ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ਗਨ੍ਤੁਮਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ ਤ੍ਵਦृਤੇऽਨਘ । ਵਨਵਾਸਾਨੁਯਾਨਾਯ ਮਾਮਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ॥੨-੫੨-
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਅਯੋਧਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ! ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ।
ਯਦਿ ਮੇ ਯਾਚਮਾਨਸ੍ਯ ਤ੍ਯਾਗਮ੍ ਏਵ ਕਰਿष੍ਯਸਿ । ਸਰਥੋ ਅਗ੍ਨਿਮ੍ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ ਮਾਤ੍ਰੈਹ ਤ੍ਵਯਾ ॥੨-੫੨-
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਥ ਸਮੇਤ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਕੇ।
ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਨੇ ਯਾਨਿ ਤਪੋ ਵਿਘ੍ਨ ਕਰਾਣਿ ਤੇ । ਰਥੇਨ ਪ੍ਰਤਿਬਾਧਿष੍ਯੇ ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਰਾਘਵ ॥੨-੫੨-
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੋ ਵੀ ਤਪस्या ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਵੇਗੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਰਥ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਤਤ੍ ਕृਤੇਨ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮ੍ ਰਥ ਚਰ੍ਯਾ ਕृਤਮ੍ ਸੁਖਮ੍ । ਆਸ਼ਮ੍ਸੇ ਤ੍ਵਤ੍ ਕृਤੇਨ ਅਹਮ੍ ਵਨ ਵਾਸ ਕृਤਮ੍ ਸੁਖਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਜੋ ਸੁਖ ਮੈਂ ਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਪਾਇਆ, ਹੁਣ ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹੀ ਸੁਖ ਮਿਲੇ।
ਇਮੇ ਚਾਪਿ ਹਯਾ ਵੀਰ ਯਦਿ ਤੇ ਵਨਵਾਸਿਨਃ । ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਮ੍ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਮ੍ ਗਤਿਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਹੇ ਵੀਰ, ਜੇ ਇਹ ਘੋੜੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੇ।
ਤਵ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਮ੍ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਨੇ ਵਸਨ੍ । ਅਯੋਧ੍ਯਾਮ੍ ਦੇਵ ਲੋਕਮ੍ ਵਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਪ੍ਰਜਹਾਮ੍ਯ੍ ਅਹਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ; ਅਯੋਧਿਆ ਜਾਂ ਦੇਵ ਲੋਕ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ।
ਨ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮ੍ ਸਾ ਮਯਾ ਅਯੋਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ । ਰਾਜ ਧਾਨੀ ਮਹਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਥਾ ਦੁष੍ਕृਤ ਕਰ੍ਮਣਾ ॥੨-੫੨-
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਾਪੀ ਲਈ ਅਣਪਹੁੰਚ ਹੈ।
ਵਨ ਵਾਸੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਮ ਏष ਹਿ ਮਨੋ ਰਥਃ । ਯਦ੍ ਅਨੇਨ ਰਥੇਨ ਏਵ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਵਹੇਯਮ੍ ਪੁਰੀਮ੍ ਪੁਨਃ ॥੨-੫੨-
ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸੇ ਰਥ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਆਵਾਂ।
ਚਤੁਰ੍ ਦਸ਼ ਹਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਹਿਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਵਨੇ । ਕ੍ਸ਼ਣ ਭੂਤਾਨਿ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਤੁ ਤਤਃ ਅਨ੍ਯਥਾ ॥੨-੫੨-
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਿਤਾਏ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਪਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੰਘ ਜਾਣਗੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਲੱਗਣਗੇ।
ਭृਤ੍ਯ ਵਤ੍ਸਲ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਮ੍ ਭਰ੍ਤृ ਪੁਤ੍ਰ ਗਤੇ ਪਥਿ । ਭਕ੍ਤਮ੍ ਭृਤ੍ਯਮ੍ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾਮ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਨ ਮਾਮ੍ ਹਾਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਸਿ ॥੨-੫੨-
