ਅਨਵਾਪ੍ਤਾਤਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਸਂਤਾਪਿਤਸ੍ਯ ਤੇ। ਏਭਿਸ਼੍ਛਾਯਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸ੍ਵੈਸ਼੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਜਪੇਯਕੈਃ
ਤੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਛਤਰਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਜਪੇਯ ਛਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਛਾਂ ਕਰਾਂਗੇ।
ਯਾ ਹਿ ਨਃ ਸਤਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਿਣੀ। ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਸਾ ਕृਤਾ ਵਤ੍ਸ ਵਨਵਾਸਾਨੁਸਾਰਿਣੀ
ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ, ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ।
ਹृਦਯੇष੍ਵਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਵੇਦਾ ਯੇ ਨਃ ਪਰਂ ਧਨਮ੍। ਵਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਗृਹੇष੍ਵੇਵ ਦਾਰਾਸ਼੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਵੇਦ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਲਣ-ਚਲਦੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਪੁਨਰ੍ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗਤੌ ਸੁਕृਤਾ ਮਤਿਃ। ਤ੍ਵਯਿ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯਾਚਿਤੋ ਨੋ ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਹਂਸਸ਼ੁਕ੍ਲਸ਼ਿਰੋਰੁਹੈਃ। ਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ਨਿਭृਤਾਚਾਰ ਮਹੀਪਤਨਪਾਂਸੁਲੈਃ
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ, ਹੰਸਾਂ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਮਰ ਚਲਣ-ਚਲਦੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ।
ਬਹੂਨਾਂ ਵਿਤਤਾ ਯਜ੍ਞਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਯ ਇਹਾਗਤਾਃ। ਤੇषਾਂ ਸਮਾਪ੍ਤਿਰਾਯਤ੍ਤਾ ਤਵ ਵਤ੍ਸ ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।
ਭਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤੀਹ ਭੂਤਾਨਿ ਜਙ੍ਗਮਾਜਙ੍ਗਮਾਨਿ ਚ। ਯਾਚਮਾਨੇषੁ ਤੇषੁ ਤ੍ਵਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਭਕ੍ਤੇषੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ, ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ 'ਤੇ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾ।
ਅਨੁਗਨ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮੂਲੈਰੁਦ੍ਧਤਵੇਗਿਨਃ। ਉਨ੍ਨਤਾ ਵਾਯੁਵੇਗੇਨ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਵ ਪਾਦਪਾਃ
ਜੜਾਂ ਤੋਂ ਉਖੜੇ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੇ, ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾਹਾਰਸਂਚਾਰਾ ਵृਕ੍ਸ਼ੈਕਸ੍ਥਾਨਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ। ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਯਾਚਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨਮ੍
ਪੱਖੀਆਂ, ਜੋ ਖਾਣ ਤੇ ਚਲਣ ਵਿਚ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ। ਦਦृਸ਼ੇ ਤਮਸਾ ਤਤ੍ਰ ਵਾਰਯਨ੍ਤੀਵ ਰਾਘਵਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਹਨੇਰਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਪਿ ਰਥਾਦ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਹਯਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍। ਪੀਤੋਦਕਾਂਸ੍ਤੋਯਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਙ੍ਗਾ- ਨਚਾਰਯਦ੍ ਵੈ ਤਮਸਾਵਿਦੂਰੇ
ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੋੜਿਆ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਗਿਆ।
thumb|षਡ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ षਡ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਮਸਾਤੀਰਂ ਰਮ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਰਾਘਵਃ। ਸੀਤਾਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਤਮਸਾ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਇਯਮਦ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾ ਪੂਰ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਹਿਤਾ ਵਨਮ੍। ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨ ਚੋਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸਉਮਿਤ੍ਰੇ, ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੀ।
ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨ੍ਯਰਣ੍ਯਾਨਿ ਰੁਦਨ੍ਤੀਵ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਯਥਾਨਿਲਯਮਾਯਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਲੀਨਾਨਿ ਮृਗਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਵੇਖ, ਜੰਗਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਛੁਪ ਗਏ ਹਨ।
ਅਦ੍ਯਾਯੋਧ੍ਯਾ ਤੁ ਨਗਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ। ਸਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਾ ਗਤਾਨਸ੍ਮਾਨ੍ ਸ਼ੋਚਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਅੱਜ ਅਯੋਧਿਆ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਆਪਣੇ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੁਖੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅਨੁਰਕ੍ਤਾ ਹਿ ਮਨੁਜਾ ਰਾਜਾਨਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਭਰਤੌ ਤਥਾ
ਲੋਕ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ, ਮੈਨੂੰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ।
ਪਿਤਰਂ ਚਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਮਾਤਰਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਅਪਿ ਨਾਨ੍ਧੌ ਭਵੇਤਾਂ ਨੌ ਰੁਦਨ੍ਤੌ ਤਾਵਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ।
ਭਰਤਃ ਖਲੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਮੇ। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਸਹਿਤੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿष੍ਯਤਿ
ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਭਰਤਸ੍ਯਾਨृਸ਼ਂਸਤ੍ਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਹਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਨਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚ ਮਹਾਭੁਜ
ਮਹਾਬਲੀਏ, ਭਰਤ ਦੀ ਦਇਆ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਂ ਲਈ ਹੁਣ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਮਾਮਨੁਵ੍ਰਜਤਾ ਕृਤਮ੍। ਅਨ੍ਵੇष੍ਟਵ੍ਯਾ ਹਿ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਸਹਾਯਤਾ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਦ੍ਭਿਰੇਵ ਹਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਮਿਮਾਮ੍। ਏਤਦ੍ਧਿ ਰੋਚਤੇ ਮਹ੍ਯਂ ਵਨ੍ਯੇऽਪਿ ਵਿਵਿਧੇ ਸਤਿ
ਸਉਮਿਤ੍ਰੇ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਮੈਂ ਇਥੇ ਪਾਣੀ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹੋਰ ਥਾਂਵਾਂ ਵੀ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਮਪਿ ਰਾਘਵਃ। ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਮਸ਼੍ਵੇषੁ ਭਵ ਸੌਮ੍ਯੇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਇਹ ਗੱਲ ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖਿਆ, 'ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ, ਮਿੱਠੇ।'
ਸੋऽਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸਂਯਮ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯੇऽਸ੍ਤਂ ਸਮੁਪਾਗਤੇ। ਪ੍ਰਭੂਤਯਵਸਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਭੂਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਤਰਃ
ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੇ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਹਿਆ।
ਉਪਾਸ੍ਯ ਤੁ ਸ਼ਿਵਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰਿਮੁਪਾਗਤਾਮ੍। ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੂਤਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ
ਸ਼ੁਭ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਰਾਤ ਆਉਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਰਥੀ ਨੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਮ ਦਾ ਸੇਜ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਤਾਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਤਮਸਾਤੀਰੇ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵृਕ੍ਸ਼ਦਲੈਰ੍ਵृਤਾਮ੍। ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ ਹ
ਤਮਸਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਉਹ ਸੇਜ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਤੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਲੇਟ ਗਿਆ।
ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਕਥਯਾਮਾਸ ਸੂਤਾਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਗੁਣਾਨ੍
ਜਦ ਰਾਮ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਥੱਕ ਕੇ ਸੁੱਤ ਗਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਗੁਣ ਸੁਣਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।
ਜਾਗ੍ਰਤੋਰੇਵ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇਰੁਦਿਤੋ ਰਵਿਃ। ਸੂਤਸ੍ਯ ਤਮਸਾਤੀਰੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਗੁਣਾਨ੍
ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਦਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣ ਰਥੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਮਸਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਗੋਕੁਲਾਕੁਲਤੀਰਾਯਾਸ੍ਤਮਸਾਯਾ ਵਿਦੂਰਤਃ। ਅਵਸਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਭਿਃ ਸਹ
ਤਮਸਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵਾਲੀ ਕੰਢੀ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਉਥੇ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਕृਤੀਸ੍ਤਾ ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਚ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪੁਣ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉੱਠ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਨ, ਨੂੰ ਗੱਲ ਆਖੀ।