ਸਾਹਂ ਗੌਰਿਵ ਸਿਂਹੇਨ ਵਿਵਤ੍ਸਾ ਵਤ੍ਸਲਾ ਕृਤਾ। ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਬਾਲਵਤ੍ਸੇਵ ਗੌਰ੍ਬਲਾਤ੍
ਮੈਂ ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਦਾ ਬੱਝਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੇਸਹਾਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਬੇਬਸ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਨਹਿ ਤਾਵਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਜੁष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍। ਏਕਪੁਤ੍ਰਾ ਵਿਨਾ ਪੁਤ੍ਰਮਹਂ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਮੇਰਾ ਇਕੋ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਨ ਹਿ ਮੇ ਜੀਵਿਤੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮਿਹ ਕਲ੍ਪ੍ਯਤੇ। ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਕੋਈ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਹੀ।
ਅਯਂ ਹਿ ਮਾਂ ਦੀਪਯਤੇऽਦ੍ਯ ਵਹ੍ਨਿ- ਸ੍ਤਨੂਜਸ਼ੋਕਪ੍ਰਭਵੋ ਮਹਾਹਿਤਃ। ਮਹੀਮਿਮਾਂ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰੁਤ੍ਤਮਪ੍ਰਭੋ ਯਥਾ ਨਿਦਾਘੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
thumb|ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਚੁਆਲੀ-ਚੌਥਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਵਿਲਪਨ੍ਤੀਂ ਤਥਾ ਤਾਂ ਤੁ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾਮ੍। ਇਦਂ ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਕੌਸਲਿਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮਕ ਸਬਦ ਆਖੇ।
ਤਵਾਰ੍ਯੇ ਸਦ੍ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ। ਕਿਂ ਤੇ ਵਿਲਪਿਤੇਨੈਵਂ ਕृਪਣਂ ਰੁਦਿਤੇਨ ਵਾ
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਣ ਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਯਸ੍ਤਵਾਰ੍ਯੇ ਗਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਃ। ਸਾਧੁ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਿਤਰਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਮ੍
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿष੍ਟੈਰਾਚਰਿਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਫਲੋਦਯੇ। ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨ ਸ ਸ਼ੋਚ੍ਯਃ ਕਦਾਚਨ
ਰਾਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਵਰ੍ਤਤੇ ਚੋਤ੍ਤਮਾਂ ਵृਤ੍ਤਿਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦਾਨਘਃ। ਦਯਾਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਲਾਭਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਜੀਵਨ-ਰੀਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ; ਐਸਾ ਵੱਡਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਜਰੂਰ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਰਣ੍ਯਵਾਸੇ ਯਦ੍ ਦੁਃਖਂ ਜਾਨਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸੁਖੋਚਿਤਾ। ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਵਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦੀ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੁੱਖ ਜਾਣਦੀ ਹੋਈ, ਤੇਰੇ ਧਰਮਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤਿਭੂਤਾਂ ਪਤਾਕਾਂ ਯੋ ਲੋਕੇ ਭ੍ਰਮਯਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਧਰ੍ਮਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਃ ਕਿਂ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵਾਤ੍ਮਜਃ
ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਾ ਦੀ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਤੇ ਸਚਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ?
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ੌਚਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਨ ਗਾਤ੍ਰਮਂਸ਼ੁਭਿਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਂਤਾਪਯਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਰਾਮ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਿਵਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕਾਲੇषੁ ਕਾਨਨੇਭ੍ਯੋ ਵਿਨਿਃਸृਤਃ। ਰਾਘਵਂ ਯੁਕ੍ਤਸ਼ੀਤੋष੍ਣਃ ਸੇਵਿष੍ਯਤਿ ਸੁਖੋऽਨਿਲਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਹਲਕੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹਵਾ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਤੇ ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖੇਗੀ।
ਸ਼ਯਾਨਮਨਘਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਪਿਤੇਵਾਭਿਪਰਿष੍ਵਜਨ੍। ਘਰ੍ਮਘ੍ਨਃ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ ਸ਼ੀਤਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਹ੍ਲਾਦਯਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਠੰਡੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਚੰਦਨੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇਵੇਗੀ।
ਦਦੌ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਯਸ੍ਮੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹੌਜਸੇ। ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਿਮਿਧ੍ਵਜਸੁਤਂ ਰਣੇ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿਮਿਧਵਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਸ਼ੂਰਃ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਅਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਹ੍ਯਰਣ੍ਯੇऽਸੌ ਵੇਸ਼੍ਮਨੀਵ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ।
ਯਸ੍ਯੇषੁਪਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ। ਕਥਂ ਨ ਪृਥਿਵੀ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨੇ ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਤਰੂ ਉਸਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ?
ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਯਾ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਸਤ੍ਤ੍ਵਤਾ। ਨਿਵृਤ੍ਤਾਰਣ੍ਯਵਾਸਃ ਸ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ
ਰਾਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਸੀਬ, ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀ ਤਪਾਸ਼ੀ ਮੁਕਾ ਲਵੇਗਾ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਗਾ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਭਵੇਤ੍ ਸੂਰ੍ਯੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰਗ੍ਨਃ ਪ੍ਰਭੋਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਸ਼੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਭਵੇਦਗ੍ਰ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਸੂਰਜ ਨੂੰ, ਅੱਗ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਰਤਾਜ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਮ ਦੀ ਚਮਕ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਸਹਿਣ-ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦੈਵਤਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਭੂਤਸਤ੍ਤਮਃ। ਤਸ੍ਯ ਕੇ ਹ੍ਯਗੁਣਾ ਦੇਵਿ ਵਨੇ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਪੁਰੇ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿਚ ਕਿਹੜੀ ਖਾਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਚ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਿਸृਭਿਰੇਤਾਭਿਃ ਸਹ ਰਾਮੋऽਭਿषੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਧਰਤੀ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਨਸੀਬ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੁਃਖਜਂ ਵਿਸृਜਤ੍ਯਸ਼੍ਰੁ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਤਮੁਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਮ੍। ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਜਨਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸ਼ੋਕਵੇਗਸਮਾਹਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕੁਸ਼ਚੀਰਧਰਂ ਵੀਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਪਰਾਜਿਤਮ੍। ਸੀਤੇਵਾਨੁਗਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਬੀਰ ਕੂਸ ਤੇ ਛਾਲ ਦੀ ਪਹਿਨਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਸੀਤਾ ਉਸ ਨਾਲ ਹੈ ਤੇ ਨਸੀਬ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨੁਰ੍ਗ੍ਰਹਵਰੋ ਯਸ੍ਯ ਬਾਣਖਡ੍ਗਾਸ੍ਤ੍ਰਭृਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵ੍ਰਜਤਿ ਹ੍ਯਗ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯ ਕਿਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਆਪ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਲਈ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਣਪਹੁੰਚੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨਿਵृਤ੍ਤਵਨਵਾਸਂ ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟਾਸਿ ਪੁਨਰਾਗਤਮ੍। ਜਹਿ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਮੋਹਂ ਚ ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਮੁੜ ਵੇਖੇਗੀ। ਹੇ ਰਾਣੀ, ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿਰਸਾ ਚਰਣਾਵੇਤੌ ਵਨ੍ਦਮਾਨਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ। ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍
ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖੇਗੀ, ਜੋ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਭਿषਿਕ੍ਤਂ ਮਹਾਸ਼੍ਰਿਯਮ੍। ਸਮੁਤ੍ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨਨ੍ਦਜਂ ਜਲਮ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ, ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਵੇਖੇਗੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਣਗੇ।
ਮਾ ਸ਼ੋਕੋ ਦੇਵਿ ਦੁਃਖਂ ਵਾ ਨ ਰਾਮੇ ਦृष੍ਯਤੇऽਸ਼ਿਵਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸਸੀਤਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍
ਹੇ ਰਾਣੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕੋਈ ਗਮ। ਰਾਮ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇਖੇਗੀ।
ਤ੍ਵਯਾऽਸ਼ੇषੋ ਜਨਸ਼੍ਚਾਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯੋ ਯਤੋऽਨਘੇ। ਕਮਿਦਾਨੀਮਿਦਂ ਦੇਵਿ ਕਰੋषਿ ਹृਦਿ ਵਿਕ੍ਲਵਮ੍
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਣੀ?