ਅਨਾਰ੍ਯ ਇਤਿ ਮਾਮਾਰ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਵਿਕ੍ਰਾਯਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਵਿਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਸੁਰਾਪਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਯਥਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਗਲੀਆਂ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਹੋ ਦੁਃਖਮਹੋ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਵਾਚਃ ਕ੍ਸ਼ਮੇ ਤਵ। ਦੁਃਖਮੇਵਂਵਿਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਕृਤਮਿਵਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ! ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਆਇਆ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਚਿਰਂ ਖਲੁ ਮਯਾ ਪਾਪੇ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਅਜ੍ਞਾਨਾਦੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਜ੍ਜੁਰੁਦ੍ਬਨ੍ਧਨੀ ਯਥਾ
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਾਪਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਖੁਦ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਆਈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣਾ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਸਮਝ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਮਮਾਣਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਭਿਲਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਬਾਲੋ ਰਹਸਿ ਹਸ੍ਤੇਨ ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਮਿਵਾਸ੍ਪृਸ਼ਮ੍
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਇਕੱਲਾ ਕਾਲਾ ਸੱਪ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਲਵੇ।
ਤਂ ਤੁ ਮਾਂ ਜੀਵਲੋਕੋऽਯਂ ਨੂਨਮਾਕ੍ਰੋष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਮਯਾ ਹ੍ਯਪਿਤृਕਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਲਿਸ਼ੋ ਬਤ ਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਭृਸ਼ਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤੇ ਯਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਦਸ਼ਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਦਾਨ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੇਦੈਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਭਿਸ਼੍ਚੋਪਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਭੋਗਕਾਲੇ ਮਹਤ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ
ਵੇਦਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇਗਾ।
ਨਾਲਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵਚਨਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਿਤੁਮ੍। ਸ ਵਨਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਹੀ ਕਹੇਗਾ।
ਯਦਿ ਮੇ ਰਾਘਵਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਵਨਂ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਚੋਦਿਤਃ। ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤੁ ਵਤ੍ਸਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਰਾਘਵ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਘਵੇ ਹਿ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਧਿਕ੍ਕृਤਮ੍। ਮृਤ੍ਯੁਰਕ੍ਸ਼ਮਣੀਯਂ ਮਾਂ ਨਯਿष੍ਯਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਨਗੇ; ਅਸਹਿਣਯ ਮੌਤ ਮੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਮृਤੇ ਮਯਿ ਗਤੇ ਰਾਮੇ ਵਨਂ ਮਨੁਜਪੁਙ੍ਗਵੇ। ਇष੍ਟੇ ਮਮ ਜਨੇ ਸ਼ੇषੇ ਕਿਂ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕ ਰਹਿ ਜਾਣ, ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕਰੇਗੀ?
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਮਾਂ ਚ ਰਾਮਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰੌ ਚ ਯਦਿ ਹਾਸ੍ਯਤਿ। ਦੁਃਖਾਨ੍ਯਸਹਤੀ ਦੇਵੀ ਮਾਮੇਵਾਨੁਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਕੌਸਲਿਆ ਮੈਨੂੰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਰਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਹ। ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਨਰਕੇ ਸਾ ਤ੍ਵਂ ਕੈਕੇਯਿ ਸੁਖਿਤਾ ਭਵ
ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮੀਤਰਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਨਰਕ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੈਕੇਈ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਗੀ।
ਮਯਾ ਰਾਮੇਣ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਸਤ੍ਕृਤਂ ਗੁਣੈਃ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲਮਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਮਾਕੁਲਂ ਪਾਲਯਿष੍ਯਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ।
ਪ੍ਰਿਯਂ ਚੇਦ੍ ਭਰਤਸ੍ਯੈਤਦ੍ ਰਾਮਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਨਂ ਭਵੇਤ੍। ਮਾ ਸ੍ਮ ਮੇ ਭਰਤਃ ਕਾਰ੍षੀਤ੍ ਪ੍ਰੇਤਕृਤ੍ਯਂ ਗਤਾਯੁषਃ
ਜੇ ਰਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਮੇਰੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਮੇਰੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਤਬ ਨਾ ਕਰੇ।
ਮृਤੇ ਮਯਿ ਗਤੇ ਰਾਮੇ ਵਨਂ ਪੁਰੁषਪੁਙ੍ਗਵੇ। ਸੇਦਾਨੀਂ ਵਿਧਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਕਾਰਯਿष੍ਯਸਿ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਰਾਮ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ।
ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਿ ਦੈਵੇਨ ਨ੍ਯਵਸੋ ਮਮ ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ। ਅਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਤੁਲਾ ਲੋਕੇ ਧ੍ਰੁਵਃ ਪਰਿਭਵਸ਼੍ਚ ਮੇ। ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਵਜ੍ਞਾ ਯਥਾ ਪਾਪਕृਤਸ੍ਤਥਾ
ਤੂੰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਰਹੀ; ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਬਦਨਾਮੀ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਵੀ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਵਾਂਗ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਕਥਂ ਰਥੈਰ੍ਵਿਭੁਰ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਗਜਾਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਰਾਮੋ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਵਤ੍ਸੋ ਮੇ ਵਿਚਰਿष੍ਯਤਿ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਰਾਮ, ਜੋ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮੇਗਾ?
ਯਸ੍ਯ ਚਾਹਾਰਸਮਯੇ ਸੂਦਾਃ ਕੁਣ੍ਡਲਧਾਰਿਣਃ। ਅਹਂਪੂਰ੍ਵਾਃ ਪਚਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਃ ਪਾਨਭੋਜਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਕਣ ਵਾਲੇ ਰਸੋਈਏ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਉਸ ਲਈ ਸੁਆਦਲੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਸ ਕਥਂ ਨੁ ਕषਾਯਾਣਿ ਤਿਕ੍ਤਾਨਿ ਕਟੁਕਾਨਿ ਚ। ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਵਨ੍ਯਮਾਹਾਰਂ ਸੁਤੋ ਮੇ ਵਰ੍ਤਯਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਕਿਵੇਂ ਖੱਟੇ, ਕੜਵੇ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਜੰਗਲੀ ਖਾਣੇ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵੇਗਾ?
ਮਹਾਰ੍ਹਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚਿਰਸੁਖੋਚਿਤਃ। ਕਾषਾਯਪਰਿਧਾਨਸ੍ਤੁ ਕਥਂ ਰਾਮੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਹਿੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਮ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਰਹੇਗਾ?
ਕਸ੍ਯੇਦਂ ਦਾਰੁਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮੇਵਂਵਿਧਮਪੀਰਿਤਮ੍। ਰਾਮਸ੍ਯਾਰਣ੍ਯਗਮਨਂ ਭਰਤਸ੍ਯਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਹਨ, ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਖੇ ਗਏ—ਰਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਤੇ ਭਰਤ ਦਾ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ?
ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਯੋषਿਤੋ ਨਾਮ ਸ਼ਠਾਃ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਪਰਾਯਣਾਃ। ਨ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਰਤਸ੍ਯੈਵ ਮਾਤਰਮ੍
ਨਿੰਦ ਹੈ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਲਾਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਆਰਥ ਲਈ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਭਰਤ ਦੀ ਮਾਂ ਦੀ।
ਅਨਰ੍ਥਭਾਵੇऽਰ੍ਥਪਰੇ ਨृਸ਼ਂਸੇ ਮਮਾਨੁਤਾਪਾਯ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਸਿ। ਕਿਮਪ੍ਰਿਯਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਮਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਨੁਕਾਰਿਣ੍ਯਥਵਾਪਿ ਰਾਮੇ
ਤੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਵਿਅਰਥ ਵਿਚ ਲਾਭ ਲੱਭਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਜਾਂ ਰਾਮ ਵਿਚ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਹੜੀ ਅਪਰੀਤ ਚੀਜ਼ ਵੇਖਦੀ ਹੈ?
ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਯੁਃ ਪਿਤਰੋऽਪਿ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਭਾਰ੍ਯਾਃ ਪਤੀਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕृਤਾਨੁਰਾਗਾਃ। ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਂ ਕੁਪਿਤਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਰਾਮਂ ਵ੍ਯਸਨੇ ਨਿਮਗ੍ਨਮ੍
ਪਿਤਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਤਨੀ ਵੀ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਣਗੇ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਹਂ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਕੁਮਾਰਰੂਪ- ਮਲਂਕृਤਂ ਤਂ ਸੁਤਮਾਵ੍ਰਜਨ੍ਤਮ੍। ਨਨ੍ਦਾਮਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਿਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਭਵਾਮਿ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਪੁਨਰ੍ਯੁਵੇਵ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਮੁੜ ਮਿਲ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਵਿਨਾ ਹਿ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਭਵੇਤ੍ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿ- ਰਵਰ੍षਤਾ ਵਜ੍ਰਧਰੇਣ ਵਾਪਿ। ਰਾਮਂ ਤੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਿਤਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਜੀਵੇਨ੍ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਚੇਤਨਾ ਮੇ
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਕੰਮ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਮੀਂਹ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਇਥੋਂ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।
ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਮਾਮਹਿਤਾਮਮਿਤ੍ਰਾ- ਮਾਵਾਸਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਿਵਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਾਮ੍। ਚਿਰਂ ਬਤਾਙ੍ਕੇਨ ਧृਤਾਸਿ ਸਰ੍ਪੀ ਮਹਾਵਿषਾ ਤੇਨ ਹਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮੋਹਾਤ੍
ਤੂੰ ਜੋ ਨਾਸ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਰੱਖਿਆ। ਹਾਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਗਾਇਆ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਮਯਾ ਚ ਰਾਮੇਣ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਹੀਨੋ ਭਰਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ। ਪੁਰਂ ਚ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਚ ਨਿਹਤ੍ਯ ਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍ ਮਮਾਹਿਤਾਨਾਂ ਚ ਭਵਾਭਿਹਰ੍षਿਣੀ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਸ਼ਹਿਰ, ਰਾਜ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।
ਨृਸ਼ਂਸਵृਤ੍ਤੇ ਵ੍ਯਸਨਪ੍ਰਹਾਰਿਣਿ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯਦਿਹਾਦ੍ਯ ਭਾषਸੇ। ਨ ਨਾਮ ਤੇ ਤੇਨ ਮੁਖਾਤ੍ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਧੋ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਮਾਣਾ ਦਸ਼ਨਾਃ ਸਹਸ੍ਰਧਾ
ਤੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਚਲਣ ਕਠੋਰ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਅੱਜ ਜਬਰ ਨਾਲ ਐਸਾ ਬੁਰਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੇ ਤੇ ਦੰਦ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਟੁੱਟ ਕੇ ਥੱਲੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ?