ਭृਗ੍ਵਙ੍ਗਿਰਃਸਮਂ ਦੀਪ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਜਟਂ ਜਨਸਂਸਦਿ। ਆਪਞ੍ਚਮਾਯਾਃ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਯਾ ਨੈਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦਵਾਰਯਤ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪੰਜਵੇਂ ਘੇਰੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ ਰਾਮਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਦਾ ਤ੍ਰਿਜਟੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਿਰ੍ਧਨੋ ਬਹੁਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮਿ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਬਲ
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਬੱਚੇ ਹਨ।'
ਕ੍ਸ਼ਤਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਨੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਮਾਮਿਤਿ। ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਪਰਿਹਾਸਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
'ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖੋ,' ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਗਵਾਂ ਸਹਸ੍ਰਮਪ੍ਯੇਕਂ ਨ ਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਣਿਤਂ ਮਯਾ। ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪਸਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਯਾਵਤ੍ਤਾਵਦਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ
'ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ; ਜਿੰਨੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਵੇਂਗਾ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਆਵੇਗੀ।'
ਸ ਸ਼ਾਟੀਂ ਪਰਿਤਃ ਕਟ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟ੍ਯ ਤਾਮ੍। ਆਵਿਧ੍ਯ ਦਣ੍ਡਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣੇਨ ਵੇਗਤਃ
ਉਹ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਆਪਣੀ ਚਾਦਰ ਕਮਰ 'ਤੇ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਲਾਠੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰਯੂਪਾਰਂ ਦਣ੍ਡਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਰਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਃ। ਗੋਵ੍ਰਜੇ ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰੇ ਪਪਾਤੋਕ੍ਸ਼ਣਸਂਨਿਧੌ
ਉਹ ਲਾਠੀ, ਹੱਥ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ, ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਵੱਡੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰਿੱਝ ਵਿੱਚ, ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ।
ਤਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਆ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਰਯੂਤਟਾਤ੍। ਆਨਯਾਮਾਸ ਤਾ ਗਾਵਸ੍ਤ੍ਰਿਜਟਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚ ਤਦਾ ਰਾਮਸ੍ਤਂ ਗਾਰ੍ਗ੍ਯਮਭਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍। ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਨ ਖਲੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪਰਿਹਾਸੋ ਹ੍ਯਯਂ ਮਮ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਗਾਰਗ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਜ਼ਾਕ ਸੀ।'
ਇਦਂ ਹਿ ਤੇਜਸ੍ਤਵ ਯਦ੍ ਦੁਰਤ੍ਯਯਂ ਤਦੇਵ ਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਾ ਮਯਾ। ਇਮਂ ਭਵਾਨਰ੍ਥਮਭਿਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋ ਵृਣੀष੍ਵ ਕਿਂਚੇਦਪਰਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯਸਿ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਅਤੁਟ ਤੇਜ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰਤ ਲੈ।
ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਨ ਤੇ ਸ੍ਮ ਯਨ੍ਤ੍ਰਣਾਂ ਧਨਂ ਹਿ ਯਦ੍ਯਨ੍ਮਮ ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਣਾਤ੍। ਭਵਤ੍ਸੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨੇਨ ਮਯਾਰ੍ਜਿਤਂ ਚੈਵ ਯਸ਼ਸ੍ਕਰਂ ਭਵੇਤ੍
ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਾਂਗਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਦੌਲਤ ਤੂੰ ਚਾਹਵੇਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਭਲਾ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇ।
ਤਤਃ ਸਭਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਿਜਟੋ ਮਹਾਮੁਨਿ- ਰ੍ਗਵਾਮਨੀਕਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਮੋਦਿਤਃ। ਯਸ਼ੋਬਲਪ੍ਰੀਤਿਸੁਖੋਪਬृਂਹਿਣੀ- ਸ੍ਤਦਾਸ਼ਿषਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਦਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਤਦ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰਿੱਝ ਲੈ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੁਖ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਸ ਚਾਪਿ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਣਪੌਰੁषੋ ਮਹਾਧਨਂ ਧਰ੍ਮਬਲੈਰੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਨਿਯੋਜਯਾਮਾਸ ਸੁਹृਜ੍ਜਨੇ ਚਿਰਾਦ੍ ਯਥਾਰ੍ਹਸਮ੍ਮਾਨਵਚਃ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ
ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਰਦਾਨਗੀ ਪੂਰੀ ਸੀ, ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਇਜ਼ਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜਃ ਸੁਹृਦ੍ ਭृਤ੍ਯਜਨੋऽਥਵਾ ਤਦਾ ਦਰਿਦ੍ਰਭਿਕ੍ਸ਼ਾਚਰਣਸ਼੍ਚ ਯੋ ਭਵੇਤ੍। ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਬਭੂਵ ਤਰ੍ਪਿਤੋ ਯਥਾਰ੍ਹਸਮ੍ਮਾਨਨਦਾਨਸਮ੍ਭ੍ਰਮੈਃ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਦੋਸਤ, ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਗਰੀਬ ਭਿਖਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਅਣਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
thumb|ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਹਵੇਂ ਤੀਜੇ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਧਨਂ ਬਹੁ। ਜਗ੍ਮਤੁਃ ਪਿਤਰਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਰਾਘਵੌ
ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੌਲਤ ਦੇ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲੇ।
ਤਤੋ ਗृਹੀਤੇ ਪ੍ਰੇष੍ਯਾਭ੍ਯਾਮਸ਼ੋਭੇਤਾਂ ਤਦਾਯੁਧੇ। ਮਾਲਾਦਾਮਭਿਰਾਸਕ੍ਤੇ ਸੀਤਯਾ ਸਮਲਂਕृਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦੋ ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਮਾਲਾ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਵਿਮਾਨਸ਼ਿਖਰਾਣਿ ਚ। ਅਭਿਰੁਹ੍ਯ ਜਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਦਾਸੀਨੋ ਵ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਲੋਕ ਮਹਲਾਂ, ਹਵੈਲੀਾਂ ਤੇ ਮੀਨਾਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨ ਹਿ ਰਥ੍ਯਾਃ ਸੁਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਨ੍ਤੁਂ ਬਹੁਜਨਾਕੁਲਾਃ। ਆਰੁਹ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਦ੍ ਦੀਨਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਘਵਮ੍
ਗਲੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਲੋਕ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਦਾਤਿਂ ਸਾਨੁਜਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਸੀਤਂ ਚ ਜਨਾਸ੍ਤਦਾ। ਊਚੁਰ੍ਬਹੁਜਨਾ ਵਾਚਃ ਸ਼ੋਕੋਪਹਤਚੇਤਸਃ
ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਮਨੁਯਾਤਿ ਸ੍ਮ ਚਤੁਰਙ੍ਗਬਲਂ ਮਹਤ੍। ਤਮੇਕਂ ਸੀਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਨੁਯਾਤਿ ਸ੍ਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੀ ਚੌਕਸੈਨਾ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਹੀ ਹਨ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸ੍ਯ ਰਸਜ੍ਞਃ ਸਨ੍ ਕਾਮਾਨਾਂ ਚਾਕਰੋ ਮਹਾਨ੍। ਨੇਚ੍ਛਤ੍ਯੇਵਾਨृਤਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਚਨਂ ਧਰ੍ਮਗੌਰਵਾਤ੍
ਜੋ ਰਾਜ ਦੇ ਸੁਆਦ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸੀ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।
ਯਾ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭੂਤੈਰਾਕਾਸ਼ਗੈਰਪਿ। ਤਾਮਦ੍ਯ ਸੀਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਗਤਾ ਜਨਾਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਙ੍ਗਰਾਗੋਚਿਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸੇਵਿਨੀਮ੍। ਵਰ੍षਮੁष੍ਣਂ ਚ ਸ਼ੀਤਂ ਚ ਨੇष੍ਯਤ੍ਯਾਸ਼ੁ ਵਿਵਰ੍ਣਤਾਮ੍
ਸੀਤਾ, ਜੋ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਲੇਪ ਅਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲਾਉਣ ਦੀ ਆਦੀ ਹੈ, ਮੌਸਮ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੇ ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਪਣਾ ਰੰਗ ਗੁਆ ਬੈਠੇਗੀ।
ਅਦ੍ਯ ਨੂਨਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਭਾषਤੇ। ਨਹਿ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਵਾਸਯਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਅੱਜ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਨਿਵਾਸਨਮ੍। ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯਸ੍ਯ ਲੋਕੋऽਯਂ ਜਿਤੋ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਕੇਵਲਮ੍
ਜੇਕਰ ਪੁੱਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ; ਫਿਰ ਜਿਸ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਹੋਰ ਹੈ।
ਆਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਮਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ੀਲਂ ਦਮਃ ਸ਼ਮਃ। ਰਾਘਵਂ ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ षਡ੍ਗੁਣਾਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍
ਦਇਆ, ਮਿਹਰ, ਗਿਆਨ, ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਅ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ—ਇਹ ਛੇ ਗੁਣ ਰਾਘਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸੋਭਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਯੋਪਘਾਤੇਨ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਰਮਪੀਡਿਤਾਃ। ਔਦਕਾਨੀਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਸਲਿਲਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍
ਇਸ ਦੀ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਤਲਾਬ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਤੇ ਜਲ-ਜੀਵ ਤੜਫ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੀਡਯਾ ਪੀਡਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਦਸ੍ਯ ਜਗਤ੍ਪਤੇਃ। ਮੂਲਸ੍ਯੇਵੋਪਘਾਤੇਨ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁष੍ਪਫਲੋਪਗਃ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੜ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਪੀੜਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਮੂਲਂ ਹ੍ਯੇष ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਧਰ੍ਮਸਾਰੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਪੁष੍ਪਂ ਫਲਂ ਚ ਪਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਾਖਾਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯੇਤਰੇ ਜਨਾਃ
ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ; ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹਨ।
ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਇਵ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਸਹਬਾਨ੍ਧਵਾਃ। ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਨੁਗਚ੍ਛਾਮੋ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਰਾਘਵਃ
ਇਸ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਰਾਘਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀਏ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।