ਹੇ ਭਰਤੀ ਵਤਸਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ, ਮਾਲਕ ਤੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਭਗਤ ਭਰਤੀ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਜਾ।
ਏਵਮ੍ ਬਹੁ ਵਿਧਮ੍ ਦੀਨਮ੍ ਯਾਚਮਾਨਮ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਰਾਮਃ ਭृਤ੍ਯ ਅਨੁਕਮ੍ਪੀ ਤੁ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਇਦਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਤੀ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਜਾਨਾਮਿ ਪਰਮਾਮ੍ ਭਕ੍ਤਿਮ੍ ਮਯਿ ਤੇ ਭਰ੍ਤृ ਵਤ੍ਸਲ । ਸ਼ृਣੁ ਚ ਅਪਿ ਯਦ੍ ਅਰ੍ਥਮ੍ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਿ ਪੁਰੀਮ੍ ਇਤਃ ॥੨-੫੨-
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤੀ ਵਤਸਲ; ਹੁਣ ਸੁਣ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਥੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਉਂ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਨਗਰੀਮ੍ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਗਤਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਨੀ ਮੇ ਯਵੀਯਸੀ । ਕੈਕੇਯੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਮ੍ ਗਚ੍ਚੇਦ੍ ਇਤਿ ਰਾਮਃ ਵਨਮ੍ ਗਤਃ ॥੨-੫੨-
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੇਗਾ, ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਮਾਂ ਕੈਕਈ ਇਹ ਯਕੀਨ ਕਰ ਲਵੇਗੀ ਕਿ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਿਤੁष੍ਟਾ ਹਿ ਸਾ ਦੇਵਿ ਵਨ ਵਾਸਮ੍ ਗਤੇ ਮਯਿ । ਰਾਜਾਨਮ੍ ਨ ਅਤਿਸ਼ਨ੍ਕੇਤ ਮਿਥ੍ਯਾ ਵਾਦੀ ਇਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਣੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇਗੀ।
ਏष ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਕਲ੍ਪੋ ਯਦ੍ ਅਮ੍ਬਾ ਮੇ ਯਵੀਯਸੀ । ਭਰਤ ਆਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ਸ੍ਫੀਤਮ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਮਿਲੇ।
ਮਮ ਪ੍ਰਿਯ ਅਰ੍ਥਮ੍ ਰਾਜ੍ਞਃ ਚ ਸਰਥਃ ਤ੍ਵਮ੍ ਪੁਰੀਮ੍ ਵ੍ਰਜ । ਸਮ੍ਦਿष੍ਟਃ ਚ ਅਸਿ ਯਾ ਅਨਰ੍ਥਾਮ੍ਸ੍ ਤਾਮ੍ਸ੍ ਤਾਨ੍ ਬ੍ਰੂਯਾਃ ਤਥਾ ਤਥਾ ॥੨-੫੨-
ਮੇਰੀ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਓ; ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।
ਇਤਿ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਮ੍ ਸੂਤਮ੍ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਗੁਹਮ੍ ਵਚਨਮ੍ ਅਕ੍ਲੀਬਮ੍ ਰਾਮਃ ਹੇਤੁਮਦ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਰਥਵਾਹ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਢਾਢਸ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਦਿਲੇਰੀ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨੇਦਾਨੀਮ੍ ਗੁਹ ਯੋਗ੍ਯੋऽਯਮ੍ ਵਸੋ ਮੇ ਸਜਨੇ ਵਨੇ । ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ ਹ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਾਸਹ੍ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਗਤੋ ਵਿਧਿਃ ॥੨-੫੨-
ਗੁਹਾ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਸੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ।
ਸੋऽਹਮ੍ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਨਿਯਮਮ੍ ਤਪਸ੍ਵਿਜਨਭੂषਣਮ੍ । ਹਿਤਕਾਮਃ ਪਿਤੁਰ੍ਭੂਯਃ ਸੀਤਾਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ॥੨-੫੨-
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਵਧਾਂਗਾ।
ਜਟਾਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ ਆਨਯ । ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮ੍ ਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਾਯ ਗੁਹਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮ੍ ਉਪਾਹਰਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਜਦੋਂ ਜਟਾਵਾਂ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਬਰਗਦ ਦੇ ਦੂਧ ਲਿਆਓ। ਗੁਹਾ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਈ ਉਹ ਦੂਧ ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਆਤ੍ਮਨਃ ਚੈਵ ਰਾਮਃ ਤੇਨ ਅਕਰੋਜ੍ ਜਟਾਃ । ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਰ੍ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਜਟਿਲਤ੍ਵ ਮਧਾਰਯਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਉਸ ਦੂਧ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਟਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਲੰਬੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਵੈਸ਼-ਭੂਸ਼ਾ ਧਾਰ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।
