ਨਾਰ੍ਹਾ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਚਿਤੁਂ ਦੇਵਿ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਰਾਘਵਃ ਸੁਤਃ। ਨਹਿ ਰਾਮਾਤ੍ ਪਰੋ ਲੋਕੇ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਰਾਣੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਘਵ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਅਭਿਵਾਦਯਮਾਨਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਸੁਹृਦਂ ਸੁਤਮ੍। ਮੁਦਾਸ਼੍ਰੁ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਮੇਘਰੇਖੇਵ ਵਾਰ੍षਿਕੀ
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਵੇਖੇਗੀ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਵਰਦਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਾਗਤਃ। ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਮृਦੁਪੀਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚਰਣੌ ਪੀਡਯਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਰਮ ਤੇ ਮੋਟੀਆਂ ਹਥੀਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਬੇਗਾ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਨਮਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸ਼ੂਰਂ ਸਸੁਹृਦਂ ਸੁਤਮ੍। ਮੁਦਾਸ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਸ਼ਸੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮੇਘਰਾਜਿਰਿਵਾਚਲਮ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬੀਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਵੇਖੇਗੀ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਨ੍ਤੀ ਵਿਵਿਧੈਸ਼੍ਚ ਵਾਕ੍ਯੈ- ਰ੍ਵਾਕ੍ਯੋਪਚਾਰੇ ਕੁਸ਼ਲਾਨਵਦ੍ਯਾ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਾਂ ਮਾਤਰਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵੀ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਵਿਰਰਾਮ ਰਾਮਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸੀ, ਰਾਣੀ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਖਤਮ ਕਰ ਲਈ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਾਤृਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਾਤੁਰ੍ਨਰਦੇਵਪਤ੍ਨ੍ਯਾਃ। ਸਦ੍ਯਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਵਿਨਨਾਸ਼ ਸ਼ੋਕਃ ਸ਼ਰਦ੍ਗਤੋ ਮੇਘ ਇਵਾਲ੍ਪਤੋਯਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਹੀਆਂ, ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਦੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਬਦਲ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ, ਜੋ ਵੈਦਵਿਕੀ ਰਚਿਆ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਹੈ, ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੁਆਲੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
thumb|ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵੈਦਵਿਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ-ਚੁਆਲੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਨੁਰਕ੍ਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰਾਮਂ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਤਂ ਵਨਵਾਸਾਯ ਮਾਨਵਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।
ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੇऽਤੀਵ ਬਲਾਤ੍ ਸੁਹृਦ੍ਧਰ੍ਮੇਣ ਰਾਜਨਿ। ਨੈਵ ਤੇ ਸਂਨ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਰਾਮਸ੍ਯਾਨੁਗਤਾ ਰਥਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਰਖਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਰਹੇ, ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਨਿਲਯਾਨਾਂ ਹਿ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਬਭੂਵ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਸ੍ਤਾਭਿਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਭਿਸ੍ਤਦਾ। ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਪਿਤਰਂ ਸਤ੍ਯਂ ਵਨਮੇਵਾਨ੍ਵਪਦ੍ਯਤ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਨਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਹੀ ਚੱਲ ਪਏ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਪ੍ਰਪਿਬਨ੍ਨਿਵ। ਉਵਾਚ ਰਾਮਃ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਇਵ
ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਬਹੁਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਯ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਭਰਤੇ ਸਾ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਰਤ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਸ ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਚਾਰਿਤ੍ਰਃ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ। ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਯਥਾਵਦ੍ ਵਃ ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਹਿਤਾਨਿ ਚ
ਭਰਤ ਜੀ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਣਗੇ।
ਜ੍ਞਾਨਵृਦ੍ਧੋ ਵਯੋਬਾਲੋ ਮृਦੁਰ੍ਵੀਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਅਨੁਰੂਪਃ ਸ ਵੋ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਭਯਾਪਹਃ
ਉਹ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਯੋਗ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰੇਗਾ।
ਸ ਹਿ ਰਾਜਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਯੁਵਰਾਜਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਅਪਿ ਚਾਪਿ ਮਯਾ ਸ਼ਿष੍ਟੈਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵੋ ਭਰ੍ਤृਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੋ।
ਨ ਸਂਤਪ੍ਯੇਦ੍ ਯਥਾ ਚਾਸੌ ਵਨਵਾਸਂ ਗਤੇ ਮਯਿ। ਮਹਾਰਾਜਸ੍ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਜਾਣ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਯਥਾ ਯਥਾ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਭਵੇਤ੍। ਤਥਾ ਤਥਾ ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਰਾਮਂ ਪਤਿਮਕਾਮਯਨ੍
ਜਿੰਨਾ ਵਧ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਤੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਬਾष੍ਪੇਣ ਪਿਹਿਤਂ ਦੀਨਂ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ। ਚਕਰ੍षੇਵ ਗੁਣੈਰ੍ਬਦ੍ਧਂ ਜਨਂ ਪੁਰਨਿਵਾਸਿਨਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ, ਲੱਖਣ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਣ।
ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਵृਦ੍ਧਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਯਸੌਜਸਾ। ਵਯਃਪ੍ਰਕਮ੍ਪਸ਼ਿਰਸੋ ਦੂਰਾਦੂਚੁਰਿਦਂ ਵਚਃ
ਫਿਰ, ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੇ, ਜੋ ਗਿਆਨ, ਉਮਰ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸਨ, ਉਮਰ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਦੂਰੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਹਨ੍ਤੋ ਜਵਨਾ ਰਾਮਂ ਭੋ ਭੋ ਜਾਤ੍ਯਾਸ੍ਤੁਰਂਗਮਾਃ। ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਿਤਾ ਭਵਤ ਭਰ੍ਤਰਿ
ਹੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਓ! ਹੋਰ ਨਾ ਜਾਓ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਭੂਤਾਨਿ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੁਰਙ੍ਗਮਾਃ। ਯੂਯਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਂ ਯਾਚਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਿਤਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਘੋੜੇ, ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜੋ।
ਧਰ੍ਮਤਃ ਸ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵੀਰਃ ਸ਼ੁਭਦृਢਵ੍ਰਤਃ। ਉਪਵਾਹ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵੋ ਭਰ੍ਤਾ ਨਾਪਵਾਹ੍ਯਃ ਪੁਰਾਦ੍ ਵਨਮ੍
ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੂਰਾ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮਾਰ੍ਤਪ੍ਰਲਾਪਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ ਪ੍ਰਲਪਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਹਸਾ ਰਾਮੋ ਰਥਾਦਵਤਤਾਰ ਹ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁਖ ਭਰੇ ਬੋਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਮ ਚੜ੍ਹੇ ਰਥ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉਤਰ ਆਇਆ।
ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮੇਵ ਜਗਾਮਾਥ ਸਸੀਤਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਸਂਨਿਕृष੍ਟਪਦਨ੍ਯਾਸੋ ਰਾਮੋ ਵਨਪਰਾਯਣਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨ੍ ਹਿ ਪਦਾਤੀਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਃ। ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਘृਣਾਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪਰਿਮੋਕ੍ਤੁਂ ਰਥੇਨ ਸਃ
ਰਾਮ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਲਣ-ਚਲਦੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਛੱਡ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਿਆ।
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮੇਵ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਾਃ। ਊਚੁਃ ਪਰਮਸਂਤਪ੍ਤਾ ਰਾਮਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਦ ਰਾਮ ਚਲ ਪਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮੇਤਤ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ। ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਕਨ੍ਧਾਧਿਰੂਢਾਸ੍ਤ੍ਵਾਮਗ੍ਨਯੋऽਪ੍ਯਨੁਯਾਨ੍ਤ੍ਵਮੀ
ਸਾਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਵੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਜਪੇਯਸਮੁਤ੍ਥਾਨਿ ਚ੍ਛਤ੍ਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯ ਨਃ। ਪृष੍ਠਤੋऽਨੁਪ੍ਰਯਾਤਾਨਿ ਮੇਘਾਨਿਵ ਜਲਾਤ੍ਯਯੇ
ਸਾਡੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਛਤਰੇ, ਵੇਖ, ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਮੁੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਦਲ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।