ਅਮ੍ਬ ਸਮ੍ਭृਤ੍ਯ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ ਦੁਃਖਂ ਹृਦਿ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਚ। ਵਨਵਾਸਕृਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮਮ ਧਰ੍ਮ੍ਯਾਨੁਵਰ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍
ਅੰਮ੍ਹਾ, ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖ। ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ।
ਏਤਦ੍ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਮਾਤਾ ਸੁਧਰ੍ਮ੍ਯਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਵਿਕ੍ਲਵਂ ਚ। ਮृਤੇਵ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਦੇਵੀ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਮਂ ਪੁਨਰਿਤ੍ਯੁਵਾਚ
ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ, ਜੋ ਧਰਮਕ, ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁੜ ਬੋਲ ਪਈ।
ਯਥੈਵ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪਿਤਾ ਤਥਾਹਂ ਗੁਰੁਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣ ਸੁਹृਤ੍ਤਯਾ ਚ। ਨ ਤ੍ਵਾਨੁਜਾਨਾਮਿ ਨ ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਮਰ੍ਹਸਿ ਪੁਤ੍ਰ ਗਨ੍ਤੁਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੀ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਪੁੱਤਰ, ਇਤਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਛੱਡਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਕਿਂ ਜੀਵਿਤੇਨੇਹ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮੇ ਲੋਕੇਨ ਵਾ ਕਿਂ ਸ੍ਵਧਯਾਮृਤੇਨ। ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਵ ਸਂਨਿਧਾਨਂ ਮਮੈਵ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਦਪਿ ਜੀਵਲੋਕਾਤ੍
ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ, ਸੰਸਾਰ ਜਾਂ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਰਸ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਪਲ ਵੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਨਰੈਰਿਵੋਲ੍ਕਾਭਿਰਪੋਹ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹਾਗਜੋ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਮਭਿਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ। ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਵਿਲਾਪਮੇਵਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਮਃ ਕਰੁਣਂ ਜਨਨ੍ਯਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ, ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਮ, ਮਾਂ ਦੀ ਦਰਦ ਭਰੀ ਫਰਿਆਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਵਿਸਂਜ੍ਞਕਲ੍ਪਾ- ਮਾਰ੍ਤਂ ਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਭਿਪ੍ਰਤਪ੍ਤਮ੍। ਧਰ੍ਮੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਧਰ੍ਮ੍ਯਮੁਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯਥਾ ਸ ਏਵਾਰ੍ਹਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਕ੍ਤੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਗੁੰਮ ਸੀ, ਤੇ ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ। ਧਰਮ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮਕ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਹਂ ਹਿ ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਜਾਨਾਮਿ ਭਕ੍ਤਿਂ ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਚ। ਮਮ ਤ੍ਵਭਿਪ੍ਰਾਯਮਸਂਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹਾਭ੍ਯਰ੍ਦਸਿ ਮਾ ਸੁਦੁਃਖਮ੍
ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਜਦ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਨਾ ਕਰ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਃ ਖਲੁ ਜੀਵਲੋਕੇ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਧਰ੍ਮਫਲੋਦਯੇषੁ। ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਯੁਰਸਂਸ਼ਯਂ ਮੇ ਭਾਰ੍ਯੇਵ ਵਸ਼੍ਯਾਭਿਮਤਾ ਸਪੁਤ੍ਰਾ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਜੀਵਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ, ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਪਤੀ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਯੁਰਸਂਨਿਵਿष੍ਟਾ ਧਰ੍ਮੋ ਯਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਦੁਪਕ੍ਰਮੇਤ। ਦ੍ਵੇष੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਯਰ੍ਥਪਰੋ ਹਿ ਲੋਕੇ ਕਾਮਾਤ੍ਮਤਾ ਖਲ੍ਵਪਿ ਨ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ
ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਭ ਲੋਕ ਇਕਠੇ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਧਰਮ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਿਰਫ ਲਾਭ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਵੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।
ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਰਾਜਾ ਚ ਪਿਤਾ ਚ ਵृਦ੍ਧਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਪ੍ਰਹਰ੍षਾਦਥਵਾਪਿ ਕਾਮਾਤ੍। ਯਦ੍ ਵ੍ਯਾਦਿਸ਼ੇਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਰ੍ਮਂ ਕਸ੍ਤਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦਨृਸ਼ਂਸਵृਤ੍ਤਿਃ
ਗੁਰੂ, ਰਾਜਾ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਵੱਡੇ, ਜੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖਣ, ਤਾਂ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਗਲਤ ਰਵੱਈਏ ਨਾਲ ਉਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਚਾਹੇ ਗੁੱਸੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਨ ਤੇਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਪਿਤੁਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ- ਮਿਮਾਂ ਨ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਕਲਾਂ ਯਥਾਵਤ੍। ਸ ਹ੍ਯਾਵਯੋਸ੍ਤਾਤ ਗੁਰੁਰ੍ਨਿਯੋਗੇ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤਾ ਸ ਗਤਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਃ
ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਵਚਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਰਾਣੀ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਜੀਵਤਿ ਧਰ੍ਮਰਾਜੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਸ੍ਵੇ ਪਥਿ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ। ਦੇਵੀ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਿਤੋऽਭਿਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਕਥਂਸ੍ਵਿਦਨ੍ਯਾ ਵਿਧਵੇਵ ਨਾਰੀ
ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਰਾਜਾ ਜੀਵਤ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਾਣੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਧਵਾ ਔਰਤ?
ਸਾ ਮਾਨੁਮਨ੍ਯਸ੍ਵ ਵਨਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਨਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਾਨਿ ਦੇਵਿ। ਯਥਾ ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਪੁਨਰਾਵ੍ਰਜੇਯਂ ਯਥਾ ਹਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਪੁਨਰ੍ਯਯਾਤਿਃ
ਰਾਣੀ ਜੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਆ ਸਕਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਚ ਦੇ ਨਾਲ ਯਯਾਤਿ ਮੁੜ ਆਇਆ ਸੀ।
ਯਸ਼ੋ ਹ੍ਯਹਂ ਕੇਵਲਰਾਜ੍ਯਕਾਰਣਾ- ਨ੍ਨ ਪृष੍ਠਤਃ ਕਰ੍ਤੁਮਲਂ ਮਹੋਦਯਮ੍। ਅਦੀਰ੍ਘਕਾਲੇਨ ਤੁ ਦੇਵਿ ਜੀਵਿਤੇ ਵृਣੇऽਵਰਾਮਦ੍ਯ ਮਹੀਮਧਰ੍ਮਤਃ
ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਰਾਜ ਲਈ ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਇਸ ਛੋਟੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਣੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਛੋਟੀ ਧਰਤੀ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਸਾਦਯਨ੍ਨਰਵृषਭਃ ਸ ਮਾਤਰਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਜ੍ਜਿਗਮਿषੁਰੇਵ ਦਣ੍ਡਕਾਨ੍। ਅਥਾਨੁਜਂ ਭृਸ਼ਮਨੁਸ਼ਾਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚਕਾਰ ਤਾਂ ਹृਦਿ ਜਨਨੀਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
thumb|ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਇੱਕਵੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਥ ਤਂ ਵ੍ਯਥਯਾ ਦੀਨਂ ਸਵਿਸ਼ੇषਮਮਰ੍षਿਤਮ੍। ਸਰੋषਮਿਵ ਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਰੋषਵਿਸ੍ਫਾਰਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹਾਥੀ।
ਆਸਾਦ੍ਯ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਸੁਹृਦਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਉਵਾਚੇਦਂ ਸ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਧਾਰਯਨ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਨਿਗृਹ੍ਯ ਰੋषਂ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਧੈਰ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੇਵਲਮ੍। ਅਵਮਾਨਂ ਨਿਰਸ੍ਯੈਨਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਹਰ੍षਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ, ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
ਉਪਕ੍ਲृਪ੍ਤਂ ਯਦੈਤਨ੍ਮੇ ਅਭਿषੇਕਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰੁ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨਿਰਵ੍ਯਯਮ੍
ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਲਦੀ ਰੋਕੋ; ਕੰਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਯੋऽਭਿषੇਕਾਰ੍ਥੇ ਮਮ ਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ। ਅਭਿषੇਕਨਿਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥੇ ਸੋऽਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਉਹ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾ ਮਦਭਿषੇਕਾਰ੍ਥੇ ਮਾਨਸਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ। ਮਾਤਾ ਨਃ ਸਾ ਯਥਾ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਵਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਉਸ ਮਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜੋ ਮੇਰੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਰਹੇ, ਅਜਿਹਾ ਕਰੀਏ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਙ੍ਕਾਮਯਂ ਦੁਃਖਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਪਿ ਨੋਤ੍ਸਹੇ। ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਤਿਸਂਜਾਤਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇऽਹਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਠੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਇਹ ਦੁੱਖ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਨ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਨਾਬੁਦ੍ਧਂ ਸ੍ਮਰਾਮੀਹ ਕਦਾਚਨ। ਮਾਤॄਣਾਂ ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਵਾਹਂ ਕृਤਮਲ੍ਪਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ, ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਮਾਵਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਨਾਪਸੰਦ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
ਸਤ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਾਭਿਸਂਧਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਪਰਲੋਕਭਯਾਦ੍ ਭੀਤੋ ਨਿਰ੍ਭਯੋऽਸ੍ਤੁ ਪਿਤਾ ਮਮ
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਸੱਚ ਦੇ ਵਚਨ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਡਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਹਿ ਭਵੇਦਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸਂਹृਤੇ। ਸਤ੍ਯਂ ਨੇਤਿ ਮਨਸ੍ਤਾਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਾਪਸ੍ਤਪੇਚ੍ਚ ਮਾਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚ ਆਵੇਗੀ ਕਿ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਵੇਗੀ।
ਅਭਿषੇਕਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਅਨ੍ਵਗੇਵਾਹਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵਨਂ ਗਨ੍ਤੁਮਿਤਃ ਪੁਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਮਮ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਾਦਦ੍ਯ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾ। ਸੁਤਂ ਭਰਤਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਭਿषੇਚਯਤਾਂ ਤਤਃ
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਵਨਵਾਸ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇਗੀ; ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰ ਸਕਣ।
ਮਯਿ ਚੀਰਾਜਿਨਧਰੇ ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਧਾਰਿਣਿ। ਗਤੇऽਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਨਃ ਸੁਖਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਜਟਾ ਬੰਨ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੁੱਖ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਯੇਨੇਯਂ ਮਨਸ਼੍ਚ ਸੁਸਮਾਹਿਤਮ੍। ਤਂ ਨੁ ਨਾਰ੍ਹਾਮਿ ਸਂਕ੍ਲੇष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਜਿਸ ਸੋਚ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਮਨ ਨੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਤੁਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।