ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਧਿਗਿਤ੍ਯੇਵ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਵ੍ਰੀਡਿਤਸ਼੍ਚ ਜਨਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸਾ ਚ ਤਨ੍ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 'ਸ਼ਰਮ ਕਰ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਜਾ ਆਈ, ਪਰ ਉਹ (ਕੈਕੇਈ) ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਰ ਵृਦ੍ਧੋ ਮਹਾਮਾਤ੍ਰਃ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ। ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਬਹੁਮਤੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੰਤਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਧਾਰਥ ਸੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਅਸਮਞ੍ਜੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕ੍ਰੀਡਤਃ ਪਥਿ ਦਾਰਕਾਨ੍। ਸਰਯ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਨਪ੍ਸੁ ਰਮਤੇ ਤੇਨ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਅਸਮੰਜ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਇਸ ਮੰਦਬੁਧੀ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਜ਼ਾ ਆਉਂਦਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਅਸਮਞ੍ਜਂ ਵृਣੀष੍ਵੈਕਮਸ੍ਮਾਨ੍ ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰਵਰ੍ਧਨ
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਉਠੇ: 'ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਸਮੰਜ ਜਾਂ ਅਸੀਂ, ਇੱਕ ਚੁਣ।'
ਤਾਨੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਭਯਮ੍। ਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮ੍ਪृष੍ਟਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕृਤਯੋऽਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਡਰ ਕਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੈ?' ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਕ੍ਰੀਡਤਸ੍ਤ੍ਵੇष ਨਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਬਾਲਾਨੁਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਚੇਤਸਃ। ਸਰਯ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਦਤੁਲਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਉਹ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਡੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਜੋ ਅਜੇ ਅਕਲ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਾਸਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਕृਤੀਨਾਂ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਤਂ ਤਤ੍ਯਾਜਾਹਿਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ
ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਸਕੇ।
ਤਂ ਯਾਨਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍। ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਂ ਵਿਵਾਸ੍ਯੋऽਯਮਿਤਿ ਤਾਨਨ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ ਪਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਜੀਵਨ ਭਰ ਵਾਸਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹੇ', ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਲਈ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਫਾਲਪਿਟਕਂ ਗृਹ੍ਯ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਾਣ੍ਯਲੋਕਯਤ੍। ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਵਨੁਚਰਨ੍ ਸ ਯਥਾ ਪਾਪਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਉਹ ਫਾਵੜੀ ਤੇ ਟੋਕਰੀ ਲੈ ਕੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ।
ਇਤ੍ਯੇਨਮਤ੍ਯਜਦ੍ ਰਾਜਾ ਸਗਰੋ ਵੈ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਃ। ਰਾਮਃ ਕਿਮਕਰੋਤ੍ ਪਾਪਂ ਯੇਨੈਵਮੁਪਰੁਧ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ; ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ?
ਨਹਿ ਕਂਚਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਗੁਣਂ ਵਯਮ੍। ਦੁਰ੍ਲਭੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰਯਃ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਸ੍ਯੇਵ ਕਲ੍ਮषਮ੍
ਅਸੀਂ ਰਾਘਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਉਸ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਉਤਨਾ ਹੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ 'ਤੇ ਦਾਗ ਹੋਵੇ।
ਅਥਵਾ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਂ ਕਂਚਿਦ੍ ਦੋषਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਘਵੇ। ਤਮਦ੍ਯ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਵਿਵਾਸ੍ਯਤੇ
ਪਰ, ਰਾਣੀ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖ਼ਾਮੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਹਿ ਸਂਤ੍ਯਾਗਃ ਸਤ੍ਪਥੇ ਨਿਰਤਸ੍ਯ ਚ। ਨਿਰ੍ਦਹੇਦਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਦ੍ਯੁਤਿਂ ਧਰ੍ਮਵਿਰੋਧਵਾਨ੍
ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਸੱਚੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਦਲਂ ਦੇਵਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿਹਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ। ਲੋਕਤੋऽਪਿ ਹਿ ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਪਰਿਵਾਦਃ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਹੁਣ ਬਸ ਕਰੋ, ਰਾਣੀ ਜੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਵਚੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਤਰਸ੍ਵਰਃ। ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਯਾ ਵਾਚਾ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਿੱਧਾਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੁਖ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲੇ:
ਏਤਦ੍ਵਚੋ ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਪਾਪਰੂਪੇ ਹਿਤਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਮਮਾਤ੍ਮਨੋऽਥਵਾ। ਆਸ੍ਥਾਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਕृਪਣਂ ਕੁਚੇष੍ਟਾ ਚੇष੍ਟਾ ਹਿ ਤੇ ਸਾਧੁਪਥਾਦਪੇਤਾ
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹਨ, ਸੁਣਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਕਠੋਰ ਰਾਹ ਪਕੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਵਿਹਾਰ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਮਦ੍ਯ ਰਾਮਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸੁਖਂ ਧਨਂ ਚ। ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਰਾਜ੍ਞਾ ਭਰਤੇਨ ਚ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਸੁਖਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਚਿਰਾਯ ਰਾਜ੍ਯਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਰਾਜ ਤੇ ਸੁਖ ਤੇ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ; ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਭਰਤ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੋਗੋ।
thumb|ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਸਤੱਤਰੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਮਹਾਮਾਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਂ ਤਦਾ। ਅਭ੍ਯਭਾषਤ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਵਿਨਯਜ੍ਞੋ ਵਿਨੀਤਵਤ੍
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤਭੋਗਸ੍ਯ ਮੇ ਰਾਜਨ੍ ਵਨੇ ਵਨ੍ਯੇਨ ਜੀਵਤਃ। ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਨੁਯਾਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਯੋ ਹਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਯਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਮਨਃ। ਰਜ੍ਜੁਸ੍ਨੇਹੇਨ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਯਜਤਃ ਕੁਞ੍ਜਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਵਧੀਆ ਹਾਥੀ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ, enclosure 'ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਰੱਸੀ ਦਾ ਮੋਹ ਕੀਹ, ਜਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ?
ਤਥਾ ਮਮ ਸਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਿਂ ਧ੍ਵਜਿਨ੍ਯਾ ਜਗਤ੍ਪਤੇ। ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਨੁਜਾਨਾਮਿ ਚੀਰਾਣ੍ਯੇਵਾਨਯਨ੍ਤੁ ਮੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੰਗਾ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਫੌਜ ਦੀ ਕੀ ਜਰੂਰਤ? ਮੈਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੇਵਲ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਲਿਆਓ।
ਖਨਿਤ੍ਰਪਿਟਕੇ ਚੋਭੇ ਸਮਾਨਯਤ ਗਚ੍ਛਤ। ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ਵਨੇ ਵਾਸਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਸਤੋ ਮਮ
ਜਦ ਮੈਂ ਜਾਵਾਂ, ਫਾਵੜੀ ਤੇ ਟੋਕਰੀ ਵੀ ਲਿਆਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਹੈ।
ਅਥ ਚੀਰਾਣਿ ਕੈਕੇਯੀ ਸ੍ਵਯਮਾਹृਤ੍ਯ ਰਾਘਵਮ੍। ਉਵਾਚ ਪਰਿਧਤ੍ਸ੍ਵੇਤਿ ਜਨੌਘੇ ਨਿਰਪਤ੍ਰਪਾ
ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਖੁਦ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਾਜ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਲਿਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਪਹਿਨ ਲਓ।'
ਸ ਚੀਰੇ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤੇ। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਵਸ੍ਤ੍ਰਮਵਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਮੁਨਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਵਸ੍ਤ ਹ
ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਕੈਕੇਈ ਕੋਲੋਂ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਨਫੀਸ ਕੱਪੜਾ ਉਤਾਰ ਕੇ ਸੰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਲਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਿਹਾਯ ਵਸਨੇ ਸ਼ੁਭੇ। ਤਾਪਸਾਚ੍ਛਾਦਨੇ ਚੈਵ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਿਤੁਰਗ੍ਰਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਉ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਚੋਲਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਅਥਾਤ੍ਮਪਰਿਧਾਨਾਰ੍ਥਂ ਸੀਤਾ ਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਿਨੀ। ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚੀਰਂ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਪृषਤੀ ਵਾਗੁਰਾਮਿਵ
ਫਿਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੇ, ਉਹ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚੋਲਾ ਡਰ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਰਣੀ ਜਾਲ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਵ੍ਯਪਤ੍ਰਪਮਾਣੇਵ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਮਨਾਃ। ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਕੁਸ਼ਚੀਰੇ ਤੇ ਜਾਨਕੀ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਤੇ ਲਜਜਤ ਹੋਈ, ਨਿਗਾਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਕੈਕੇਈ ਕੋਲੋਂ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਛਾਲ ਲੈ ਲਈ।
ਅਸ਼੍ਰੁਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਨੇਤ੍ਰਾ ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾ ਧਰ੍ਮਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜਪ੍ਰਤਿਮਂ ਭਰ੍ਤਾਰਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਕਥਂ ਨੁ ਚੀਰਂ ਬਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ ਵਨਵਾਸਿਨਃ। ਇਤਿ ਹ੍ਯਕੁਸ਼ਲਾ ਸੀਤਾ ਸਾ ਮੁਮੋਹ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
"ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਇਹ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚੋਲਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾਂਦੇ ਹੋਣਗੇ?"—ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣ ਸੀਤਾ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।