ਤੌ ਤਦਾ ਚੀਰ ਵਸਨੌ ਜਟਾ ਮਣ੍ਡਲ ਧਾਰਿਣੌ । ਅਸ਼ੋਭੇਤਾਮ੍ ऋषਿ ਸਮੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮ ਰਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ ॥੨-੫੨-
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਛਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਸਜਾਏ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਵੈਖਾਨਸਮ੍ ਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ । ਵ੍ਰਤਮ੍ ਆਦਿष੍ਟਵਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਸਹਾਯਮ੍ ਗੁਹਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਫਿਰ, ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਪਕੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵ੍ਰਤ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਬਲੇ ਕੋਸ਼ੇ ਦੁਰ੍ਗੇ ਜਨ ਪਦੇ ਤਥਾ । ਭਵੇਥਾ ਗੁਹ ਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਹਿ ਦੁਰਾਰਕ੍ਸ਼ਤਮਮ੍ ਮਤਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਗੁਹਾ, ਫੌਜ, ਖਜਾਨਾ, ਕਿਲੇ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੌਕਸ ਰਹੋ; ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਤਮ੍ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਯ ਗੁਹਮ੍ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਨਨ੍ਦਨਃ । ਜਗਾਮ ਤੂਰ੍ਣਮ੍ ਅਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸਹ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ॥੨-੫੨-
ਫਿਰ, ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਦੀ ਤੀਰੇ ਨਾਵਮ੍ ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁ ਨਨ੍ਦਨਃ । ਤਿਤੀਰ੍षੁਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮ੍ ਗਨ੍ਗਾਮ੍ ਇਦਮ੍ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਆਰੋਹ ਤ੍ਵਮ੍ ਨਰ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ ਨਾਵਮ੍ ਇਮਾਮ੍ ਸ਼ਨੈਃ । ਸੀਤਾਮ੍ ਚ ਆਰੋਪਯ ਅਨ੍ਵਕ੍ਸ਼ਮ੍ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥੨-੫੨-
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਤਿਆਰ ਨੌਕ ਤੇ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਚੜ੍ਹੋ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਚੜ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ।
ਸ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਅਪ੍ਰਤਿਕੂਲਯਨ੍ । ਆਰੋਪ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਆਰੁਰੋਹ ਆਤ੍ਮਵਾਮ੍ਸ੍ ਤਤਃ ॥੨-੫੨-
ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਲਖਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਨੌਕ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ, ਫਿਰ ਆਪ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਅਥ ਆਰੁਰੋਹ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਪੂਰ੍ਵਜਃ । ਤਤਃ ਨਿषਾਦ ਅਧਿਪਤਿਰ੍ ਗੁਹੋ ਜ੍ਞਾਤੀਨ੍ ਅਚੋਦਯਤ੍ ॥੨-੫੨-
ਫਿਰ, ਲਖਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ, ਆਪ ਨੌਕ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਘਵੋऽਪਿ ਮਹਾਤੇਜਾ ਨਾਵਮਾਰੁਹ੍ਯ ਤਾਮ੍ ਤਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਚ੍ਚੈਵ ਜਜਾਪ ਹਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ ॥੨-੫੨-
ਰਾਘਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੌਕ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਜਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ।