ਏष ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਰਾਘਵੋऽਦ੍ਯ ਰਾਜਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ ਵਿਪੁਲਾਂ ਗਮਿष੍ਯਨ੍। ਏਤੇ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵਸਮृਦ੍ਧਕਾਮਾ ਯੇषਾਮਯਂ ਨੋ ਭਵਿਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤਾ
'ਅੱਜ ਰਾਘਵ ਵੱਡੀ ਸੋਭਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਜ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।'
ਲਾਭੋ ਜਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਯਦੇष ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਰਾष੍ਟ੍ਰਮਿਦਂ ਚਿਰਾਯ। ਨ ਹ੍ਯਪ੍ਰਿਯਂ ਕਿਂਚਨ ਜਾਤੁ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਨ ਦੁਃਖਂ ਮਨੁਜਾਧਿਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍
'ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਚਲਾਏਗਾ। ਇਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਵੀ ਕਦੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਜਾਂ ਅਸੁਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ।'
ਸ ਘੋषਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਯੈਃ ਸਨਾਗੈਃ ਪੁਰਃਸਰੈਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਸੂਤਮਾਗਧੈਃ। ਮਹੀਯਮਾਨਃ ਪ੍ਰਵਰੈਸ਼੍ਚ ਵਾਦਕੈ- ਰਭਿष੍ਟੁਤੋ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਯਥਾ ਯਯੌ
ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਿੰਮਤ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜਾਂ ਨਾਲ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕਾਂ, ਸੁਤ ਤੇ ਮਾਗਧਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਵਾਦਕਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਵਡਿਆਈ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਿਆ।
ਕਰੇਣੁਮਾਤਙ੍ਗਰਥਾਸ਼੍ਵਸਂਕੁਲਂ ਮਹਾਜਨੌਘੈਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਚਤ੍ਵਰਮ੍। ਪ੍ਰਭੂਤਰਤ੍ਨਂ ਬਹੁਪਣ੍ਯਸਂਚਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਮੋ ਵਿਮਲਂ ਮਹਾਪਥਮ੍
ਰਾਮ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸੜਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ, ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਚੌਕ ਚੌਕ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਵਪਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸੀ।
thumb|ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਰਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਰਾਮੋ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਸੁਹृਜ੍ਜਨਃ। ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰ੍ਹਾਗੁਰੁਧੂਪਿਤਮ੍
ਰਾਮ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਉਸਦੇ ਸੱਜਣ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਥ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ ਸੀ।
ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਗਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਨਾਜਨਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਸ ਗृਹੈਰਭ੍ਰਸਂਕਾਸ਼ੈਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉੱਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲ਼ੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਯਯੌ ਰਾਮੋ ਮਧ੍ਯੇਨਾਗੁਰੁਧੂਪਿਤਮ੍। ਚਨ੍ਦਨਾਨਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਸਂਚਯੈਃ
ਰਾਮ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਤੁਰਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਚਕਾਰ ਧੂਪ ਨਾਲ ਮਹਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਅਗਰ ਦੀਆਂ ਢੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਤ੍ਤਮਾਨਾਂ ਚ ਗਨ੍ਧਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਕੌਸ਼ਾਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਚ। ਅਵਿਦ੍ਧਾਭਿਸ਼੍ਚ ਮੁਕ੍ਤਾਭਿਰੁਤ੍ਤਮੈਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਰਪਿ
ਉੱਥੇ ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧਾਂ, ਕਪਾਸ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਛੇਦੇ ਹੋਏ ਮੋਤੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵੀ ਸਨ।
ਸ਼ੋਭਮਾਨਮਸਮ੍ਬਾਧਂ ਤਂ ਰਾਜਪਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਂਵृਤਂ ਵਿਵਿਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੈਰੁਚ੍ਚਾਵਚੈਰਪਿ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਖੁਲ੍ਹਾ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਪਈਆਂ, ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਂ ਰਾਜਪਥਂ ਦਿਵਿ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਯਥਾ। ਦਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਹਵਿਰ੍ਲਾਜੈਰ੍ਧੂਪੈਰਗੁਰੁਚਨ੍ਦਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਦਹੀਂ, ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਤੇ ਅਗਰ-ਚੰਦਨ ਦੀ ਧੂਪ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਾਨਾਮਾਲ੍ਯੋਪਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਸਦਾਭ੍ਯਰ੍ਚਿਤਚਤ੍ਵਰਮ੍। ਆਸ਼ੀਰ੍ਵਾਦਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਃ ਸਮੁਦੀਰਿਤਾਨ੍
ਚੌਕ ਚੌਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਲਿਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਅਸੀਸਾਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਚਾਪਿ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਨਰਾਨ੍ ਯਯੌ। ਪਿਤਾਮਹੈਰਾਚਰਿਤਂ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹੈਃ
ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਰਿਆ।
ਅਦ੍ਯੋਪਾਦਾਯ ਤਂ ਮਾਰ੍ਗਮਭਿषਿਕ੍ਤੋऽਨੁਪਾਲਯ। ਯਥਾ ਸ੍ਮ ਪੋषਿਤਾਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਿਤਾਮਹੈਃ। ਤਤਃ ਸੁਖਤਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਮੇ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ ਰਾਜਨਿ
ਅੱਜ, ਜਦ ਤੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇਂ, ਇਸ ਮਾਰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਪਾਲਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੇ।
ਅਲਮਦ੍ਯ ਹਿ ਭੁਕ੍ਤੇਨ ਪਰਮਾਰ੍ਥੈਰਲਂ ਚ ਨਃ। ਯਦਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਰਾਮਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਇਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਹਿ ਨਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਯਥਾਭਿषੇਕੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇਨਾਮਿਤਤੇਜਸਃ
ਰਾਮ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਅਤੁੱਟ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਹृਦਾਮੁਦਾਸੀਨਃ ਸ਼ੁਭਾਃ ਕਥਾਃ। ਆਤ੍ਮਸਮ੍ਪੂਜਨੀਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ ਯਯੌ ਰਾਮੋ ਮਹਾਪਥਮ੍
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜੋ ਸੱਜਣਾਂ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਹ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਈਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੀਆਂ, ਸੁਣਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਵੱਡੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਤੁਰਿਆ।
ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਨਃ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਵਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਤ੍। ਨਰਃ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤ੍ਯਪਾਕ੍ਰष੍ਟੁਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇऽਪਿ ਰਾਘਵੇ
ਕੋਈ ਵੀ ਮਨ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਮ, ਤੋਂ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਲੰਘਦਾ ਸੀ।
ਯਸ਼੍ਚ ਰਾਮਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਯਂ ਚ ਰਾਮੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਨਿਨ੍ਦਿਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਾਪ੍ਯੇਨਂ ਵਿਗਰ੍ਹਤੇ
ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਦਯਾਮ੍। ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਹਿ ਵਯਃਸ੍ਥਾਨਾਂ ਤੇਨ ਤੇ ਤਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਸਭ ਜਾਤੀਆਂ ਤੇ ਉਮਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।
ਆਵਾਰਯਦ੍ਭਿਰ੍ਗਗਨਂ ਵਿਮਾਨੈਰਿਵ ਪਾਣ੍ਡੁਰੈਃ। ਵਰ੍ਧਮਾਨਗृਹੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਤ੍ਨਜਾਲਪਰਿष੍ਕृਤੈਃ
ਉਹ ਮਹਲਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਫੈਦ ਸਨ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕਦੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਗृਹਵਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦਨੋਪਮਮ੍। ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ਪਿਤੁਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜ੍ਵਲਨ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਰਗਾ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦਾ ਘਰ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਧਨ੍ਵਿਭਿਰ੍ਗੁਪ੍ਤਾਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋऽਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਵਾਜਿਭਿਃ। ਪਦਾਤਿਰਪਰੇ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਜਗਾਮ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਅੰਗਣਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਫਿਰ ਦੋ ਹੋਰ ਅੰਗਣੇ ਪੈਦਲ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਸ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਸਂਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਜਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਤ੍ਯਗਾਤ੍
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਣੇ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਪਿਤੁਰਨ੍ਤਿਕਂ ਤਦਾ ਜਨਃ ਸ ਸਰ੍ਵੋ ਮੁਦਿਤੋ ਨृਪਾਤ੍ਮਜੇ। ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪੁਨਃ ਸ੍ਮ ਨਿਰ੍ਗਮਂ ਯਥੋਦਯਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਃ ਸਰਿਤ੍ਪਤਿਃ
ਜਦ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਚੰਦ ਦੇ ਉਗਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।
thumb|ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਾਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸਨੇ ਰਾਮੋ ਵਿषਣ੍ਣਂ ਪਿਤਰਂ ਸ਼ੁਭੇ। ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਸਹਿਤਂ ਦੀਨਂ ਮੁਖੇਨ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਾ
ਉਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕੁਰਸੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਦੁਖੀ ਸੀ।
ਸ ਪਿਤੁਸ਼੍ਚਰਣੌ ਪੂਰ੍ਵਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵਿਨੀਤਵਤ੍। ਤਤੋ ਵਵਨ੍ਦੇ ਚਰਣੌ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ; ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਚਰਨ ਵੀ ਛੁਹੇ।
ਰਾਮੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਬਾष੍ਪਪਰ੍ਯਾਕੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਨृਪਤਿਰ੍ਦੀਨੋ ਨੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਨਾਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ 'ਰਾਮ' ਆਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨਾ ਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਕੁਝ ਆਖ ਸਕਿਆ।
ਤਦਪੂਰ੍ਵਂ ਨਰਪਤੇਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਭਯਾਵਹਮ੍। ਰਾਮੋऽਪਿ ਭਯਮਾਪਨ੍ਨਃ ਪਦਾ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵੇਵ ਪਨ੍ਨਗਮ੍
ਰਾਜਾ ਦਾ ਇਹ ਅਜਿਹਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ; ਰਾਮ ਵੀ ਡਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੁਹ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।