ਸਮਯਂ ਚ ਮਮਾਰ੍ਯੇਮਂ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਕਰਿष੍ਯਸਿ। ਅਗ੍ਰਤਸ੍ਤੇ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਯਾ। ਨਾਸ਼ਕਤ੍ ਪਾਸ਼ਮੁਨ੍ਮੋਕ੍ਤੁਂ ਬਲਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਕृਤਂ ਯਥਾ
ਕੈਕੇਈ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਲੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਸੀ।
ਉਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਹृਦਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨੋऽਭਵਤ੍। ਸ ਧੁਰ੍ਯੋ ਵੈ ਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਨ੍ ਯੁਗਚਕ੍ਰਾਨ੍ਤਰਂ ਯਥਾ
ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਕਲਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਵ ਭੂਮਿਪਃ। ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਰਜਨੀ ਦੇਵਿ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਅਭਿषੇਕਾਯ ਹਿ ਜਨਸ੍ਤ੍ਵਰਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ।
ਰਾਮਾਭਿषੇਕਸਮ੍ਭਾਰੈਸ੍ਤਦਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤੈਃ। ਰਾਮਃ ਕਾਰਯਿਤਵ੍ਯੋ ਮੇ ਮृਤਸ੍ਯ ਸਲਿਲਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੇ।
ਸਪੁਤ੍ਰਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਲਿਲਕ੍ਰਿਯਾ। ਵ੍ਯਾਹਨ੍ਤਾਸ੍ਯਸ਼ੁਭਾਚਾਰੇ ਯਦਿ ਰਾਮਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੀ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਦ੍ਯਾਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾਮੁਖਮ੍। ਹਤਹਰ੍षਂ ਤਥਾਨਨ੍ਦਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨਮਵਾਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ; ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਲੈਣਗੇ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਮਿਪਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਾਲਿਨੀ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਃ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਾ ਕੈਕੇਯੀ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਪੁਨਃ। ਉਵਾਚ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਾ ਰੋषਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ
ਫਿਰ ਕਈਕੇਈ, ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
ਕਿਮਿਦਂ ਭਾषਸੇ ਰਾਜਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਰਰੁਜੋਪਮਮ੍। ਆਨਾਯਯਿਤੁਮਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਮਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਉਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰ ਹੋਣ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਮਮ ਸੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਵਨੇਚਰਮ੍। ਨਿਃਸਪਤ੍ਨਾਂ ਚ ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਠਾਓ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰੋਧਣੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਸ ਤੁਨ੍ਨ ਇਵ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਪ੍ਰਤੋਦੇਨ ਹਯੋਤ੍ਤਮਃ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋऽਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਚਾਬਕ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਕਸਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈਕੇਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਧਰ੍ਮਬਨ੍ਧੇਨ ਬਦ੍ਧੋऽਸ੍ਮਿ ਨष੍ਟਾ ਚ ਮਮ ਚੇਤਨਾ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਰਾਮਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਖੋ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਾਂ ਰਜਨੀਮੁਦਿਤੇ ਚ ਦਿਵਾਕਰੇ। ਪੁਣ੍ਯੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਚ ਸਮਾਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਚੰਗਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਜੋੜ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ—
ਵਸਿष੍ਠੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤਥਾ। ਉਪਗृਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸਿਕ੍ਤਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਪਥਾਂ ਪਤਾਕੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਾਮ੍। ਸਂਹृष੍ਟਮਨੁਜੋਪੇਤਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਵਿਪਣਾਪਣਾਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਵਧੀਆ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ-ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਰਾਘਵਾਰ੍ਥੇ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਮ੍। ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਧੂਮਿਤਾਮ੍
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਮਹਿਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪੁਰਂਦਰਪੁਰੋਪਮਾਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਨਾਧ੍ਵਜਗਣਾਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍। ਯष੍ਟਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸੁਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਦਸ਼੍ਵੈਃ ਪਰਮਾਰ੍ਚਿਤੈਃ
ਉਹ ਮਹਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ, ਜੋ ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਦਨ੍ਤਃਪੁਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵ੍ਯਤਿਚਕ੍ਰਾਮ ਤਂ ਜਨਮ੍। ਵਸਿष੍ਠਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਮਰ੍षਿਭਿਰਾਵृਤਃ
ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਉਸ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਸ ਤ੍ਵਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨਾਮ ਸਾਰਥਿਮ੍। ਦ੍ਵਾਰੇ ਮਨੁਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਚਿਵਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਥੀ, ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍। ਵਸਿष੍ਠਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨृਪਤੇਰ੍ਮਾਮਿਹਾਗਤਮ੍
ਮਹਾ ਤੇਜੀ ਵਾਲਾ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਕਿਹਾ: 'ਤੁਰੰਤ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਇਮੇ ਗਙ੍ਗੋਦਕਘਟਾਃ ਸਾਗਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਾਞ੍ਚਨਾਃ। ਔਦੁਮ੍ਬਰਂ ਭਦ੍ਰਪੀਠਮਭਿषੇਕਾਰ੍ਥਮਾਹृਤਮ੍
'ਇਹ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਹਨ, ਤੇ ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਰਸੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਲਿਆਈ ਗਈ ਹੈ।'
ਸਰ੍ਵਬੀਜਾਨਿ ਗਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਕ੍ਸ਼ੌਦ੍ਰਂ ਦਧਿ ਘृਤਂ ਲਾਜਾ ਦਰ੍ਭਾਃ ਸੁਮਨਸਃ ਪਯਃ
'ਸਾਰੇ ਕਿਸਮ ਦੇ ਬੀਜ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨ, ਮਧ, ਦਹੀਂ, ਘੀ, ਲਾਜ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਦੂਧ ਇੱਥੇ ਹਨ।'
ਅष੍ਟੌ ਚ ਕਨ੍ਯਾ ਰੁਚਿਰਾ ਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਰਵਾਰਣਃ। ਚਤੁਰਸ਼੍ਵੋ ਰਥਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋ ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਅੱਠ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਵਧੀਆ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੌਣਕਦਾਰ ਰਥ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਹਨ।'
ਵਾਹਨਂ ਨਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਛਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਸਂਨਿਭਮ੍। ਸ਼੍ਵੇਤੇ ਚ ਵਾਲਵ੍ਯਜਨੇ ਭृਙ੍ਗਾਰਂ ਚ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍
ਇਕ ਰਥ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਲੋਕ ਸਵਾਰ ਹਨ, ਚਾਂਦ ਵਰਗਾ ਛਤਰਾ, ਚਿੱਟੇ ਚਮਚਮਾਂ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛਿੜਕਣ ਵਾਲੀ ਭਾਂਡਾ।
ਹੇਮਦਾਮਪਿਨਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ ਪਾਣ੍ਡੁਰੋ ਵृषਃ। ਕੇਸਰੀ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਕੁੰਧ ਵਾਲਾ, ਫਿੱਕਾ ਰੰਗ ਦਾ ਬਲਦ; ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਰ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ।
ਸਿਂਹਾਸਨਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਤਨੁਃ ਸਮਿਧਸ਼੍ਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਦਿਤ੍ਰਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਲਂਕृਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਇਕ ਸਿੰਘਾਸਨ, ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ, ਯਜਨ ਲਈ ਲੱਕੜ, ਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ; ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਜੇ, ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ।
ਆਚਾਰ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਾਵਃ ਪੁਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਪੌਰਜਾਨਪਦਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨੈਗਮਾਸ਼੍ਚ ਗਣੈਃ ਸਹ
ਅਧਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂ, ਸ਼ੁਭ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ; ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਲੋਕ, ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ।