ऋषਯੋऽਭ੍ਯਾਗਮਨ੍ ਸਰ੍ਵੇ ਵਧਾਯਾਸੁਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਸ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਤਦਾ ਵਨੇ ॥੧-੧-
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਸੁਰ ਤੇ ਰਾਖਸ ਮਾਰੇ ਜਾਣ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ਚ ਰਾਮੇਣ ਵਧਃ ਸਂਯਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ऋषੀਣਾਮਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਵਾਸੀਨਾਮ੍ ॥੧-੧-
ਰਾਮ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸਤਾ ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਵਾਸਿਨੀ । ਵਿਰੂਪਿਤਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ॥੧-੧-
ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਰਾਖਸਣ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨੂੰ ਰੂਹੀਂ ਖ਼ਰਾਬ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਵਾਕ੍ਯਾਦੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ । ਖਰਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਸਂ ਚੈਵ ਦੂषਣਂ ਚੈਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ, ਖਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਰਾ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਨਿਜਘਾਨ ਰਣੇ ਰਾਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਚੈਵ ਪਦਾਨੁਗਾਨ੍ । ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਵਸਤਾ ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍ ॥੧-੧-
ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦ ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਨਿਹਤਾਨ੍ਯਾਸਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ । ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤਿਵਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਃ ॥੧-੧-
ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸਹਾਯਂ ਵਰਯਾਮਾਸ ਮਾਰੀਚਂ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮ੍ । ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਮਾਰੀਚੇਨ ਸ ਰਾਵਣਃ ॥੧-੧-
ਉਸ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਮਨਾਇਆ, ਪਰ ਰਾਵਣ ਨਾ ਮੰਨਿਆ।
ਨ ਵਿਰੋਧੋ ਬਲਵਤਾ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਰਾਵਣ ਤੇਨ ਤੇ । ਅਨਾਦृਤ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਵਣਃ ਕਾਲਚੋਦਿਤਃ ॥੧-੧-
ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਬਲਵਾਨ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।' ਪਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨੀ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਇਆ।
ਜਗਾਮ ਸਹਮਾਰੀਚਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਤਦਾ । ਤੇਨ ਮਾਯਾਵਿਨਾ ਦੂਰਮਪਵਾਹ੍ਯ ਨृਪਾਤ੍ਮਜੌ ॥੧-੧-
ਉਹ ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੇ ਗਿਆ। ਮਕਰੂਹੀ ਨਾਲ, ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਜਹਾਰ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਗृਧ੍ਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਜਟਾਯੁषਮ੍ । ਗृਧ੍ਰਞ੍ਚ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ ॥੧-੧-
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਗਿੱਧਰ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਗਿੱਧਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੁਣੀ—
ਰਾਘਵਃ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤੋ ਵਿਲਲਾਪਾਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਤਤਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸ਼ੋਕੇਨ ਗृਧ੍ਰਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਜਟਾਯੁषਮ੍ ॥੧-੧-
ਰਾਘਵ ਗਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਹਵਾ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸੀ ਦੁੱਖ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਗਿੱਧਰ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ਵਨੇ ਸੀਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਸਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ । ਕਬਨ੍ਧਂ ਨਾਮ ਰੂਪੇਣ ਵਿਕृਤਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੧-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਛਸ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਕਬੰਧ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਦਦਾਹ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਸ਼੍ਚ ਸਃ । ਸ ਚਾਸ੍ਯ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ਼ਬਰੀਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍ ॥੧-੧-
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਛਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਦੀ ਚਿਤਾ ਸਾੜੀ। ਜਦੋਂ ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਸੁਆਰਗ ਮਿਲਿਆ, ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਸ਼ਬਰੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸ਼੍ਰਮਣਾਂ ਧਰ੍ਮਨਿਪੁਣਾਮਭਿਗਚ੍ਛੇਤਿ ਰਾਘਵ । ਸੋऽਭ੍ਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼ਬਰੀਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੂਦਨਃ ॥੧-੧-
ਉਸਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੋਸ਼ਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸ਼ਬਰ੍ਯਾ ਪੂਜਿਤਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ । ਪਮ੍ਪਾਤੀਰੇ ਹਨੁਮਤਾ ਸਙ੍ਗਤੋ ਵਾਨਰੇਣ ਹ ॥੧-੧-
ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਪੰਪਾ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ।
ਹਨੁਮਦ੍ਵਚਨਾਚ੍ਚੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਤਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ਂਸਦ੍ਰਾਮੋ ਮਹਾਬਲਃ ॥੧-੧-
ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਦੀ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਆਦਿਤਸ੍ਤਦ੍ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਾਨਰਃ ॥੧-੧-
ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ।
ਚਕਾਰ ਸਖ੍ਯਂ ਰਾਮੇਣ ਪ੍ਰੀਤਸ਼੍ਚੈਵਾਗ੍ਨਿਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍ । ਤਤੋ ਵਾਨਰਰਾਜੇਨ ਵੈਰਾਨੁਕਥਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥੧-੧-
ਉਹਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੋਸਤੀ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ ਉਸਦੇ ਵੈਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਰਾਮਾਯਾਵੇਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਣਯਾਤ੍ ਦੁਃਖਿਤੇਨ ਚ । ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਞ੍ਚ ਰਾਮੇਣ ਤਦਾ ਵਾਲਿਵਧਂ ਪ੍ਰਤਿ ॥੧-੧-
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
ਵਾਲਿਨਸ਼੍ਚ ਬਲਂ ਤਤ੍ਰ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤਸ਼੍ਚਾਸੀਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਰਾਘਵੇ ॥੧-੧-
ਉਥੇ ਵਾਨਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਹੀ ਰਾਘਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਰਾਘਵਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਦੁਨ੍ਦੁਭੇਃ ਕਾਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਮਹਾਪਰ੍ਵਤਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ॥੧-੧-
ਰਾਘਵ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡੂੰਡਭੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਵਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸ੍ਮਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਾਸ੍ਤਿ ਮਹਾਬਲਃ । ਪਾਦਾਙ੍ਗੁष੍ਠੇਨ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍ ॥੧-੧-
ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਦੱਸ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਬਿਭੇਦ ਚ ਪੁਨਸ੍ਸਾਲਾਨ੍ ਸਪ੍ਤੈਕੇਨ ਮਹੇषੁਣਾ । ਗਿਰਿਂ ਰਸਾਤਲਞ੍ਚੈਵ ਜਨਯਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਤਥਾ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਅਧੋਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾਸ੍ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ । ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਰਾਮਸਹਿਤੋ ਜਗਾਮ ਚ ਗੁਹਾਂ ਤਦਾ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤੋऽਗਰ੍ਜਦ੍ਧਰਿਵਰਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹੇਮਪਿਙ੍ਗਲਃ । ਤੇਨ ਨਾਦੇਨ ਮਹਤਾ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਸੁਗਰੀਵ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਅਨੁਮਾਨ੍ਯ ਤਦਾ ਤਾਰਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਤਃ । ਨਿਜਘਾਨ ਚ ਤਤ੍ਰੈਨਂ ਸ਼ਰੇਣੈਕੇਨ ਰਾਘਵਃ ॥੧-੧-
ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਲੀ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਉਥੇ ਹੀ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚਨਾਤ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਵਾਲਿਨਮਾਹਵੇ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਮੇਵ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯੇ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਦਯਤ੍ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮੁੜ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮਾਨੀਯ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਵਾਨਰਰ੍षਭਃ । ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭ ਸਕਣ।
ਤਤੋ ਗृਧ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ ਸਂਪਾਤੇਰ੍ਹਨੁਮਾਨ੍ ਬਲੀ । ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਲਵਣਾਰ੍ਣਵਮ੍ ॥੧-੧-
ਫਿਰ ਗਿੱਧ ਸੰਪਾਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਰੀਂ ਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੀਤਾਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤੀਮ੍ ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਂ ਗਤਾਮ੍ ॥੧-੧-
ਉਥੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਜ ਹੇਠ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਣ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।