ਭृਸ਼ਮਸੁਖਮਮਰ੍षਿਤਾ ਤਦਾ ਬਹੁ ਵਿਲਲਾਪ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵਮ੍। ਵ੍ਯਸਨਮੁਪਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਸਾ ਮਹਤ੍ ਸੁਤਮਿਵ ਬਦ੍ਧਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਿਂਨਰੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਰੋਈ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਪਸਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੀ ਹੋਵੇ।
thumb|ਏਕਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕਵੀਹਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਥਾ ਤੁ ਵਿਲਪਨ੍ਤੀਂ ਤਾਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਰਾਮਮਾਤਰਮ੍। ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਦੀਨਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਸਦृਸ਼ਂ ਵਚਃ
ਇੰਝ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਕੌਸਲਿਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ ਰੋਚਤੇ ਮਮਾਪ੍ਯੇਤਦਾਰ੍ਯੇ ਯਦ੍ ਰਾਘਵੋ ਵਨਮ੍। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਰਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਾਕ੍ਯਵਸ਼ਂਗਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਆਦਰਨੀਯਾ, ਕਿ ਰਾਘਵ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੇ ਕਹੇ ਤੇ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਵੇ।
ਵਿਪਰੀਤਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਿषਯੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਧਰ੍षਿਤਃ। ਨृਪਃ ਕਿਮਿਵ ਨ ਬ੍ਰੂਯਾਚ੍ਚੋਦ੍ਯਮਾਨਃ ਸਮਨ੍ਮਥਃ
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਦੋਂ ਦਬਾਏ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ?
ਨਾਸ੍ਯਾਪਰਾਧਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਪਿ ਦੋषਂ ਤਥਾਵਿਧਮ੍। ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਵਾਸ੍ਯਤੇ ਰਾष੍ਟ੍ਰਾਦ੍ ਵਨਵਾਸਾਯ ਰਾਘਵਃ
ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਐਸਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇ।
ਨ ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਲੋਕੇ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਯੋ ਨਰਃ। ਸ੍ਵਮਿਤ੍ਰੋऽਪਿ ਨਿਰਸ੍ਤੋऽਪਿ ਯੋऽਸ੍ਯ ਦੋषਮੁਦਾਹਰੇਤ੍
ਮੈਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੋਸਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਲੁਕ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਦੱਸ ਸਕੇ।
ਦੇਵਕਲ੍ਪਮृਜੁਂ ਦਾਨ੍ਤਂ ਰਿਪੂਣਾਮਪਿ ਵਤ੍ਸਲਮ੍। ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਕੋ ਧਰ੍ਮਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਮਕਾਰਣਾਤ੍
ਕੌਣ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸਿੱਧਾ, ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ?
ਤਦਿਦਂ ਵਚਨਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੁਨਰ੍ਬਾਲ੍ਯਮੁਪੇਯੁषਃ। ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੋ ਹृਦਯੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਰਾਜਵृਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍
ਕਿਹੜਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਜਦ ਪਿਤਾ ਮੁੜ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ?
ਯਾਵਦੇਵ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਰ੍ਥਮਿਮਂ ਨਰਃ। ਤਾਵਦੇਵ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਾਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਕੁਰੁ ਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਹੁਕਮ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਮਯਾ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸਧਨੁषਾ ਤਵ ਗੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਘਵ। ਕਃ ਸਮਰ੍ਥੋऽਧਿਕਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕृਤਾਨ੍ਤਸ੍ਯੇਵ ਤਿष੍ਠਤਃ
ਰਾਘਵ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਾਸ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ ਤੇ, ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ?
ਨਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਸਰ੍ਵਾਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਮਨੁਜਰ੍षਭ। ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਯਦਿ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਵਿਪ੍ਰਿਯੇ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿਰੋਧੀ ਰਹੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸਾਰੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਭਰਤਸ੍ਯਾਥ ਪਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਯੋ ਵਾਸ੍ਯ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਿ। ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਧਿष੍ਯਾਮਿ ਮृਦੁਰ੍ਹਿ ਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਜੋ ਭਰਤ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਰਮ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਤ੍ਸਾਹਿਤੋऽਯਂ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਯਦਿ ਨਃ ਪਿਤਾ। ਅਮਿਤ੍ਰਭੂਤੋ ਨਿਃਸਙ੍ਗਂ ਵਧ੍ਯਤਾਂ ਵਧ੍ਯਤਾਮਪਿ
ਜੇ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਤੇ ਵੈਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੋਰਪ੍ਯਵਲਿਪ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਮਜਾਨਤਃ। ਉਤ੍ਪਥਂ ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਗੁਰੂ ਜੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸਹੀ-ਗਲਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣੇ ਤੇ ਗਲਤ ਰਾਹ ਪੈ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਲਮੇष ਕਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੇਤੁਂ ਵਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ। ਦਾਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ਕੈਕੇਯ੍ਯੈ ਉਪਸ੍ਥਿਤਮਿਦਂ ਤਵ
ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਇਹ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਤ੍ਵਯਾ ਚੈਵ ਮਯਾ ਚੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਕਾਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਦਾਤੁਂ ਭਰਤਾਯਾਰਿਸ਼ਾਸਨ
ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਕਿਹੜੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਸਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਦਮਨ ਕਰਤਾ?
ਅਨੁਰਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਭਾਵੇਨ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦੇਵਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਸਤ੍ਯੇਨ ਧਨੁषਾ ਚੈਵ ਦਤ੍ਤੇਨੇष੍ਟੇਨ ਤੇ ਸ਼ਪੇ
ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਾਂ; ਸੱਚ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਦੀਪ੍ਤਮਗ੍ਨਿਮਰਣ੍ਯਂ ਵਾ ਯਦਿ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ। ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਤਤ੍ਰ ਮਾਂ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਮਵਧਾਰਯ
ਜੇ ਰਾਮ ਅੱਗ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ, ਰਾਣੀ, ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵਾਂਗਾ।
ਹਰਾਮਿ ਵੀਰ੍ਯਾਦ੍ ਦੁਃਖਂ ਤੇ ਤਮਃ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵੋਦਿਤਃ। ਦੇਵੀ ਪਸ਼੍ਯਤੁ ਮੇ ਵੀਰ੍ਯਂ ਰਾਘਵਸ਼੍ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤੁ
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਣੀ ਮੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਵੇਖੇ, ਰਾਘਵ ਵੀ ਵੇਖੇ।
ਹਨਿष੍ਯੇ ਪਿਤਰਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਸਕ੍ਤਮਾਨਸਮ੍। ਕृਪਣਂ ਚ ਸ੍ਥਿਤਂ ਬਾਲ੍ਯੇ ਵृਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕੈਕੇਈ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਕਰਕੇ ਨਿੰਦਤ ਹੈ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਏਤਤ੍ ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਉਵਾਚ ਰਾਮਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਰੁਦਤੀ ਸ਼ੋਕਲਾਲਸਾ
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਸਲਿਆ ਰੋਦੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲ ਪਈ।
ਨ ਚਾਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਮਮ ਭਾषਿਤਮ੍। ਵਿਹਾਯ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾਂ ਗਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮਾਮਿਤਃ
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਛੱਡ ਕੇ ਇਥੋਂ ਨਾ ਜਾ।
ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਇਤਿ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠ ਧਰ੍ਮਂ ਚਰਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂष ਮਾਮਿਹਸ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚਰ ਧਰ੍ਮਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਜਨਨੀਂ ਪੁਤ੍ਰ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਨਿਯਤੋ ਵਸਨ੍। ਪਰੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਸ਼ਯਪ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਯਥੈਵ ਰਾਜਾ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤੇ ਗੌਰਵੇਣ ਤਥਾ ਹ੍ਯਹਮ੍। ਤ੍ਵਾਂ ਸਾਹਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤੋ ਵਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਰ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਥੋਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਯੋਗਾਨ੍ਨ ਮੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤੇਨ ਸੁਖੇਨ ਚ। ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਮਮ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਤृਣਾਨਾਮਪਿ ਭਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਸੁਖ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਘਾਹ ਖਾਣਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਵਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਸ਼ੋਕਲਾਲਸਾਮ੍। ਅਹਂ ਪ੍ਰਾਯਮਿਹਾਸਿष੍ਯੇ ਨ ਚ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤੁਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜੀਉਣ ਦੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਰਯਂ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਮਿਵਾਧਰ੍ਮਾਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਃ ਸਰਿਤਾਂ ਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਰਕ ਭੋਗੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਭੋਗਿਆ ਸੀ।
ਵਿਲਪਨ੍ਤੀਂ ਤਥਾ ਦੀਨਾਂ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਜਨਨੀਂ ਤਤਃ। ਉਵਾਚ ਰਾਮੋ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਚਨਂ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੌਸਲਿਆ ਮਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।