ਯਾਵਤਾ ਚਿਤ੍ਰ ਕੂਟਸ੍ਯ ਨਰਃ ਸ਼ृਨ੍ਗਾਣਿ ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਿ ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ ਨ ਪਾਪੇ ਕੁਰੁਤੇ ਮਨਃ ॥੨-੫੪-
ਜਿੰਨੀ ਦੂਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਦੂਰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਦ ਕੰਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ऋषਯਃ ਤਤ੍ਰ ਬਹਵੋ ਵਿਹृਤ੍ਯ ਸ਼ਰਦਾਮ੍ ਸ਼ਤਮ੍ । ਤਪਸਾ ਦਿਵਮ੍ ਆਰੂਧਾਃ ਕਪਾਲ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਹ ॥੨-੫੪-
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੌ ਪਤਝੜ ਗੁਜਾਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਕਪਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਿਵਿਕ੍ਤਮ੍ ਅਹਮ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਤਮ੍ ਵਾਸਮ੍ ਭਵਤਃ ਸੁਖਮ੍ । ਇਹ ਵਾ ਵਨ ਵਾਸਾਯ ਵਸ ਰਾਮ ਮਯਾ ਸਹ ॥੨-੫੪-
ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਸ ਰਾਮਮ੍ ਸਰ੍ਵ ਕਾਮੈਅਃ ਤਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤਿਥਿਮ੍ । ਸਭਾਰ੍ਯਮ੍ ਸਹ ਚ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ॥੨-੫੪-
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਮ੍ ਮਹਰ੍षਿਮ੍ ਉਪੇਯੁषਃ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਰਜਨੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਰਾਃ ਕਥਯਤਃ ਕਥਾਃ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਮਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਜੋਕੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਲੰਘ ਗਈ।
ਸੀਤਾਤृਤੀਯ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਹ੍ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸੁਖੋਚਿਤਃ । ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮ੍ਯੇ ਤਾਮ੍ ਰਾਤ੍ਰਿ ਮਵਸ੍ਤ੍ਸੁਖਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਤੀਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਲੰਘਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਮ੍ ਰਜਨ੍ਯਾਮ੍ ਤੁ ਭਰਦ੍ਵਾਜਮ੍ ਉਪਾਗਮਤ੍ । ਉਵਾਚ ਨਰ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਮੁਨਿਮ੍ ਜ੍ਵਲਿਤ ਤੇਜਸਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮਾ ਭਰਦਵਾਜ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮ੍ ਭਵਨਨ੍ਨ੍ ਅਦ੍ਯ ਸਤ੍ਯ ਸ਼ੀਲ ਤਵ ਆਸ਼੍ਰਮੇ । ਉषਿਤਾਃ ਸ੍ਮ ਇਹ ਵਸਤਿਮ੍ ਅਨੁਜਾਨਾਤੁ ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ॥੨-੫੪-
ਸੱਚੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਮ੍ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਇਦਮ੍ । ਮਧੁ ਮੂਲ ਫਲ ਉਪੇਤਮ੍ ਚਿਤ੍ਰ ਕੂਟਮ੍ ਵ੍ਰਜ ਇਤਿ ਹ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਠਾ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।'
ਵਾਸਮੌਪਯਿਕਮ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਰਾਮ ਮਹਾਬਲ । ਨਾਨਾਨਗਗਣੋਪੇਤਃ ਕਿਨ੍ਨਰੋਰਗਸੇਵਿਤਹ੍ ॥੨-੫੪-
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਯੂਰਨਾਦਾਭਿਰੁਤੋ ਗਜਰਾਜਨਿषੇਵਿਤਃ । ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਭਵਤਾ ਸ਼ੈਲਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਃ ਸ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ॥੨-੫੪-
ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਮਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜੀ ਤੁਹਾਡਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੋਵੇ।
ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਮਣੀਯਸ਼੍ਚ ਬਹੁਮੂਲਫਲਾਯੁਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਕੁਨ੍ਜਰ ਯੂਥਾਨਿ ਮृਗ ਯੂਥਾਨਿ ਚ ਅਭਿਤਃ ॥੨-੫੪-
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਥੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਵਨ ਅਨ੍ਤੇषੁ ਤਾਨਿ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਘਵ । ਸਰਿਤ੍ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨ੍ ਦਰੀਕਨ੍ਧਰਨਿਰ੍ਘਰਾਨ੍ ॥੨-੫੪-
ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਝੁੰਡਾਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਸ, ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸਾਂ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖੋਗੇ।
ਚਰਤਃ ਸੀਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਨਨ੍ਦਿष੍ਯਤਿ ਮਨਸ੍ਤਵ । ਪ੍ਰਹृष੍ਟ ਕੋਯष੍ਟਿਕ ਕੋਕਿਲ ਸ੍ਵਨੈਃ । ਰ੍ਵਿਨਾਦਿਤਮ੍ ਤਮ੍ ਵਸੁਧਾ ਧਰਮ੍ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਮृਗੈਃ ਚ ਮਤ੍ਤੈਃ ਬਹੁਭਿਃ ਚ ਕੁਨ੍ਜਰੈਃ । ਸੁਰਮ੍ਯਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਸਮਾਵਸ ਆਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ, ਖੁਸ਼ ਕੌਏ ਅਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਸਤ ਹਿਰਣਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਮਿਲੇਗਾ।
thumb|ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਉषਿਤ੍ਵਾ ਰਜਨੀਮ੍ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਵਰਿਮ੍ਦਮੌ । ਮਹਰ੍षਿਮਭਿਵਾਦ੍ਯਾਥ ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤਮ੍ ਗਿਰਿਮ੍ ਪ੍ਰਤਿ ॥੨-੫੫-
ਉਥੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਦੋਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।
ਤੇषਾਮ੍ ਚੈਵ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਮ੍ ਮਹਰ੍षਿਃ ਸ ਚਕਾਰ ਹ । ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਨ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵਾਨ੍ਵਗਾਤ੍ ॥੨-੫੫-
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਵਾਨਗੀ ਲਈ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਚੱਲ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮ੍ ਵਚਨਮ੍ ਸ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਭਰ੍ਦ੍ਵਾਜੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਰਾਮਮ੍ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ ॥੨-੫੫-
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਯੋਃ ਸਨ੍ਧਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਨੁਜਰ੍षਭੌ । ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਮਨੁਗਚ੍ਛੇਤਾਮ੍ ਨਦੀਮ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੁਖਾਸ਼੍ਰਿਤਾਮ੍ ॥੨-੫੫-
ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਪਿੱਛੇ ਲਓ।
ਅਥਾਸਾਦ੍ਯ ਤੁ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਸ੍ਰੋਤਸਮਾਪਗਾਮ੍ (ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਰੋਤਃਸਮਾਗਤਾਮ੍ - ਪਾ.ਭੇ.) । ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਮ੍ ਪ੍ਰਚਰਿਤਮ੍ ਪੁਰਾਣਮ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵੌ ॥੨-੫੫-
ਫਿਰ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ, ਉਸਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋਨੋ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਯੂਯਮ੍ ਪ੍ਲਵਮ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਰਤਾਂਸ਼ੁਮਤੀਂ ਨਦੀਮ੍ । ਤਤੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਹਾਨ੍ਤਮ੍ ਹਰਿਤਚ੍ਛਦਮ੍ ॥੨-੫੫-
ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਬੇੜਾ ਬਣਾਕੇ ਚਮਕਦੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੋ; ਫਿਰ, ਹਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਬੋਹੜ ਪਹੁੰਚੋ।
ਵਿਵृਦ੍ਧਮ੍ ਬਹੁਭਿਰ੍ਵऋਕ੍ਸ਼ੈਹ੍ ਸ਼੍ਯਾਮਮ੍ ਸਿਦ੍ਧੋਪਸੇਵਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮੈ ਸੀਤਾਞ੍ਜਲਿਮ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਤਾਸ਼ਿषਃ ਸ਼ਿਵਾਃ ॥੨-੫੫-
ਉਹ ਬੋਹੜ ਕਈ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾ ਹੋਇਆ, ਗੂੜ੍ਹਾ, ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਸੀਤਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਚੰਗੀਆਂ ਦुआਵਾਂ ਮੰਗੇ।
ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੁ ਤਮ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਵਸੇਦ੍ਵਾਤਿਕ੍ਰਮੇਤ ਵਾ । ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰਮ੍ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਨੀਲਮ੍ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਥ ਕਾਨਨਮ੍ ॥੨-੫੫-
ਉਹ ਰੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਠਹਿਰੋ ਜਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧੋ; ਫਿਰ, ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ ਜਾਂ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਨੀਲਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖੋਗੇ।
ਪਲਾਸ਼ਬਦਰੀਮਿਸ਼੍ਰਮ੍ ਰਮ੍ਯਮ੍ ਵਮ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਯਾਮੁਨੈਃ । ਸ ਪਨ੍ਥਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਗਤਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਮਯਾ ॥੨-੫੫-
ਉਹ ਰਸਤਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਪਲਾਸ਼ ਤੇ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਬੰਸਾਂ ਨਾਲ। ਉਹ ਰਸਤਾ ਚਿਤਰਕੂਟ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਰਮ੍ਯੇ ਮਾਰ੍ਦਵਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਨਦਾਵੈਰ੍ਵਿਪਰ੍ਜਿਤਃ । ਇਤਿ ਪਨ੍ਥਾਨਮਾਵੇਦ੍ਯ ਮਹਰ੍षਃ ਸ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ॥੨-੫੫-
ਉਹ ਰਸਤਾ ਸੁਹਾਵਣਾ, ਨਰਮ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮੇਣ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਿਤਃ । ਉਪਾਵृਤ੍ਤੇ ਮੁਨੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੫੫-
ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕृਤਪੁਣ੍ਯਾਃ ਸ੍ਮ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮੁਨਿਰ੍ਯਨ੍ਨੋऽਨੁਕਮ੍ਪਤੇ । ਇਤਿ ਤੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨੌ ॥੨-੫੫-
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ, ਅਸੀਂ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਨੂੰ ਇੰਨੀ ਮਿਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਸੀਤਾਮੇਵਾਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾLਇਨ੍ਦੀਮ੍ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਨਦੀਮ੍ । ਅਥਾ ਸਾਦ੍ਯ ਤੁ ਕਾLਇਨ੍ਦੀਮ੍ ਸ਼ੀਘ੍ਰਸ੍ਰੋਤੋਵਹਾਮ੍ ਨਦੀਮ੍ ॥੨-੫੫-
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਾਲਿੰਦੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਚਲੇ। ਫਿਰ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤੌ ਕਾष੍ਠਸਮ੍ਘਾਤਮਥੋ ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤੁ ਮਹਾਪ੍ਲਵਮ੍ ॥੨-੫੫-
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੱਕੜਾਂ ਦੇ ਗੱਛ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਬੇੜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਸ਼ੁष੍ਕੈਰ੍ਵਮ੍ਸ਼ੈਃ ਸਮਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮੁLਈਰੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵृਤਮ੍ । ਤਤੋ ਵੇਤਸਸ਼ਾਖਾਸ਼੍ਚ ਜਮ੍ਬੂਸ਼ਾਖਾਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ॥੨-੫੫-
ਉਹ ਬੇੜਾ ਸੁੱਕੇ ਬੰਸਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ। ਫਿਰ, ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਵੈਤਸ ਤੇ ਜਾਮੁਨ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ।