ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਬਾष੍ਪੇਣ ਵਿਹਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਰਾਮੇਤਿ ਸਕृਦੇਵੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਸਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਸ਼ ਹੰਝੂਆਂ ਕਰਕੇ ਖੋ ਗਏ, ਉਹ ਸਿਰਫ 'ਰਾਮ' ਹੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਖ ਸਕਿਆ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਿਆ।
ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯੈਵ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਤ੍ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ। ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫੇਰ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਔਪਵਾਹ੍ਯਂ ਰਥਂ ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਾਯਾਹਿ ਹਯੋਤ੍ਤਮੈਃ। ਪ੍ਰਾਪਯੈਨਂ ਮਹਾਭਾਗਮਿਤੋ ਜਨਪਦਾਤ੍ ਪਰਮ੍
ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਜੋੜ ਕੇ ਲਿਆ, ਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵੱਲ ਛੱਡ ਆ।
ਏਵਂ ਮਨ੍ਯੇ ਗੁਣਵਤਾਂ ਗੁਣਾਨਾਂ ਫਲਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਪਿਤ੍ਰਾ ਮਾਤ੍ਰਾ ਚ ਯਤ੍ਸਾਧੁਰ੍ਵੀਰੋ ਨਿਰ੍ਵਾਸ੍ਯਤੇ ਵਨਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇਹੀ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੇਕੀ ਦਾ ਫਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੱਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਭੇਜ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਚਨਮਾਜ੍ਞਾਯ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਰਥਮਸ਼੍ਵੈਰਲਂਕृਤਮ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਰਥ ਜੋੜਿਆ ਤੇ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਰਥਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਯ ਸੂਤਃ ਕਨਕਭੂषਿਤਮ੍। ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇऽਞ੍ਜਲਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰਮਵਾਜਿਭਿਃ
ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਰਥ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦੱਸਿਆ।
ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਵਰਮਾਹੂਯ ਵ੍ਯਾਪृਤਂ ਵਿਤ੍ਤਸਂਚਯੇ। ਉਵਾਚ ਦੇਸ਼ਕਾਲਜ੍ਞੋ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਦ ਤੁਰੰਤ ਧਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਠੀਕ ਸੋਚਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਫ-ਦਿਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਵਾਸਾਂਸਿ ਚ ਵਰਾਰ੍ਹਾਣਿ ਭੂषਣਾਨਿ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਚ। ਵਰ੍षਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਂਖ੍ਯਾਯ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਨਯ
ਵੈਦੇਹੀ ਲਈ ਵਧੀਆ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਗਹਿਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ।
ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਗਤ੍ਵਾ ਕੋਸ਼ਗृਹਂ ਤਤਃ। ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਾਹृਤ੍ਯ ਸੀਤਾਯੈ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਤਤ੍
ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਫੌਰਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਸੁਜਾਤਾ ਸੁਜਾਤਾਨਿ ਵੈਦੇਹੀ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਵਨਮ੍। ਭੂषਯਾਮਾਸ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਭੂषਣੈਃ
ਉਹ ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ-ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਜਦ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਸਜਾ ਲਈ।
ਵ੍ਯਰਾਜਯਤ ਵੈਦੇਹੀ ਵੇਸ਼੍ਮ ਤਤ੍ ਸੁਵਿਭੂषਿਤਾ। ਉਦ੍ਯਤੋਂऽਸ਼ੁਮਤਃ ਕਾਲੇ ਖਂ ਪ੍ਰਭੇਵ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਹਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਉਹ ਘਰ ਚਮਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਅਨਾਚਰਨ੍ਤੀਂ ਕृਪਣਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਰੋਦਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਮੈਥਿਲੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਅਸਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਤਤਂ ਸਤ੍ਕृਤਾਃ ਪ੍ਰਿਯੈਃ। ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨਾਨੁਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਨਿਪਾਤਗਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ, ਆਪਣੇ ਡਿੱਗੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਉਹ ਸੱਚੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਏष ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਨਾਰੀਣਾਮਨੁਭੂਯ ਪੁਰਾ ਸੁਖਮ੍। ਅਲ੍ਪਾਮਪ੍ਯਾਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੁष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜਹਤ੍ਯਪਿ
ਇਹੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਭਾਵ ਹੈ—ਜਦ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੁਖ ਵੇਖ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸਤ੍ਯਸ਼ੀਲਾ ਵਿਕृਤਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਅਹृਦਯਾਃ ਸਦਾ। ਅਸਤ੍ਯਃ ਪਾਪਸਂਕਲ੍ਪਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਮਾਤ੍ਰਵਿਰਾਗਿਣਃ
ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਝੂਠੀਆਂ, ਰੰਗ ਬਦਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਠੋਰ ਦਿਲੀਆਂ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮੰਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਿਆਰ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਕੁਲਂ ਨ ਕृਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਨਾਪਿ ਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਹृਦਯਮਨਿਤ੍ਯਹृਦਯਾ ਹਿ ਤਾਃ
ਨਾ ਘਰ-ਖਾਨਦਾਨ, ਨਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ, ਨਾ ਵਿਦਿਆ, ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਪਿਆਰ—ਕੁਝ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਸ਼ੀਲੇ ਸਤ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੁਤੇ ਸ੍ਥਿਤੇ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਪਤਿਰੇਕੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਚੰਗੇ ਚਲਣ, ਸੱਚ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਡਟੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੈ।
ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਵਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੋ ਵਨਮ੍। ਤਵ ਦੇਵਸਮਸ੍ਤ੍ਵੇष ਨਿਰ੍ਧਨਃ ਸਧਨੋऽਪਿ ਵਾ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਘੱਟ ਨਾ ਆਂਕੀਂ। ਉਹ ਚਾਹੇ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਨਵਾਨ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵਚਨਂ ਸੀਤਾ ਤਸ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤਮ੍। ਕृਤ੍ਵਾਞ੍ਜਲਿਮੁਵਾਚੇਦਂ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਮਭਿਮੁਖੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਭਲੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਸਮਝ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਕਰਿष੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਹਮਾਰ੍ਯਾ ਯਦਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਮਾਮ੍। ਅਭਿਜ੍ਞਾਸ੍ਮਿ ਯਥਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਮੇ
ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਆਖੋਗੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗੀ। ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਸੁਣ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।
ਨ ਮਾਮਸਜ੍ਜਨੇਨਾਰ੍ਯਾ ਸਮਾਨਯਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਧਰ੍ਮਾਦ੍ ਵਿਚਲਿਤੁਂ ਨਾਹਮਲਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਵ ਪ੍ਰਭਾ
ਮਾਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਚਾਨਣ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਨਾਤਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾਦ੍ਯਤੇ ਵੀਣਾ ਨਾਚਕ੍ਰੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਰਥਃ। ਨਾਪਤਿਃ ਸੁਖਮੇਧੇਤ ਯਾ ਸ੍ਯਾਦਪਿ ਸ਼ਤਾਤ੍ਮਜਾ
ਜਿਵੇਂ ਤਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀਣਾ ਨਹੀਂ ਵੱਜ ਸਕਦੀ, ਪਹੀਏ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਥ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਔਰਤ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਮਿਤਂ ਦਦਾਤਿ ਹਿ ਪਿਤਾ ਮਿਤਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਿਤਂ ਸੁਤਃ। ਅਮਿਤਸ੍ਯ ਤੁ ਦਾਤਾਰਂ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਕਾ ਨ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਪਿਓ, پرا, ਪੁੱਤਰ — ਹਰ ਕੋਈ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਤੀ ਤਾਂ ਬੇਹੱਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੌਣ ਔਰਤ ਐਸੇ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਕਰੇ?
ਸਾਹਮੇਵਂਗਤਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਸ਼੍ਰੁਤਧਰ੍ਮਪਰਾਵਰਾ। ਆਰ੍ਯੇ ਕਿਮਵਮਨ੍ਯੇਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਹਿ ਦੈਵਤਮ੍
ਮੈਂ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਹਾਂ। ਮਾਤਾ ਜੀ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਘੱਟ ਆਂਕ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਔਰਤ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਉਸਦਾ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਸੀਤਾਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਹृਦਯਙ੍ਗਮਮ੍। ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਮੋਚਾਸ਼੍ਰੁ ਸਹਸਾ ਦੁਃਖਹਰ੍षਜਮ੍
ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਹੰਝੂ ਛੱਡ ਬੈਠੀ।
ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਤृਮਧ੍ਯੇऽਤਿਸਤ੍ਕृਤਾਮ੍। ਰਾਮਃ ਪਰਮਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਾਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਮ੍ਬ ਮਾ ਦੁਃਖਿਤਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਯੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਿਤਰਂ ਮਮ। ਕ੍ਸ਼ਯੋऽਪਿ ਵਨਵਾਸਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮਾਂ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਵੱਲ ਵੇਖ। ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੁਪ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤੇ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਵ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਞ੍ਚ ਚ। ਸਮਗ੍ਰਮਿਹ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਾਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਸੁਹृਦ੍ਵृਤਮ੍
ਇਹ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਇੱਥੇ ਵੇਖੇਂਗੀ।
ਏਤਾਵਦਭਿਨੀਤਾਰ੍ਥਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਜਨਨੀਂ ਵਚਃ। ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਤਸ਼ਤਾਰ੍ਧਾ ਹਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਤਰਃ
ਇਹ ਆਪਣਾ ਮਨ ਦਾ ਭਾਵ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ ਤਥੈਵਾਰ੍ਤਾ ਮਾਤॄਰ੍ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਜਗਾਦ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।