ਜ੍ਞਾਨਵृਦ੍ਧੋ ਵਯੋਬਾਲੋ ਮृਦੁਰ੍ਵੀਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਅਨੁਰੂਪਃ ਸ ਵੋ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਭਯਾਪਹਃ
ਉਹ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਗ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ।
ਸ ਹਿ ਰਾਜਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੁਵਰਾਜਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਅਪਿ ਚਾਪਿ ਮਯਾ ਸ਼ਿष੍ਟੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵੋ ਭਰ੍ਤृਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੋ।
ਨ ਸਂਤਪ੍ਯੇਦ੍ ਯਥਾ ਚਾਸੌ ਵਨਵਾਸਂ ਗਤੇ ਮਯਿ। ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਯਥਾ ਯਥਾ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਭਵੇਤ੍। ਤਥਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਰਾਮਂ ਪਤਿਮਕਾਮਯਨ੍
ਜਿੰਨਾ ਵਧ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾष੍ਪੇਣ ਪਿਹਿਤਂ ਦੀਨਂ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ। ਚਕਰ੍षੇਵ ਗੁਣੈਰ੍ਬਦ੍ਧਂ ਜਨਂ ਪੁਰਨਿਵਾਸਿਨਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ, ਲੱਖਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ।
ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਵृਦ੍ਧਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਯਸੌਜਸਾ। ਵਯਃਪ੍ਰਕਮ੍ਪਸ਼ਿਰਸੋ ਦੂਰਾਦੂਚੁਰਿਦਂ ਵਚਃ
ਫਿਰ, ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੇ, ਜੋ ਗਿਆਨ, ਉਮਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਨ, ਉਮਰ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਰੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਹਨ੍ਤੋ ਜਵਨਾ ਰਾਮਂ ਭੋ ਭੋ ਜਾਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁਰਂਗਮਾਃ। ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਿਤਾ ਭਵਤ ਭਰ੍ਤਰਿ
ਹੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਓ! ਹੋਰ ਨਾ ਜਾਓ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੁਰਙ੍ਗਮਾਃ। ਯੂਯਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਯਾਚਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਿਤਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਘੋੜੇ, ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜੋ।
ਧਰ੍ਮਤਃ ਸ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵੀਰਃ ਸ਼ੁਭਦृਢਵ੍ਰਤਃ। ਉਪਵਾਹ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵੋ ਭਰ੍ਤਾ ਨਾਪਵਾਹ੍ਯਃ ਪੁਰਾਦ੍ ਵਨਮ੍
ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਾ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮਾਰ੍ਤਪ੍ਰਲਾਪਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਲਪਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਹਸਾ ਰਾਮੋ ਰਥਾਦਵਤਤਾਰ ਹ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁਖ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਚੜ੍ਹੇ ਰਥ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉਤਰ ਆਇਆ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮੇਵ ਜਗਾਮਾਥ ਸਸੀਤਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਸਂਨਿਕृष੍ਟਪਦਨ੍ਯਾਸੋ ਰਾਮੋ ਵਨਪਰਾਯਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ ਹਿ ਪਦਾਤੀਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਃ। ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਘृਣਾਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਰਿਮੋਕ੍ਤੁਂ ਰਥੇਨ ਸਃ
ਰਾਮ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਲਣ-ਚਲਦੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਿਆ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਾਃ। ਊਚੁਃ ਪਰਮਸਂਤਪ੍ਤਾ ਰਾਮਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਦ ਰਾਮ ਚਲ ਪਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮੇਤਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ। ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਕਨ੍ਧਾਧਿਰੂਢਾਸ੍ਤ੍ਵਾਮਗ੍ਨਯੋऽਪ੍ਯਨੁਯਾਨ੍ਤ੍ਵਮੀ
ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਵੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਜਪੇਯਸਮੁਤ੍ਥਾਨਿ ਚ੍ਛਤ੍ਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯ ਨਃ। ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਪ੍ਰਯਾਤਾਨਿ ਮੇਘਾਨਿਵ ਜਲਾਤ੍ਯਯੇ
ਸਾਡੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਛਤਰੇ, ਵੇਖ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਦਲ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਵਾਪ੍ਤਾਤਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਸਂਤਾਪਿਤਸ੍ਯ ਤੇ। ਏਭਿਸ਼੍ਛਾਯਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸ੍ਵੈਸ਼੍ਛਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਜਪੇਯਕੈਃ
ਤੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਛਤਰਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਜਪੇਯ ਛਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਛਾਂ ਕਰਾਂਗੇ।
ਯਾ ਹਿ ਨਃ ਸਤਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨੁਸਾਰਿਣੀ। ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਸਾ ਕृਤਾ ਵਤ੍ਸ ਵਨਵਾਸਾਨੁਸਾਰਿਣੀ
ਜੋ ਸਾਡਾ ਮਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ, ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲ ਪਿਆ।
ਹृਦਯੇष੍ਵਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਵੇਦਾ ਯੇ ਨਃ ਪਰਂ ਧਨਮ੍। ਵਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਪਿ ਗृਹੇष੍ਵੇਵ ਦਾਰਾਸ਼੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਵੇਦ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਲਣ-ਚਲਦੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਪੁਨਰ੍ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗਤੌ ਸੁਕृਤਾ ਮਤਿਃ। ਤ੍ਵਯਿ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਧਰ੍ਮਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਸਾਡੇ ਲਈ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਯਾਚਿਤੋ ਨੋ ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਹਂਸਸ਼ੁਕ੍ਲਸ਼ਿਰੋਰੁਹੈਃ। ਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ਨਿਭृਤਾਚਾਰ ਮਹੀਪਤਨਪਾਂਸੁਲੈਃ
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾ, ਹੰਸਾਂ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਮਰ ਚਲਣ-ਚਲਦੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ।
ਬਹੂਨਾਂ ਵਿਤਤਾ ਯਜ੍ਞਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਯ ਇਹਾਗਤਾਃ। ਤੇषਾਂ ਸਮਾਪ੍ਤਿਰਾਯਤ੍ਤਾ ਤਵ ਵਤ੍ਸ ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣੀ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।
ਭਕ੍ਤਿਮਨ੍ਤੀਹ ਭੂਤਾਨਿ ਜਙ੍ਗਮਾਜਙ੍ਗਮਾਨਿ ਚ। ਯਾਚਮਾਨੇषੁ ਤੇषੁ ਤ੍ਵਂ ਭਕ੍ਤਿਂ ਭਕ੍ਤੇषੁ ਦਰ੍ਸ਼ਯ
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਨਾ ਚਲਦੇ, ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ 'ਤੇ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾ।
ਅਨੁਗਨ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮੂਲੈਰੁਦ੍ਧਤਵੇਗਿਨਃ। ਉਨ੍ਨਤਾ ਵਾਯੁਵੇਗੇਨ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਵ ਪਾਦਪਾਃ
ਜੜਾਂ ਤੋਂ ਉਖੜੇ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੇ, ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾਹਾਰਸਂਚਾਰਾ ਵृਕ੍ਸ਼ੈਕਸ੍ਥਾਨਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ। ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋऽਪਿ ਪ੍ਰਯਾਚਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨਮ੍
ਪੱਖੀਆਂ, ਜੋ ਖਾਣ ਤੇ ਚਲਣ ਵਿਚ ਰੁਕ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਵਿਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਨਿਵਰ੍ਤਨੇ। ਦਦृਸ਼ੇ ਤਮਸਾ ਤਤ੍ਰ ਵਾਰਯਨ੍ਤੀਵ ਰਾਘਵਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਹਨੇਰਾ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਪਿ ਰਥਾਦ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਹਯਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮ੍। ਪੀਤੋਦਕਾਂਸ੍ਤੋਯਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਙ੍ਗਾ- ਨਚਾਰਯਦ੍ ਵੈ ਤਮਸਾਵਿਦੂਰੇ
ਫਿਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੋੜਿਆ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੈ ਗਿਆ।
thumb|षਡ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ षਡ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਮਸਾਤੀਰਂ ਰਮ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਰਾਘਵਃ। ਸੀਤਾਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਤਮਸਾ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਠਹਿਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ ਤੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਇਯਮਦ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾ ਪੂਰ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਹਿਤਾ ਵਨਮ੍। ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨ ਚੋਤ੍ਕਣ੍ਠਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸਉਮਿਤ੍ਰੇ, ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੀ।
ਪਸ਼੍ਯ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨ੍ਯਰਣ੍ਯਾਨਿ ਰੁਦਨ੍ਤੀਵ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਯਥਾਨਿਲਯਮਾਯਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਲੀਨਾਨਿ ਮृਗਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਵੇਖ, ਜੰਗਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਨੇ ਪਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਛੁਪ ਗਏ ਹਨ।