ਤਤਃ ਤੁ ਆਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਆਸਾਦ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨ ਕਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣੌ । ਸੀਤਯਾ ਅਨੁਗਤੌ ਵੀਰੌ ਦੂਰਾਤ੍ ਏਵ ਅਵਤਸ੍ਥਤੁਃ ॥੨-੫੪-
ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੋ ਵੀਰ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਰੋਂ ਖੜੇ ਰਹੇ।
ਸ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮृषਿਮ੍ ਸ਼ਿष੍ਯਗਣੈਰ੍ਵऋਤਮ੍ । ਸਮ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮੇਕਾਗ੍ਰਮ੍ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਚਕ੍ਸ਼ੁषਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਵਰਤ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਹੁਤ ਅਗ੍ਨਿ ਹੋਤ੍ਰਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਏਵ ਮਹਾ ਭਾਗਮ੍ ਕृਤ ਅਨ੍ਜਲਿਃ । ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਸੀਤਯਾ ਚ ਅਭ੍ਯਵਾਦਯਤ੍ ॥੨-੫੪-
ਰਾਮ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਚ ਆਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਪੂਰ੍ਵਜਃ । ਪੁਤ੍ਰੌ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਆਵਾਮ੍ ਭਗਵਨ੍ ਰਾਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥੨-੫੪-
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਚਿਆ ਦਿੱਤਾ: 'ਭਗਵਨ, ਅਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ—ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ।'
ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਮ ਇਯਮ੍ ਵੈਦੇਹੀ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਜਨਕ ਆਤ੍ਮਜਾ । ਮਾਮ੍ ਚ ਅਨੁਯਾਤਾ ਵਿਜਨਮ੍ ਤਪੋ ਵਨਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ॥੨-੫੪-
ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਅਤੇ ਨੇਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁੰਨੀਆਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤਪस्या ਲਈ ਆਈ ਹੈ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜ੍ਯਮਾਨਮ੍ ਮਾਮ੍ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ ਅਨੁਜਃ ਪ੍ਰਿਯਃ । ਅਯਮ੍ ਅਨ੍ਵਗਮਦ੍ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਨਮ੍ ਏਵ ਦृਢ ਵ੍ਰਤਃ ॥੨-੫੪-
ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਕਾਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ 'ਤੇ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਨਿਯੁਕ੍ਤਾ ਭਗਵਨ੍ ਪ੍ਰਵੇष੍ਯਾਮਃ ਤਪੋ ਵਨਮ੍ । ਧਰ੍ਮਮ੍ ਏਵ ਆਚਰਿष੍ਯਾਮਃ ਤਤ੍ਰ ਮੂਲ ਫਲ ਅਸ਼ਨਾਃ ॥੨-੫੪-
ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਅਸੀਂ ਤਪस्या ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਪੱਕੜਾਂਗੇ, ਤੇ ਮੂਲ-ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਾਂਗੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ ਵਚਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਉਪਾਨਯਤ ਧਰ੍ਮ ਆਤ੍ਮਾ ਗਾਮ੍ ਅਰ੍ਘ੍ਯਮ੍ ਉਦਕਮ੍ ਤਤਃ ॥੨-੫੪-
ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਗਾਂ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਨ੍ਨਰਸਾਨ੍ ਵਨ੍ਯਮੂਲਫਲਾਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ । ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦੌ ਤਪ੍ਤਤਪਾ ਵਾਸਮ੍ ਚੈਵਾਭ੍ਯਕਲ੍ਪਯਤ੍ ॥੨-੫੪-
ਤਪस्या ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣੇ, ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਮृਗ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਰ੍ ਆਸੀਨੋ ਮੁਨਿਭਿਃ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਰਾਮਮ੍ ਆਗਤਮ੍ ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ੍ਵਾਗਤੇਨ ਆਹ ਤਮ੍ ਮੁਨਿਃ ॥੨-੫੪-
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਹਿਰਣ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਏ ਹੋਏ ਰਾਮ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਤਾਮ੍ ਅਰ੍ਚਾਮ੍ ਉਪਵਿष੍ਟਮ੍ ਸ ਰਾਘਵਮ੍ । ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਧਰ੍ਮ ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਇਦਮ੍ ਤਦਾ ॥੨-੫੪-
ਉਹ ਭੇਟ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਧਰਮ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਚਿਰਸ੍ਯ ਖਲੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਇਹ ਆਗਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਤਵ ਮਯਾ ਚ ਇਦਮ੍ ਵਿਵਾਸਨਮ੍ ਅਕਾਰਣਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਨਿਕਾਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਅਵਕਾਸ਼ੋ ਵਿਵਿਕ੍ਤਃ ਅਯਮ੍ ਮਹਾ ਨਦ੍ਯੋਹ੍ ਸਮਾਗਮੇ । ਪੁਣ੍ਯਃ ਚ ਰਮਣੀਯਃ ਚ ਵਸਤੁ ਇਹ ਭਗਾਨ੍ ਸੁਖਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਇੱਥੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੇ ਇੱਕ ਸੁੰਨੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੋਹਣੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਪੂਜਨਯ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਃ ਤੁ ਵਚਨਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜੇਨ ਰਾਘਵਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਰਾਮਃ ਸਰ੍ਵ ਹਿਤੇ ਰਤਃ ॥੨-੫੪-
ਭਰਦਵਾਜ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।
ਭਗਵਨ੍ਨ੍ ਇਤਾਅਸਨ੍ਨਃ ਪੌਰ ਜਾਨਪਦੋ ਜਨਃ । ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਮਿਹ ਮਾਮ੍ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਨ੍ਯੇऽਹ ਮਿਮਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਇੱਥੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੇੜੇ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਆਉਣਗੇ।
ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਵੈਦੇਹੀਮ੍ ਮਾਮ੍ ਚ ਅਪਿ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕੋ ਜਨਃ । ਅਨੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਮ੍ ਇਹ ਵਾਸਮ੍ ਨ ਰੋਚਯੇ ॥੨-੫੪-
ਲੋਕ ਵੈਦੇਹੀ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਏਕ ਅਨ੍ਤੇ ਪਸ਼੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਨ੍ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਰਮਤੇ ਯਤ੍ਰ ਵੈਦੇਹੀ ਸੁਖ ਅਰ੍ਹਾ ਜਨਕ ਆਤ੍ਮਜਾ ॥੨-੫੪-
ਹੇ ਪੂਜਨਯ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਥਾਂ ਵੇਖੋ। ਉਥੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਰਹੇਗੀ।
ਏਤਤ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਮਹਾ ਮੁਨਿਃ । ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਤਤਃ ਵਾਕ੍ਯਮ੍ ਅਰ੍ਥ ਗ੍ਰਾਹਕਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੫੪-
ਇਹ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਕਹੇ।
ਦਸ਼ ਕ੍ਰੋਸ਼ੈਤਃ ਤਾਤ ਗਿਰਿਰ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਸਿ । ਮਹਰ੍षਿ ਸੇਵਿਤਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਖ ਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ॥੨-੫੪-
ਪਿਆਰੇ, ਇੱਥੋਂ ਦਸ ਕੋਸ ਦੂਰ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਰਹੋਗੇ। ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।
ਗੋ ਲਾਨ੍ਗੂਲ ਅਨੁਚਰਿਤਃ ਵਾਨਰ ऋष੍ਕ ਨਿषੇਵਿਤਃ । ਚਿਤ੍ਰ ਕੂਟੈਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਗਨ੍ਧ ਮਾਦਨ ਸਮ੍ਨਿਭਃ ॥੨-੫੪-
ਉਹ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ, ਲੰਗੂਰ, ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਰੀਛ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤਾ ਚਿਤ੍ਰ ਕੂਟਸ੍ਯ ਨਰਃ ਸ਼ृਨ੍ਗਾਣਿ ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਕਲ੍ਯਾਣਾਨਿ ਸਮਾਧਤ੍ਤੇ ਨ ਪਾਪੇ ਕੁਰੁਤੇ ਮਨਃ ॥੨-੫੪-
ਜਿੰਨੀ ਦੂਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਤਨੀ ਦੂਰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਦ ਕੰਮ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ऋषਯਃ ਤਤ੍ਰ ਬਹਵੋ ਵਿਹृਤ੍ਯ ਸ਼ਰਦਾਮ੍ ਸ਼ਤਮ੍ । ਤਪਸਾ ਦਿਵਮ੍ ਆਰੂਧਾਃ ਕਪਾਲ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਹ ॥੨-੫੪-
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੌ ਪਤਝੜ ਗੁਜਾਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਕਪਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਪਾ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਵਿਵਿਕ੍ਤਮ੍ ਅਹਮ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਤਮ੍ ਵਾਸਮ੍ ਭਵਤਃ ਸੁਖਮ੍ । ਇਹ ਵਾ ਵਨ ਵਾਸਾਯ ਵਸ ਰਾਮ ਮਯਾ ਸਹ ॥੨-੫੪-
ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਮਾ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਸ ਰਾਮਮ੍ ਸਰ੍ਵ ਕਾਮੈਅਃ ਤਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤਿਥਿਮ੍ । ਸਭਾਰ੍ਯਮ੍ ਸਹ ਚ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ॥੨-੫੪-
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਰਾਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਮ੍ ਮਹਰ੍षਿਮ੍ ਉਪੇਯੁषਃ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾ ਰਜਨੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਿਤ੍ਰਾਃ ਕਥਯਤਃ ਕਥਾਃ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਮਾ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਜੋਕੇ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ-ਸੁਣਦੇ ਲੰਘ ਗਈ।
ਸੀਤਾਤृਤੀਯ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਹ੍ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸੁਖੋਚਿਤਃ । ਭਰਦ੍ਵਾਜਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮ੍ਯੇ ਤਾਮ੍ ਰਾਤ੍ਰਿ ਮਵਸ੍ਤ੍ਸੁਖਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਮਾ, ਜੋ ਥਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਤੀਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਲੰਘਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਮ੍ ਰਜਨ੍ਯਾਮ੍ ਤੁ ਭਰਦ੍ਵਾਜਮ੍ ਉਪਾਗਮਤ੍ । ਉਵਾਚ ਨਰ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਮੁਨਿਮ੍ ਜ੍ਵਲਿਤ ਤੇਜਸਮ੍ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮਾ ਭਰਦਵਾਜ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮ੍ ਭਵਨਨ੍ਨ੍ ਅਦ੍ਯ ਸਤ੍ਯ ਸ਼ੀਲ ਤਵ ਆਸ਼੍ਰਮੇ । ਉषਿਤਾਃ ਸ੍ਮ ਇਹ ਵਸਤਿਮ੍ ਅਨੁਜਾਨਾਤੁ ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ॥੨-੫੪-
ਸੱਚੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।
ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਮ੍ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਮ੍ ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਮ੍ ਭਰਦ੍ਵਾਜੋ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਇਦਮ੍ । ਮਧੁ ਮੂਲ ਫਲ ਉਪੇਤਮ੍ ਚਿਤ੍ਰ ਕੂਟਮ੍ ਵ੍ਰਜ ਇਤਿ ਹ ॥੨-੫੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਠਾ, ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।'
ਵਾਸਮੌਪਯਿਕਮ੍ ਮਨ੍ਯੇ ਤਵ ਰਾਮ ਮਹਾਬਲ । ਨਾਨਾਨਗਗਣੋਪੇਤਃ ਕਿਨ੍ਨਰੋਰਗਸੇਵਿਤਹ੍ ॥੨-੫੪-
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਥਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਰਾਮਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।