thumb|ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਦਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕਾਰ੍ਦਿਤਂ ਪਾਪਾ ਵਿਸਂਜ੍ਞਂ ਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ। ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨਮੁਤ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਐਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਤੜਫਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪਾਪਂ ਕृਤ੍ਵੇਵ ਕਿਮਿਦਂ ਮਮ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸਂਸ਼੍ਰਵਮ੍। ਸ਼ੇषੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਤਲੇ ਸਨ੍ਨਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਫਿਰ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕਿਉਂ ਪਿਆ ਹੋਇਆ? ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਹੁਃ ਸਤ੍ਯਂ ਹਿ ਪਰਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਧਰ੍ਮਵਿਦੋ ਜਨਾਃ। ਸਤ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਚ ਮਯਾ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਤਿਚੋਦਿਤਃ
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਸੱਚ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ 'ਤੇ ਚਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਸ਼ੈਬ੍ਯਃ ਸ਼੍ਯੇਨਾਯ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਜਗਤੀਪਤਿਃ। ਪ੍ਰਦਾਯ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਰਾਜਾ ਜਗਾਮ ਗਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਸ਼ੈਬਿਆ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਚੀਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਥਾ ਹ੍ਯਲਰ੍ਕਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵੇਦਪਾਰਗੇ। ਯਾਚਮਾਨੇ ਸ੍ਵਕੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯਾਵਿਮਨਾ ਦਦੌ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਲਰਕ ਨੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮੰਗ 'ਤੇ, ਆਪਣੇ ਨੇਤਰ ਚਾਹੇ ਮਨ ਤੋਂ ਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਦਿਲੋਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸਰਿਤਾਂ ਤੁ ਪਤਿਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਂ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਸਤ੍ਯਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਸਤ੍ਯਾਨੁਰੋਧਾਤ੍ ਸਮਯੇ ਵੇਲਾਂ ਸ੍ਵਾਂ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਸੱਚ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੀ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਸੀ ਹੱਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦੇ, ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਤ੍ਯਮੇਕਪਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਕ੍ਸ਼ਯਾ ਵੇਦਾਃ ਸਤ੍ਯੇਨਾਵਾਪ੍ਯਤੇ ਪਰਮ੍
ਸੱਚ ਹੀ ਇੱਕ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮ ਹੈ; ਧਰਮ ਸੱਚ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵੇਦ ਸੱਚ ਨਾਲ ਅਬਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਮਨੁਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਯਦਿ ਧਰ੍ਮੇ ਧृਤਾ ਮਤਿਃ। ਸ ਵਰਃ ਸਫਲੋ ਮੇऽਸ੍ਤੁ ਵਰਦੋ ਹ੍ਯਸਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਜੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਧਰਮ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ 'ਤੇ ਚੱਲ। ਮੇਰੀ ਮੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵਰ ਫਲ ਲੈਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯੈਵਾਭਿਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਮਮ ਚੈਵਾਭਿਚੋਦਨਾਤ੍। ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਯ ਸੁਤਂ ਰਾਮਂ ਤ੍ਰਿਃ ਖਲੁ ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਧਰਮ ਦੀ خاطر, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਨਵਾਸ ਭੇਜ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਸਮਯਂ ਚ ਮਮਾਰ੍ਯੇਮਂ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਕਰਿष੍ਯਸਿ। ਅਗ੍ਰਤਸ੍ਤੇ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਯਾ। ਨਾਸ਼ਕਤ੍ ਪਾਸ਼ਮੁਨ੍ਮੋਕ੍ਤੁਂ ਬਲਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਕृਤਂ ਯਥਾ
ਕੈਕੇਈ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਲੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ ਸੀ।
ਉਦ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਹृਦਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨੋऽਭਵਤ੍। ਸ ਧੁਰ੍ਯੋ ਵੈ ਪਰਿਸ੍ਪਨ੍ਦਨ੍ ਯੁਗਚਕ੍ਰਾਨ੍ਤਰਂ ਯਥਾ
ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਬਹੁਤ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਕੰਪ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਕਲਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਵ ਭੂਮਿਪਃ। ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ ਧੈਰ੍ਯੇਣ ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸਦੇ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਰਜਨੀ ਦੇਵਿ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯੋਦਯਨਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਅਭਿषੇਕਾਯ ਹਿ ਜਨਸ੍ਤ੍ਵਰਯਿष੍ਯਤਿ ਮਾਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਾਤ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਲੋਕ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨਗੇ।
ਰਾਮਾਭਿषੇਕਸਮ੍ਭਾਰੈਸ੍ਤਦਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤੈਃ। ਰਾਮਃ ਕਾਰਯਿਤਵ੍ਯੋ ਮੇ ਮृਤਸ੍ਯ ਸਲਿਲਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਜੋ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰੇ।
ਸਪੁਤ੍ਰਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਨੈਵ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਲਿਲਕ੍ਰਿਯਾ। ਵ੍ਯਾਹਨ੍ਤਾਸ੍ਯਸ਼ੁਭਾਚਾਰੇ ਯਦਿ ਰਾਮਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੀ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਦ੍ਯਾਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਥਾਮੁਖਮ੍। ਹਤਹਰ੍षਂ ਤਥਾਨਨ੍ਦਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨਮਵਾਙ੍ਮੁਖਮ੍
ਅੱਜ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ; ਹੁਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮੂੰਹ ਫੇਰ ਲੈਣਗੇ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੂਮਿਪਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਾਲਿਨੀ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਤਤਃ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਾ ਕੈਕੇਯੀ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਪੁਨਃ। ਉਵਾਚ ਪਰੁषਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਾ ਰੋषਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ
ਫਿਰ ਕਈਕੇਈ, ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਕਰੜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
ਕਿਮਿਦਂ ਭਾषਸੇ ਰਾਜਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਰਰੁਜੋਪਮਮ੍। ਆਨਾਯਯਿਤੁਮਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਰਾਮਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਉਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰ ਹੋਣ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਬੁਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਮਮ ਸੁਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਵਨੇਚਰਮ੍। ਨਿਃਸਪਤ੍ਨਾਂ ਚ ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਗੱਦੀ ਤੇ ਬਠਾਓ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰੋਧਣੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਸ ਤੁਨ੍ਨ ਇਵ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਪ੍ਰਤੋਦੇਨ ਹਯੋਤ੍ਤਮਃ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤੋऽਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਚਾਬਕ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਕਸਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈਕੇਈ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਧਰ੍ਮਬਨ੍ਧੇਨ ਬਦ੍ਧੋऽਸ੍ਮਿ ਨष੍ਟਾ ਚ ਮਮ ਚੇਤਨਾ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਰਾਮਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਖੋ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਾਂ ਰਜਨੀਮੁਦਿਤੇ ਚ ਦਿਵਾਕਰੇ। ਪੁਣ੍ਯੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗੇ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਚ ਸਮਾਗਤੇ
ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਚੰਗਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਜੋੜ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ—
ਵਸਿष੍ਠੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤਸ੍ਤਥਾ। ਉਪਗृਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸਿਕ੍ਤਸਮ੍ਮਾਰ੍ਜਿਤਪਥਾਂ ਪਤਾਕੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਾਮ੍। ਸਂਹृष੍ਟਮਨੁਜੋਪੇਤਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਵਿਪਣਾਪਣਾਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਛਿੜਕ ਕੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਵਧੀਆ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਖੁਸ਼ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ-ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਂ ਰਾਘਵਾਰ੍ਥੇ ਸਮੁਤ੍ਸੁਕਾਮ੍। ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਧੂਪੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਧੂਮਿਤਾਮ੍
ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਮੇਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਮਹਿਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਪੁਰਂਦਰਪੁਰੋਪਮਾਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਨਾਧ੍ਵਜਗਣਾਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍। ਯष੍ਟਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸੁਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਦਸ਼੍ਵੈਃ ਪਰਮਾਰ੍ਚਿਤੈਃ
ਉਹ ਮਹਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ, ਜੋ ਲਾਠੀਆਂ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।