ਬਾਲਾਯਾਸ੍ਤਤ੍ ਤ੍ਵਿਦਾਨੀਂ ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਵਿਪਰੀਤਵਤ੍। ਕੁਤੋ ਵਾ ਤੇ ਭਯਂ ਜਾਤਂ ਯਾ ਤ੍ਵਮੇਵਂਵਿਧਂ ਵਰਮ੍
ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਉਲਟ ਗੱਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਐਸਾ ਵਰ ਮੰਗ ਲਿਆ?
ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਭਰਤਮਾਸੀਨਂ ਵृਣੀषੇ ਰਾਘਵਂ ਵਨੇ। ਵਿਰਮੈਤੇਨ ਭਾਵੇਨ ਤ੍ਵਮੇਤੇਨਾਨृਤੇਨ ਚ
ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਭਰਤ ਰਾਜੇ ਦੀ ਗੱਦੀ ਤੇ ਬੈਠੇ ਤੇ ਰਾਘਵ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸੇ; ਤੂੰ ਇਹ ਸੋਚ ਤੇ ਇਹ ਝੂਠ ਛੱਡ ਦੇ।
ਯਦਿ ਭਰ੍ਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਲੋਕਸ੍ਯ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ। ਨृਸ਼ਂਸੇ ਪਾਪਸਂਕਲ੍ਪੇ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੇ ਦੁष੍ਕृਤਕਾਰਿਣਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਭਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਮੰਦ ਸੋਚ ਵਾਲੀ, ਛੋਟੀ ਤੇ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ,
ਕਿਂ ਨੁ ਦੁਃਖਮਲੀਕਂ ਵਾ ਮਯਿ ਰਾਮੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਸਿ। ਨ ਕਥਂਚਿਦृਤੇ ਰਾਮਾਦ੍ ਭਰਤੋ ਰਾਜ੍ਯਮਾਵਸੇਤ੍
ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਝੂਠ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ? ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭਰਤ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਰਾਮਾਦਪਿ ਹਿ ਤਂ ਮਨ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਤੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍। ਕਥਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਨਂ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਭਾषਿਤੇ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਾਂਗਾ?
ਮੁਖਵਰ੍ਣਂ ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਤੁ ਯਥੈਵੇਨ੍ਦੁਮੁਪਪ੍ਲੁਤਮ੍। ਤਾਂ ਤੁ ਮੇ ਸੁਕृਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗਣ ਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਮੇਰਾ ਚੰਗਾ ਫੈਸਲਾ, ਜੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ,
ਕਥਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਪਾਵृਤ੍ਤਾਂ ਪਰੈਰਿਵ ਹਤਾਂ ਚਮੂਮ੍। ਕਿਂ ਮਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਨਾਦਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਮੈਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਿੱਠ ਮੋੜ ਕੇ, ਹੋਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰੀ ਹੋਈ ਲੱਗੇ? ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਆਖਣਗੇ?
ਬਾਲੋ ਬਤਾਯਮੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਸ਼੍ਚਿਰਂ ਰਾਜ੍ਯਮਕਾਰਯਤ੍। ਯਦਾ ਹਿ ਬਹਵੋ ਵृਦ੍ਧਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ, ਗੁਣੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਪਰਿਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੀਹ ਕਥਂ ਤਦਾ। ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨੇਨ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੋ ਮਯਾ
ਉਹ ਲੋਕ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਗੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ?
ਯਦਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯੇਤਤ੍ ਤਦਸਤ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਕਿਂ ਮਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਰਾਘਵੇ ਵਨਮਾਸ੍ਥਿਤੇ
ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਝੂਠ ਹੀ ਸਮਝਣਗੇ। ਜਦ ਰਾਘਵ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੌਸਲਿਆ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖੇਗੀ?
ਕਿਂ ਚੈਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮੀਦृਸ਼ਮ੍। ਯਦਾ ਯਦਾ ਚ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਦਾਸੀਵ ਚ ਸਖੀਵ ਚ
ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਉਲਟਾ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂ? ਕੌਸਲਿਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ, ਕਦੇ ਸਖੀ ਵਾਂਗ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰ੍ਯਾਵਦ੍ ਭਗਿਨੀਵਚ੍ਚ ਮਾਤृਵਚ੍ਚੋਪਤਿष੍ਠਤਿ। ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਪੁਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਿਯਂਵਦਾ
ਉਹ ਕਦੇ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ, ਕਦੇ ਭੈਣ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਕਦੇ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਨ ਮਯਾ ਸਤ੍ਕृਤਾ ਦੇਵੀ ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਹਾ ਕृਤੇ ਤਵ। ਇਦਾਨੀਂ ਤਤ੍ਤਪਤਿ ਮਾਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਸੁਕृਤਂ ਤ੍ਵਯਿ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਸ ਰਾਣੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਰ ਜੋਗ ਸੀ, ਕਦੇ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਪਥ੍ਯਵ੍ਯਞ੍ਜਨੋਪੇਤਂ ਭੁਕ੍ਤਮਨ੍ਨਮਿਵਾਤੁਰਮ੍। ਵਿਪ੍ਰਕਾਰਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਵਨਸ੍ਯ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਬੀਮਾਰ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਐਸਾ ਹੀ ਰਾਮ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਉਲਟਾ ਤੇ ਉਸਦਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵੈ ਭੀਤਾ ਕਥਂ ਮੇ ਵਿਸ਼੍ਵਸਿष੍ਯਤਿ। ਕृਪਣਂ ਬਤ ਵੈਦੇਹੀ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਤਿ ਦ੍ਵਯਮਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਸੁਮਿਤਰਾ ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇਗੀ? ਤੇ ਬੇਚਾਰੀ ਵਿਦੇਹਨੰਦਨੀ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਦੁੱਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੇਗੀ।
ਮਾਂ ਚ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਂ ਰਾਮਂ ਚ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍। ਵੈਦੇਹੀ ਬਤ ਮੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤੀ ਕ੍ਸ਼ਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵੱਸਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੇਗੀ; ਹਾਏ, ਵਿਦੇਹਨੰਦਨੀ ਮੇਰਾ ਸੋਗ ਕਰਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਆ ਦੇਵੇਗੀ।
ਹੀਨਾ ਹਿਮਵਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਕਿਂਨਰੇਣੇਵ ਕਿਂਨਰੀ। ਨਹਿ ਰਾਮਮਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਸਨ੍ਤਂ ਮਹਾਵਨੇ
ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲੇ ਦੇ ਪਾਸ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਇੱਕ ਕਿੰਨਰੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਦੀ।
ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਤੁਮਾਸ਼ਂਸੇ ਰੁਦਨ੍ਤੀਂ ਚਾਪਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਸਾ ਨੂਨਂ ਵਿਧਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਕਾਰਯਿष੍ਯਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਲੰਮਾ ਜੀਊਣ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਰੋਂਦੀ ਵੇਖਣ ਦੀ। ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰੇਗੀ, ਪਰ ਵਧੂ ਹੋ ਕੇ।
ਸਤੀਂ ਤ੍ਵਾਮਹਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯਾਮ੍ਯਸਤੀਂ ਸਤੀਮ੍। ਰੂਪਿਣੀਂ ਵਿषਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪੀਤ੍ਵੇਵ ਮਦਿਰਾਂ ਨਰਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਚੰਗੀ ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਬੁਰੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਸੋਹਣੀ ਸੂਰਤ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਦਿਰਾ ਪੀ ਲਏ।
ਅਨृਤੈਰ੍ਬਤ ਮਾਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵੈਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍ਤੀ ਸ੍ਮ ਭਾषਸੇ। ਗੀਤਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਂਰੁਧ੍ਯ ਲੁਬ੍ਧੋ ਮृਗਮਿਵਾਵਧੀਃ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਸਾਂਤਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕੇ ਬੋਲਦੀ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਗੀਤ ਨਾਲ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਨਾਰ੍ਯ ਇਤਿ ਮਾਮਾਰ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਵਿਕ੍ਰਾਯਕਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਵਿਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਸੁਰਾਪਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਯਥਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਗਲੀਆਂ ਦੇਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਹੋ ਦੁਃਖਮਹੋ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਯਤ੍ਰ ਵਾਚਃ ਕ੍ਸ਼ਮੇ ਤਵ। ਦੁਃਖਮੇਵਂਵਿਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਕृਤਮਿਵਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਿੰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿਣੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ! ਐਸਾ ਦੁੱਖ ਆਇਆ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਚਿਰਂ ਖਲੁ ਮਯਾ ਪਾਪੇ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਅਜ੍ਞਾਨਾਦੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਜ੍ਜੁਰੁਦ੍ਬਨ੍ਧਨੀ ਯਥਾ
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਾਪਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਖੁਦ ਪਾਪੀ ਹੈ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਆਈ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਣਜਾਣਾ ਰੱਸੀ ਨੂੰ ਸੱਪ ਸਮਝ ਕੇ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰਮਮਾਣਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤ੍ਵਾਂ ਨਾਭਿਲਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਬਾਲੋ ਰਹਸਿ ਹਸ੍ਤੇਨ ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਮਿਵਾਸ੍ਪृਸ਼ਮ੍
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਇਕੱਲਾ ਕਾਲਾ ਸੱਪ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਲਵੇ।
ਤਂ ਤੁ ਮਾਂ ਜੀਵਲੋਕੋऽਯਂ ਨੂਨਮਾਕ੍ਰੋष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਮਯਾ ਹ੍ਯਪਿਤृਕਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਾਲਿਸ਼ੋ ਬਤ ਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਭृਸ਼ਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰੀਕृਤੇ ਯਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਨਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਦਸ਼ਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਾਦਾਨ ਤੇ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵੇਦੈਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਗੁਰੁਭਿਸ਼੍ਚੋਪਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਭੋਗਕਾਲੇ ਮਹਤ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ
ਵੇਦਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੇਂ ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇਗਾ।
ਨਾਲਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਵਚਨਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਿਤੁਮ੍। ਸ ਵਨਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਹੀ ਕਹੇਗਾ।
ਯਦਿ ਮੇ ਰਾਘਵਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਵਨਂ ਗਚ੍ਛੇਤਿ ਚੋਦਿਤਃ। ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤੁ ਵਤ੍ਸਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਰਾਘਵ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਕੁਝ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਰਾਘਵੇ ਹਿ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਧਿਕ੍ਕृਤਮ੍। ਮृਤ੍ਯੁਰਕ੍ਸ਼ਮਣੀਯਂ ਮਾਂ ਨਯਿष੍ਯਤਿ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਵੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਨਗੇ; ਅਸਹਿਣਯ ਮੌਤ ਮੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਵੇਗੀ।