ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਨਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਸੀਤਯਾ ਸ਼ੀਲਵਰ੍ਜਿਤੇ। ਅਨੁष੍ਠਾਸ੍ਯਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੀਤਾ ਪ੍ਰਕृਤਮਾਸਨਮ੍
"ਮਹਿਲ ਦੀ ਮਾਲਕਣ, ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗੀ।"
ਆਤ੍ਮਾ ਹਿ ਦਾਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਾਰਸਂਗ੍ਰਹਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍। ਆਤ੍ਮੇਯਮਿਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਾਲਯਿष੍ਯਤਿ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
"ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਸਮਝ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇਗਾ।"
ਅਥ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਵਨਂ ਰਾਮੇਣ ਸਂਗਤਾ। ਵਯਮਤ੍ਰਾਨੁਯਾਸ੍ਯਾਮਃ ਪੁਰਂ ਚੇਦਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਇੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਵਾਂਗੇ, ਜੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਛੱਡਣਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਤਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਦਾਰੋ ਯਤ੍ਰ ਰਾਘਵਃ। ਸਹੋਪਜੀਵ੍ਯਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਚ ਪੁਰਂ ਚ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਰਾਘਵ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜਾਵੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੱਖਵੇਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕ, ਰਾਜ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ ਜੋ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।
ਭਰਤਸ਼੍ਚ ਸਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚੀਰਵਾਸਾ ਵਨੇਚਰਃ। ਵਨੇ ਵਸਨ੍ਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਮਨੁਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਪੂਰ੍ਵਜਮ੍
ਭਰਤ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਗੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸੇਗਾ।
ਤਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਂ ਗਤਜਨਾਂ ਵਸੁਧਾਂ ਪਾਦਪੈਃ ਸਹ। ਤ੍ਵਮੇਕਾ ਸ਼ਾਧਿ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮਹਿਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਫਿਰ ਜਦ ਧਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਸਿਰਫ ਦਰੱਖਤ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਰਾਜ ਕਰੀਂਗੀ, ਹੇ ਬੁਰੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਤਦ੍ ਭਵਿਤਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਨ ਭੂਪਤਿਃ। ਤਦ੍ ਵਨਂ ਭਵਿਤਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ
ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਹੀ ਰਾਜ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਵੱਸੇਗਾ।
ਨ ਹ੍ਯਦਤ੍ਤਾਂ ਮਹੀਂ ਪਿਤ੍ਰਾ ਭਰਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ। ਤ੍ਵਯਿ ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਵਦ੍ ਵਸ੍ਤੁਂ ਯਦਿ ਜਾਤੋ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਭਰਤ ਉਹ ਧਰਤੀ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਪਿ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਤਲਾਦ੍ ਗਗਨਂ ਚੋਤ੍ਪਤਿष੍ਯਸਿ। ਪਿਤृਵਂਸ਼ਚਰਿਤ੍ਰਜ੍ਞਃ ਸੋऽਨ੍ਯਥਾ ਨ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਆਸਮਾਨ ਤੱਕ ਵੀ ਚਲੀ ਜਾਵੀਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਤਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰਗਰ੍ਧਿਨ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕृਤਮਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਲੋਕੇ ਨਹਿ ਸ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਯੋ ਨ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਭਗਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯਦ੍ਯੈਵ ਕੈਕੇਯਿ ਪਸ਼ੁਵ੍ਯਾਲਮृਗਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਗਚ੍ਛਤਃ ਸਹ ਰਾਮੇਣ ਪਾਦਪਾਂਸ਼੍ਚ ਤਦੁਨ੍ਮੁਖਾਨ੍
ਅੱਜ ਤੂੰ, ਕੈਕਈ, ਜਾਨਵਰ, ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਂਗੀ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੁਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਥੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਦੇਵਿ ਦੇਹਿ ਸ੍ਨੁषਾਯੈ ਵ੍ਯਪਨੀਯ ਚੀਰਮ੍। ਨ ਚੀਰਮਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਵਿਧੀਯਤੇਤਿ ਨ੍ਯਵਾਰਯਤ੍ ਤਦ੍ ਵਸਨਂ ਵਸਿष੍ਠਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਆਪਣੀ ਨੂਹ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਦੇ, ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਲਾਹ ਕੇ; ਪਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹ ਕੱਪੜਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਹਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ।
ਏਕਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਨੇ ਨਿਵਾਸ- ਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵृਤਃ ਕੇਕਯਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ। ਵਿਭੂषਿਤੇਯਂ ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਾ ਵਸਤ੍ਵਰਣ੍ਯੇ ਸਹ ਰਾਘਵੇਣ
ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਲਈ ਤੂੰ, ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਹਣੀ ਸਜੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸੇਗੀ।
ਯਾਨੈਸ਼੍ਚ ਮੁਖ੍ਯੈਃ ਪਰਿਚਾਰਕੈਸ਼੍ਚ ਸੁਸਂਵृਤਾ ਗਚ੍ਛਤੁ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ। ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਹਿਤੈਰ੍ਵਿਧਾਨੈ- ਰ੍ਨੇਯਂ ਵृਤਾ ਤੇ ਵਰਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਨੇ
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਨੌਕਰ ਚਾਕਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਵਾਨਾ ਕਰ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀਂ।
thumb|ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਅਠੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਚੀਰਂ ਵਸਾਨਾਯਾਂ ਨਾਥਵਤ੍ਯਾਮਨਾਥਵਤ੍। ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਜਨਃ ਸਰ੍ਵੋ ਧਿਕ੍ ਤ੍ਵਾਂ ਦਸ਼ਰਥਂ ਤ੍ਵਿਤਿ
ਜਦ ਉਹ, ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਣਸਹਾਇ ਵਾਂਗ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, 'ਦਸ਼ਰਥ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਵੇ!'
ਤੇਨ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਣਾਦੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ। ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਜੀਵਿਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਂ ਧਰ੍ਮੇ ਯਸ਼ਸਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਹੱਲੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਖੋ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯੋष੍ਣਮੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਸ੍ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕੈਕੇਯਿ ਕੁਸ਼ਚੀਰੇਣ ਨ ਸੀਤਾ ਗਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਡੂੰਘੀ ਟਾਹ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਕੈਕਈ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ ਦੇ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।'
ਸੁਕੁਮਾਰੀ ਚ ਬਾਲਾ ਚ ਸਤਤਂ ਚ ਸੁਖੋਚਿਤਾ। ਨੇਯਂ ਵਨਸ੍ਯ ਯੋਗ੍ਯੇਤਿ ਸਤ੍ਯਮਾਹ ਗੁਰੁਰ੍ਮਮ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਾਜੁਕ, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸੱਚ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਨਹੀਂ।
ਇਯਂ ਹਿ ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਕਰੋਤਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਰਾਜਵਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੀ। ਯਾ ਚੀਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾ ਸ਼੍ਰਮਣੀਵ ਕਾਚਿਤ੍
ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਜਦ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕੱਪੜਾ ਪਾ ਕੇ ਖੜੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਭਿਖਾਰਣ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਚੀਰਾਣ੍ਯਪਾਸ੍ਯਾਜ੍ਜਨਕਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਨੇਯਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਮਮ ਦਤ੍ਤਪੂਰ੍ਵਾ। ਯਥਾਸੁਖਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਵਨਂ ਸਮਗ੍ਰਾ ਸਹ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨੈਃ
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਇਹ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਐਸਾ ਕੋਈ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੀ ਜਾਵੇ।
ਅਜੀਵਨਾਰ੍ਹੇਣ ਮਯਾ ਨृਸ਼ਂਸਾ ਕृਤਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਨਿਯਮੇਨ ਤਾਵਤ੍। ਤ੍ਵਯਾ ਹਿ ਬਾਲ੍ਯਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਮੇਤਤ੍ ਤਨ੍ਮਾ ਦਹੇਦ੍ ਵੇਣੁਮਿਵਾਤ੍ਮਪੁष੍ਪਮ੍
ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਜੀਣ ਦੇ ਅਯੋਗ ਨੇ ਕਠੋਰ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਪੂਰਾ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਨਾਦਾਨੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਬਾਂਸ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵਲੋਂ ਨਾ ਸਾੜ ਦੇਵੇ।
ਰਾਮੇਣ ਯਦਿ ਤੇ ਪਾਪੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕृਤਮਸ਼ੋਭਨਮ੍। ਅਪਕਾਰਃ ਕ ਇਹ ਤੇ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤੋऽਧਮੇ
ਜੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕਦੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਾਪਣ, ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਮਾਣੀ ਵਿਦੇਹ ਕੁੜੀ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ?
ਮृਗੀਵੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾ ਮृਦੁਸ਼ੀਲਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ। ਅਪਕਾਰਂ ਕਮਿਵ ਤੇ ਕਰੋਤਿ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਹਿਰਣ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕਦੇ ਕੀ ਹਾਨੀ ਕੀਤੀ?
ਨਨੁ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮੇਵਂ ਤੇ ਪਾਪੇ ਰਾਮਵਿਵਾਸਨਮ੍। ਕਿਮੇਭਿਃ ਕृਪਣੈਰ੍ਭੂਯਃ ਪਾਤਕੈਰਪਿ ਤੇ ਕृਤੈਃ
ਹੇ ਪਾਪਣ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜਣਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਫਿਰ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਨਿਮਾਣੇ ਤੇ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾ ਤਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾ। ਰਾਮਂ ਯਦਭਿषੇਕਾਯ ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਮਬ੍ਰਵੀਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਉਹੀ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਣੀ, ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਬਾਰੇ ਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਤਤ੍ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਨਿਰਯਂ ਗਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਮੈਥਿਲੀਮਪਿ ਯਾ ਹਿ ਤ੍ਵਮੀਕ੍ਸ਼ਸੇ ਚੀਰਵਾਸਿਨੀਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਹ ਹੱਦ ਵੀ ਲੰਘ ਗਈ ਹੈਂ, ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਰਾਮਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍। ਅਵਾਕ੍ਸ਼ਿਰਸਮਾਸੀਨਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਪਿਤਾ ਜੀ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਮੱਥਾ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੈਠੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਇਯਂ ਧਾਰ੍ਮਿਕ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਮਮ ਮਾਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਵृਦ੍ਧਾ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਸ਼ੀਲਾ ਚ ਨ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵ ਗਰ੍ਹਤੇ
ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਹੈ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਇੱਜ਼ਤਦਾਰ, ਉਮਰਦਰਾਜ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀ। ਹੇ ਮਾਲਕ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਮਯਾ ਵਿਹੀਨਾਂ ਵਰਦ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਂ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮ੍। ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਵ੍ਯਸਨਾਂ ਭੂਯਃ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਹੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵਿਛੋੜੀ ਹੋਈ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਡੁੱਬੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਤੇਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।