ਸੁਰਾਘਟਸਹਸ੍ਰੇਣ ਮਾਮ੍ਸਭੂਤੋਦਨੇਨ ਚ । ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਪ੍ਰਯਤਾ ਦੇਵਿ ਪੁਰੀਮ੍ ਪੁਨਰੁਪਾਗਤਾ ॥੨-੫੨-
ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਮਾਸ-ਚਾਵਲ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੈਵੀ, ਮੈਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੀ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂ।
ਯਾਨਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੀਰਵਾਸੀਨਿ ਦੈਵਤਾਨਿ ਚ ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ । ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ ॥੨-੫੨-
ਤੇਰੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੀ।
ਪੁਨਰੇਵ ਮਹਾਬਾਉਰ੍ਮਯਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਚ ਸਮ੍ਗਤਃ । ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ ਵਨਵਾਸਾਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਤ੍ਵਨਘੋऽਨਘੇ ॥੨-੫੨-
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲਵਾਨ ਪਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਾਂ।
ਤਥਾ ਸਮ੍ਭਾषਮਾਣਾ ਸਾ ਸੀਤਾ ਗਨ੍ਗਾਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ਤੀਰਮ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਏਵ ਅਭ੍ਯੁਪਾਗਮਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀਤਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਤੀਰਮ੍ ਤੁ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਵਮ੍ ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਰ ऋषਭਃ । ਪ੍ਰਾਤਿष੍ਠਤ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਚ ਪਰਮ੍ ਤਪਃ ॥੨-੫੨-
ਕੰਢਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਨੌਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ ਮਹਾ ਬਾਹੁਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰ ਆਨਨ੍ਦ ਵਰ੍ਧਨਮ੍ । ਭਵ ਸਮ੍ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸਜਨੇ ਵਿਜਨੇऽਪਿ ਵਾ ॥੨-੫੨-
ਫਿਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਸੁਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਕੱਲੇ, ਸਦਾ ਚੌਕਸ ਰਹੋ।"
ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਕਾਰ੍ਯਮਦृष੍ਟੇ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ । ਅਗ੍ਰਤਃ ਗਚ੍ਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸੀਤਾ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਅਨੁਗਚ੍ਚਤੁ ॥੨-੫੨-
ਜੰਗਲ ਦੀ ਇਕੱਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਚੱਲ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵੇ।
ਪृष੍ਠਤਃ ਅਹਮ੍ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਚ ਸੀਤਾਮ੍ ਚ ਪਾਲਯਨ੍ । ਅਦ੍ਯ ਦੁਹ੍ਖਮ੍ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਵਨ ਵਾਸਸ੍ਯ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥੨-੫੨-
ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਾਂਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ। ਅੱਜ ਵੈਦੇਹੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਵੇਖੇਗੀ।
ਨ ਹਿ ਤਾਵਦਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਸੁਕਰਾ ਕਾਚਨ ਕ੍ਰਿਯਾ । ਅਦ੍ਯ ਦੁਃਖਮ੍ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ॥੨-੫੨-
ਕੋਈ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਅੱਜ ਵੈਦੇਹੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਦੁੱਖ ਜ਼ਰੂਰ ਵੇਖੇਗੀ।
ਪ੍ਰਣष੍ਟਜਨਸਮ੍ਬਾਧਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਰਾਮਵਿਵਰ੍ਬਿਤਮ੍ । ਵਿषਮਮ੍ ਚ ਪ੍ਰਪਾਤਮ੍ ਚ ਵਨਮਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ॥੨-੫੨-
ਅੱਜ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ, ਖੇਤ ਤੇ ਬਾਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਔਖੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਢਲਾਨ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਮ੍ ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਥੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ੍Oऽਗ੍ਰਤਃ । ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ਚ ਸੀਤਾਯਾ ਰਾਘਵੋ ਰਘਨਨ੍ਧਨਃ ॥੨-੫੨-
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਪਿਆ; ਫਿਰ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ।
ਗਤਮ੍ ਤੁ ਗਨ੍ਗਾ ਪਰ ਪਾਰਮ੍ ਆਸ਼ੁ । ਰਾਮਮ੍ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਤਮ੍ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ । ਅਧ੍ਵ ਪ੍ਰਕਰ੍षਾਤ੍ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤ ਦृष੍ਟਿਰ੍ । ਰ੍ਮੁਮੋਚ ਬਾष੍ਪਮ੍ ਵ੍ਯਥਿਤਃ ਤਪਸ੍ਵੀ ॥੨-੫੨-
ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ; ਪਰ ਰਸਤੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਤਪस्वੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਅੰਸੂ ਵਹਾ ਬੈਠਾ।
ਸ ਲੋਕਪਾਲਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਵਾਮ੍ । ਸ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਰਦੋ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ । ਤਤਃ ਸਮृਦ੍ਧਾਨ੍ ਸ਼ੁਭਸਸ੍ਯਮਾਲਿਨਃ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਤ੍ਸਾਨ੍ ਮੁਦਿਤਾਨੁਪਾਗਮਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਫਸਲਾਂ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਬੱਝਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤੌ ਤਤ੍ਰ ਹਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਃ ਮਹਾ ਮृਗਾਨ੍ । ਵਰਾਹਮ੍ ऋਸ਼੍ਯਮ੍ ਪृषਤਮ੍ ਮਹਾ ਰੁਰੁਮ੍ । ਆਦਾਯ ਮੇਧ੍ਯਮ੍ ਤ੍ਵਰਿਤਮ੍ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਵਾਸਾਯ ਕਾਲੇ ਯਯਤੁਰ੍ ਵਨਃ ਪਤਿਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਉਥੇ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ — ਸੂਅਰ, ਰਿਸ਼ਯ, ਚਿਤਕਬਰ ਹਿਰਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਰੁਰੂ — ਮਾਰ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਸ ਲੈ ਕੇ, ਭੁੱਖੇ ਤੇ ਤੁਰਤ-ਤੁਰਤ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਠਹਿਰਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ।
thumb|ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਪੰਜਵਾਂ-ਤਿੰਨਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਤਮ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਮ੍ਧ੍ਯਾਮ੍ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍ । ਰਾਮਃ ਰਮਯਤਾਮ੍ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਤਿ ਹ ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ॥੨-੫੩-
ਉਹ ਉਸ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸੰਧਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ — ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ — ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਅਦ੍ਯ ਇਯਮ੍ ਪ੍ਰਥਮਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਯਾਤਾ ਜਨ ਪਦਾਤ੍ ਬਹਿਃ । ਯਾ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਹਿਤਾ ਤਾਮ੍ ਨ ਉਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ॥੨-੫੩-
ਅੱਜ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।
ਜਾਗਰ੍ਤਵ੍ਯਮ੍ ਅਤਨ੍ਦ੍ਰਿਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਾਤ੍ਰਿषੁ । ਯੋਗ ਕ੍ਸ਼ੇਮਃ ਹਿ ਸੀਤਾਯਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਆਵਯੋਹ੍ ॥੨-੫੩-
ਅੱਜ ਤੋਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ; ਸੀਤਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ।
ਰਾਤ੍ਰਿਮ੍ ਕਥਮ੍ਚਿਤ੍ ਏਵ ਇਮਾਮ੍ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਯਾਮਹੇ । ਉਪਾਵਰ੍ਤਾਮਹੇ ਭੂਮਾਵ੍ ਆਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਆਰ੍ਜਿਤੈਃ ॥੨-੫੩-
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ, ਆਓ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਤ ਕੱਟੀਏ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪੱਤਿਆਂ-ਘਾਸ ਨਾਲ ਬਿਸਤਰਾ ਵਿਛਾ ਕੇ।
ਸ ਤੁ ਸਮ੍ਵਿਸ਼੍ਯ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਮ੍ ਮਹਾ ਅਰ੍ਹ ਸ਼ਯਨ ਉਚਿਤਃ । ਇਮਾਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਯੇ ਰਾਮਃ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਕਥਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ॥੨-੫੩-
ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਹਿੰਗੇ ਵਿਛੋਣੇ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ; ਰਾਮ ਨੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਮਹਾ ਰਾਜੋ ਦੁਹ੍ਖਮ੍ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ । ਕृਤ ਕਾਮਾ ਤੁ ਕੈਕੇਯੀ ਤੁष੍ਟਾ ਭਵਿਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਤਿ ॥੨-੫੩-
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੌਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਰ ਕੈਕੇਈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਾ ਹਿ ਦੇਵੀ ਮਹਾ ਰਾਜਮ੍ ਕੈਕੇਯੀ ਰਾਜ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍ । ਅਪਿ ਨ ਚ੍ਯਾਵਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਰਤਮ੍ ਆਗਤਮ੍ ॥੨-੫੩-
ਕੈਕੇਈ, ਰਾਜ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗੀ।
ਅਨਾਥਃ ਚੈਵ ਵृਦ੍ਧਃ ਚ ਮਯਾ ਚੈਵ ਵਿਨਾਕृਤਃ । ਕਿਮ੍ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਕਾਮ ਆਤ੍ਮਾ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਵਸ਼ਮ੍ ਆਗਤਃ ॥੨-੫੩-
ਬੇਸਹਾਰਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ, ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਇਦਮ੍ ਵ੍ਯਸਨਮ੍ ਆਲੋਕ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਚ ਮਤਿ ਵਿਭ੍ਰਮਮ੍ । ਕਾਮਏਵ ਅਰ੍ਧ ਧਰ੍ਮਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਗਰੀਯਾਨ੍ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ॥੨-੫੩-
ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਟਕੀ ਸੋਚ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਛਾ, ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੋ ਹਿ ਅਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਅਪਿ ਪੁਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਮਦਾਯਾਃ ਕृਤੇ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਚਨ੍ਦ ਅਨੁਵਰ੍ਤਿਨਮ੍ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਤਾਤਃ ਮਾਮ੍ ਇਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥੨-੫੩-
ਕੌਣ, ਭਾਵੇਂ ਅਣਜਾਣ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਨੂੰ — ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਸੀ — ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਸੁਖੀ ਬਤ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਚ ਭਰਤਃ ਕੇਕਯੀ ਸੁਤਃ । ਮੁਦਿਤਾਨ੍ ਕੋਸਲਾਨ੍ ਏਕੋ ਯੋ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਅਧਿਰਾਜਵਤ੍ ॥੨-੫੩-
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਭਰਤ — ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ — ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ; ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਮਜ਼ਾ ਲਵੇਗਾ।
ਸ ਹਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਮੁਖਮ੍ ਏਕਮ੍ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਾਤੇ ਚ ਵਯਸਾ ਅਤੀਤੇ ਮਯਿ ਚ ਅਰਣ੍ਯਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਿਤੇ ॥੨-੫੩-
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਇੱਕੋ ਚਿਹਰਾ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦ ਪਿਤਾ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਰ੍ਥ ਧਰ੍ਮੌ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਯਃ ਕਾਮਮ੍ ਅਨੁਵਰ੍ਤਤੇ । ਏਵਮ੍ ਆਪਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਯਥਾ ॥੨-੫੩-
ਜੋ ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹੋਇਆ।
ਮਨ੍ਯੇ ਦਸ਼ਰਥ ਅਨ੍ਤਾਯ ਮਮ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਾਯ ਚ । ਕੈਕੇਯੀ ਸੌਮ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਾਜ੍ਯਾਯ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ ॥੨-੫੩-
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ, ਕਿ ਕੈਕੇਈ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਬਣਨ ਲਈ, ਤੇ ਭਰਤ ਲਈ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਈ ਹੈ।
ਅਪਿ ਇਦਾਨੀਮ੍ ਨ ਕੈਕੇਯੀ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਮਦ ਮੋਹਿਤਾ । ਕੌਸਲ੍ਯਾਮ੍ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਮ੍ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਬਾਧੇਤ ਮਤ੍ ਕृਤੇ ॥੨-੫੩-
ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਕੈਕੇਈ, ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕੌਸਲਿਆ ਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੂੰ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰੇ।