ਮਯਾ ਵਿਸृष੍ਟਾਂ ਭਰਤੋ ਮਹੀਮਿਮਾਂ ਸਸ਼ੈਲਖਣ੍ਡਾਂ ਸਪੁਰੋਪਕਾਨਨਾਮ੍। ਸ਼ਿਵਾਸੁ ਸੀਮਾਸ੍ਵਨੁਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਕੇਵਲਂ ਤ੍ਵਯਾ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਨृਪਤੇ ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਬਾਗ ਹਨ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰੇ। ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ।
ਨ ਮੇ ਤਥਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਧੀਯਤੇ ਮਨੋ ਮਹਤ੍ਸੁ ਕਾਮੇषੁ ਨ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਿਯੇ। ਯਥਾ ਨਿਦੇਸ਼ੇ ਤਵ ਸ਼ਿष੍ਟਸਮ੍ਮਤੇ ਵ੍ਯਪੈਤੁ ਦੁਃਖਂ ਤਵ ਮਤ੍ਕृਤੇऽਨਘ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੱਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵਸਤਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ, ਜੋ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਨਿਭਾਉਣ ਵੱਲ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।
ਤਦਦ੍ਯ ਨੈਵਾਨਘ ਰਾਜ੍ਯਮਵ੍ਯਯਂ ਨ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨ੍ ਵਸੁਧਾਂ ਨ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਨ ਚਿਨ੍ਤਿਤਂ ਤ੍ਵਾਮਨृਤੇਨ ਯੋਜਯਨ੍ ਵृਣੀਯ ਸਤ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਮਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਨਾ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਨਾ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਝੂਠ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ; ਸੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਵਚਨ ਹੋਵੇ।
ਫਲਾਨਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਵਨੇ ਗਿਰੀਂਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਰਿਤਃ ਸਰਾਂਸਿ ਚ। ਵਨਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯੈਵ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਾਦਪਂ ਸੁਖੀ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵਾਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਪਹਾੜ, ਦਰਿਆ ਤੇ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗਾ; ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸੁਖੀ ਰਹੋ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਸਨਾਭਿਪਨ੍ਨ- ਸ੍ਤਾਪੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਚ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਃ। ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੁਵਿਨष੍ਟਸਂਜ੍ਞੋ ਭੂਮਿਂ ਗਤੋ ਨੈਵ ਚਿਚੇष੍ਟ ਕਿਂਚਿਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੁਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਿਆ।
ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਮਸ੍ਤਾ ਰੁਰੁਦੁਃ ਸਮੇਤਾ- ਸ੍ਤਾਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਨਰਦੇਵਪਤ੍ਨੀਮ੍। ਰੁਦਨ੍ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਪਿ ਜਗਾਮ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਾਂ ਹਾਹਾਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਬਭੂਵ ਸਰ੍ਵਮ੍
ਸਭ ਰਾਣੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਰੋਈਆਂ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੈਕੇਈ ਛੱਡ ਕੇ; ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
thumb|ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਪੰਜਤੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਨਿਧੂਯ ਸਹਸਾ ਸ਼ਿਰੋ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਚਾਸਕृਤ੍। ਪਾਣਿਂ ਪਾਣੌ ਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਯ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਕਟਕਟਾਯ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਉਹ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹਿਲਾਇਆ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਹ ਭਰੀ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਮਲਿਆ ਤੇ ਦੰਦ ਕਟਕਟਾਏ।
ਲੋਚਨੇ ਕੋਪਸਂਰਕ੍ਤੇ ਵਰ੍ਣਂ ਪੂਰ੍ਵੋਚਿਤਂ ਜਹਤ੍। ਕੋਪਾਭਿਭੂਤਃ ਸਹਸਾ ਸਂਤਾਪਮਸ਼ੁਭਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੰਗ ਗੁਆ ਬੈਠੀਆਂ; ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਮਨਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਸੂਤੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ। ਕਮ੍ਪਯਨ੍ਨਿਵ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਹृਦਯਂ ਵਾਕ੍ਸ਼ਰੈਃ ਸ਼ਿਤੈਃ
ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਥੀ ਨੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਾਕ੍ਯਵਜ੍ਰੈਰਨੁਪਮੈਰ੍ਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਨਿਵ ਚਾਸ਼ੁਭੈਃ। ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਮਾਣਿ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲਿਆ।
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਵ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਭਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸ੍ਥਾਵਰਸ੍ਯ ਚਰਸ੍ਯ ਚ
ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਦੇ ਭਰਤਾ ਹਨ।
ਨਹ੍ਯਕਾਰ੍ਯਤਮਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਵ ਦੇਵੀਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਪਤਿਘ੍ਨੀਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਕੁਲਘ੍ਨੀਮਪਿ ਚਾਨ੍ਤਤਃ
ਇੱਥੇ, ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਕੰਮ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖਦਾਈ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਆਖਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਯਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵਾਜਯ੍ਯਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪ੍ਯਮਿਵਾਚਲਮ੍। ਮਹੋਦਧਿਮਿਵਾਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਂ ਸਂਤਾਪਯਸਿ ਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਜੈਯ ਹੈ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਹਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ।
ਮਾਵਮਂਸ੍ਥਾ ਦਸ਼ਰਥਂ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਵਰਦਂ ਪਤਿਮ੍। ਭਰ੍ਤੁਰਿਚ੍ਛਾ ਹਿ ਨਾਰੀਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕੋਟ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪਤੀ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ, ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲੱਖਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਵਯੋ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਨृਪਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲਨਾਥੇऽਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਂ ਲੋਪਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ ਉਮਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਹੱਕ ਛੀਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੋ।
ਰਾਜਾ ਭਵਤੁ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਰਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਮੇਦਿਨੀਮ੍। ਵਯਂ ਤਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮੋ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਰਾਜਾ ਬਣੇ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੇ; ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨ ਚ ਤੇ ਵਿषਯੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਸ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤ੍ਵਮਮਰ੍ਯਾਦਮਦ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਅਧਰਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੀ ਹੋ।
ਨੂਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਮਾਰ੍ਗਂ ਰਾਮਨਿषੇਵਿਤਮ੍। ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਯਾ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਾਧੁਭਿਃ ਸਦਾ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਹੀ ਰਾਹ ਲਵਾਂਗੇ ਜੋ ਰਾਮ ਚੁਣੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਕਾ ਪ੍ਰੀਤੀ ਰਾਜ੍ਯਲਾਭੇਨ ਤਵ ਦੇਵਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤ੍ਵਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤੁਂ ਚਿਕੀਰ੍षਸਿ
ਰਾਣੀ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੀ ਹੋ?
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਿਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਵृਤ੍ਤਮੀਦृਸ਼ਮ੍। ਆਚਰਨ੍ਤ੍ਯਾ ਨ ਵਿਵृਤਾ ਸਦ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਮੇਦਿਨੀ
ਮੈਂ ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਧਰਤੀ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਐਸਾ ਵਿਅਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇ ਲਈ ਫਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸृष੍ਟਾ ਵਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੋ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ। ਧਿਗ੍ਵਾਗ੍ਦਣ੍ਡਾ ਨ ਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਰਾਮਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸ਼ਾਪਾਂ ਦੇ ਦੰਡ ਵੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜਣ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ।
ਆਮ੍ਰਂ ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਠਾਰੇਣ ਨਿਮ੍ਬਂ ਪਰਿਚਰੇਤ੍ ਤੁ ਕਃ। ਯਸ਼੍ਚੈਨਂ ਪਯਸਾ ਸਿਞ੍ਚੇਨ੍ਨੈਵਾਸ੍ਯ ਮਧੁਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਆਮ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਕੱਟ ਕੇ ਨਿੰਬ ਦੇ ਪੇੜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ? ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸਿੰਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਭਿਜਾਤ੍ਯਂ ਹਿ ਤੇ ਮਨ੍ਯੇ ਯਥਾ ਮਾਤੁਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਨ ਹਿ ਨਿਮ੍ਬਾਤ੍ ਸ੍ਰਵੇਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਲੋਕੇ ਨਿਗਦਿਤਂ ਵਚਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਕਿ ਨਿੰਬ ਤੋਂ ਮਧੂ ਨਹੀਂ ਵਗਦਾ।
ਤਵ ਮਾਤੁਰਸਦ੍ਗ੍ਰਾਹਂ ਵਿਦ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਪਿਤੁਸ੍ਤੇ ਵਰਦਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦਦੌ ਵਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਨਿਕਰਲੀ ਸੋਚ ਸੀ; ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵਧੀਆ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਰੁਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਵਸੁਧਾਧਿਪਃ। ਤੇਨ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਾਨਾਂ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਦਿਤਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਇਨਸਾਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲ ਗਈ।
ਤਤੋ ਜृਮ੍ਭਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨੇ ਵਿਰੁਤਾਦ੍ ਭੂਰਿਵਰ੍ਚਸਃ। ਪਿਤੁਸ੍ਤੇ ਵਿਦਿਤੋ ਭਾਵਃ ਸ ਤਤ੍ਰ ਬਹੁਧਾਹਸਤ੍
ਫਿਰ, ਜ੍ਰੰਭਾ ਦੇ ਵਿਛੌਣ 'ਤੇ ਲੈਟੇ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸ ਪਏ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਜਨਨੀ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਮृਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਮਭੀਪ੍ਸਤੀ। ਹਾਸਂ ਤੇ ਨृਪਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਜਿਜ੍ਞਾਸਾਮੀਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਥੇ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਸਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'
ਨृਪਸ਼੍ਚੋਵਾਚ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਹਾਸਂ ਸ਼ਂਸਾਮਿ ਤੇ ਯਦਿ। ਤਤੋ ਮੇ ਮਰਣਂ ਸਦ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਸਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਂ ਦੇਵਿ ਪੁਨਃ ਕੇਕਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਸ਼ਂਸ ਮੇ ਜੀਵ ਵਾ ਮਾ ਵਾ ਨ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਹਸਿष੍ਯਸਿ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਫਿਰ, ਕੇਕਯਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਜੀਵੇ ਜਾਂ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲਣਾ।'