ਸਮ੍ਤਪ੍ਤਮ੍ ਨਵ ਗ੍ਰਹਮ੍ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਮ੍ । ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਮ੍ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਮ੍ ਇਵ ਕੁਨ੍ਜਰਮ੍ ॥੨-੫੮-
ਉਹ ਨੇ ਵੱਡੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਨਵੇਂ ਦੁਖ ਨਾਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਆਹ ਭਰਦੇ ਤੇ ਸੋਚਦੇ, ਬੇਚੈਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਜਾ ਤੁ ਰਜਸਾ ਸੂਤਮ੍ ਧ੍ਵਸ੍ਤ ਅਙ੍ਗਮ੍ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਸ਼੍ਰੁ ਪੂਰ੍ਣ ਮੁਖਮ੍ ਦੀਨਮ੍ ਉਵਾਚ ਪਰਮ ਆਰ੍ਤਵਤ੍ ॥੨-੫੮-
ਰਾਜਾ ਨੇ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਕ੍ਵ ਨੁ ਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਧਰ੍ਮ ਆਤ੍ਮਾ ਵृਕ੍ਸ਼ ਮੂਲਮ੍ ਉਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਸੋ ਅਤ੍ਯਨ੍ਤ ਸੁਖਿਤਃ ਸੂਤ ਕਿਮ੍ ਅਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ਰਾਘਵਃ ॥੨-੫੮-
ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਜੋ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਹੇਗਾ, ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸੇਗਾ? ਸੂਤ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ਨਸੀਬ ਰਾਘਵ, ਕੀ ਖਾਏਗਾ?
ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨੁਚਿਤੋ ਦੁਃਖਮ੍ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰ ਸ਼ਯਨੋਚਿਤਃ । ਭੂਮਿ ਪਾਲ ਆਤ੍ਮਜੋ ਭੂਮੌ ਸ਼ੇਤੇ ਕਥਮ੍ ਅਨਾਥਵਤ੍ ॥੨-੫੮-
ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਆਦੀ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸੇਜ 'ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੁਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ, ਸੌਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਯਮ੍ ਯਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਨੁਯਾਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਪਦਾਤਿ ਰਥ ਕੁਣ੍Jਜਰਾਃ । ਸ ਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਕਥਮ੍ ਰਾਮਃ ਵਿਜਨਮ੍ ਵਨਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤਃ ॥੨-੫੮-
ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਚਲਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਹੁਣ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇਗਾ?
ਵ੍ਯਾLਐਃ ਮृਗੈਃ ਆਚਰਿਤਮ੍ ਕृष੍ਣ ਸਰ੍ਪ ਨਿषੇਵਿਤਮ੍ । ਕਥਮ੍ ਕੁਮਾਰੌ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਵਨਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤੌ ॥੨-੫੮-
ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਹਿਰਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇ ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ?
ਸੁਕੁਮਾਰ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨ੍ਯਾ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰ ਸਹ ਸੀਤਯਾ । ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰੌ ਕਥਮ੍ ਪਾਦੈਃ ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਰਥਾਤ੍ ਗਤੌ ॥੨-੫੮-
ਸੂਤ, ਨਰਮ ਤੇ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਥ ਤੋਂ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਚਲੇ?
ਸਿਦ੍ਧ ਅਰ੍ਥਃ ਖਲੁ ਸੂਤ ਤ੍ਵਮ੍ ਯੇਨ ਦृष੍ਟੌ ਮਮ ਆਤ੍ਮਜੌ । ਵਨ ਅਨ੍ਤਮ੍ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੌ ਤਾਵ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਵ੍ ਇਵ ਮਨ੍ਦਰਮ੍ ॥੨-੫੮-
ਸੂਤ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਕਾਮਯਾਬ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਮ੍ ਉਵਾਚ ਵਚੋ ਰਾਮਃ ਕਿਮ੍ ਉਵਾਚ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ । ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰ ਵਨਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਕਿਮ੍ ਉਵਾਚ ਚ ਮੈਥਿਲੀ ॥੨-੫੮-
ਸੂਤ, ਰਾਮ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕੀ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੀ ਕਹਿਆ?
ਆਸਿਤਮ੍ ਸ਼ਯਿਤਮ੍ ਭੁਕ੍ਤਮ੍ ਸੂਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਯ । ਜੀਵਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਮੇਤੇਨ ਯਯਾਤਿਰਿਵ ਸਾਧੁषੁ ॥੨-੫੮-
ਸੂਤ, ਰਾਮ ਦੇ ਬੈਠਣ, ਸੌਣ ਤੇ ਖਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ; ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਉਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਲਾਇਆ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸੂਤਃ ਨਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚੋਦਿਤਃ ਸਜ੍ਜਮਾਨਯਾ । ਉਵਾਚ ਵਾਚਾ ਰਾਜਾਨਮ੍ ਸ ਬਾष੍ਪ ਪਰਿਰ੍ਬਦ੍ਧਯਾ ॥੨-੫੮-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਸੂਤ ਨੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ ਮਾਮ੍ ਮਹਾ ਰਾਜ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਅਨੁਪਾਲਯਨ੍ । ਅਨ੍ਜਲਿਮ੍ ਰਾਘਵਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਾ ਅਭਿਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ॥੨-੫੮-
ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਰਾਘਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੂਤ ਮਦ੍ਵਚਨਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਤਾਤਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤ ਆਤ੍ਮਨਃ । ਸ਼ਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਨੀਯਸ੍ਯ ਵਨ੍ਦ੍ਯੌ ਪਾਦੌ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥੨-੫੮-
ਸੂਤ, ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰੋ।
ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਨ੍ਤਃ ਪੁਰਮ੍ ਵਾਚ੍ਯਮ੍ ਸੂਤ ਮਦ੍ਵਚਨਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਆਰੋਗ੍ਯਮ੍ ਅਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਯਥਾ ਅਰ੍ਹਮ੍ ਚ ਅਭਿਵਾਦਨਮ੍ ॥੨-੫੮-
ਸੂਤ, ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇ; ਸਭ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਫਰਕ ਕੀਤੇ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰ, ਤੇ ਯੋਗ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ।
ਮਾਤਾ ਚ ਮਮ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਕੁਸ਼ਲਮ੍ ਚ ਅਭਿਵਾਦਨਮ੍ । ਅਪ੍ਰਮਾਦਮ੍ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਬ੍ਰੂਯਾਸ਼੍ਚੈਮਿਦਮ੍ ਵਚਃ ॥੨-੫੮-
ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਦੱਸ, ਤੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹਿ, ਇਹ ਬਚਨ ਵੀ ਬੋਲੇ।
ਧਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਾ ਯਥਾਕਾਲਮਗ੍ਨ੍ਯਗਾਰਪਰਾ ਭਵ । ਦੇਵਿ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਚ ਦੇਵਵਤ੍ ਪਰਿਪਾਲਯ ॥੨-੫੮-
ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੋ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ; ਰਾਣੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਰੱਬ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਅਭਿਮਾਨਮ੍ ਚ ਮਾਨਮ੍ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਮਾਤृषੁ । ਅਨੁ ਰਾਜਾਨ ਮਾਰ੍ਯਾਮ੍ ਚ ਕੈਕੇਯੀਮਮ੍ਬ ਕਾਰਯ ॥੨-੫੮-
ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਾਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਤੀਰਾ ਰੱਖ; ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਓ।
ਕੁਮਾਰੇ ਭਰਤੇ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਾਚ ਰਾਜਵਤ੍ । ਅਰ੍ਥਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਧਰ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰ ॥੨-੫੮-
ਕੁਮਾਰ ਭਰਤ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਵਤੀਰਾ ਰੱਖੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਧਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ—ਰਾਜਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ।
ਭਰਤਃ ਕੁਸ਼ਲਮ੍ ਵਾਚ੍ਯੋ ਵਾਚ੍ਯੋ ਮਦ੍ ਵਚਨੇਨ ਚ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਵ ਏਵ ਯਥਾ ਨ੍ਯਾਯਮ੍ ਵृਤ੍ਤਿਮ੍ ਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਮਾਤृषੁ ॥੨-੫੮-
ਭਰਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਓ; ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੋਗ ਵਤੀਰਾ ਰੱਖੋ।
ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਚ ਮਹਾ ਬਾਹੁਰ੍ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਕੁਲ ਨਨ੍ਦਨਃ । ਪਿਤਰਮ੍ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਸ੍ਥੋ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਥਮ੍ ਅਨੁਪਾਲਯ ॥੨-੫੮-
ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਚਿਰਾਗ, ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਓ; ਜਦ ਤੱਕ ਪਿਤਾ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਅਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਵਯਾ ਰਾਜਾ ਮਾਸ੍ਮੈਨਮ੍ ਵ੍ਯਵਰੋਰੁਧਃ । ਕੁਮਾਰਰਾਜ੍ਯੇ ਜੀਵ ਤ੍ਵਮ੍ ਤਸ੍ਯੈਵਾਜ੍ਞ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਾਮ੍ ॥੨-੫੮-
ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਨਾ ਰੋਕੋ; ਤੂੰ ਜੀਵੀਂ ਰਹਿ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੀ ਮੰਨ।'
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚਾਪਿ ਮਾਮ੍ ਭੂਯੋ ਭृਸ਼ਮਸ਼੍ਰੂਣਿ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ । ਮਾਤੇਵ ਮਮ ਮਾਤਾ ਤੇ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਗਰ੍ਧਿਨੀ ॥੨-੫੮-
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਅਸੂਹਾਂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ: 'ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਰਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵੇਖਣਾ।'
ਇਤਿ ਏਵਮ੍ ਮਾਮ੍ ਮਹਾਰਾਜ ਬृਵਨ੍ਨ੍ ਏਵ ਮਹਾ ਯਸ਼ਾਃ । ਰਾਮਃ ਰਾਜੀਵ ਤਾਮ੍ਰ ਅਕ੍ਸ਼ੋ ਭृਸ਼ਮ੍ ਅਸ਼੍ਰੂਣਿ ਅਵਰ੍ਤਯਤ੍ ॥੨-੫੮-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਰੋਇਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਤੁ ਸੁਸਮ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨਿਹ੍ਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕੇਨ ਅਯਮ੍ ਅਪਰਾਧੇਨ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਃ ਵਿਵਾਸਿਤਃ ॥੨-੫੮-
ਪਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਕਿਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ?'