ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯੀਂ ਸ਼ਯਨੋਤ੍ਤਮੇ। ਸ ਕਾਮਬਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਰਤ੍ਯਰ੍ਥੀ ਮਨੁਜਾਧਿਪਃ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕੈਕਈ ਆਪਣੀ ਵਧੀਆ ਖਟਿਆ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਇੱਛਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਿषਸਾਦ ਚ। ਨਹਿ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਦੇਵੀ ਤਾਂ ਵੇਲਾਮਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਵੇਲੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਨ ਚ ਰਾਜਾ ਗृਹਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਕਦਾਚਨ। ਤਤੋ ਗृਹਗਤੋ ਰਾਜਾ ਕੈਕੇਯੀਂ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ
ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੈਕਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯਥਾਪੁਰਮ੍ ਅਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਲਿਪ੍ਸੁਮ੍ ਅਪਣ੍ਡਿਤਾਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਹਾਰੀ ਤ੍ਵਥੋਵਾਚ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਤੁ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੀ ਸਵਾਰਥੀ ਸੋਚ ਤੇ ਅਕਲ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਬੇਖ਼ਬਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਪਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲੀ।
ਦੇਵ ਦੇਵੀ ਭृਸ਼ਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਕ੍ਰੋਧਾਗਾਰਮਭਿਦ੍ਰੁਤਾ। ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪਰਮਦੁਰ੍ਮਨਾਃ
"ਮਾਲਕ, ਰਾਣੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ।" ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿषਸਾਦ ਪੁਨਰ੍ਭੂਯੋ ਲੁਲਿਤਵ੍ਯਾਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਤਤ੍ਰ ਤਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਯਾਨਾਮਤਥੋਚਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਫਿਰੋਂ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਉਲਝਣ ਆ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਸ਼ਾਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤਪ੍ਤ ਇਵ ਦੁਃਖੇਨ ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਜ੍ਜਗਤੀਪਤਿਃ। ਸ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਤਰੁਣੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਣੇਭ੍ਯੋऽਪਿ ਗਰੀਯਸੀਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਅਪਾਪਃ ਪਾਪਸਂਕਲ੍ਪਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧਰਣੀਤਲੇ। ਲਤਾਮਿਵ ਵਿਨਿष੍ਕृਤ੍ਤਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਦੇਵਤਾਮਿਵ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਈ ਹੋਈ—ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀ ਬੇਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇ।
ਕਿਨ੍ਨਰੀਮਿਵ ਨਿਰ੍ਧੂਤਾਂ ਚ੍ਯੁਤਾਮ੍ ਅਪ੍ਸਰਸਂ ਯਥਾ। ਮਾਯਾਮ੍ ਇਵ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾਂ ਹਰਿਣੀਮ੍ ਇਵ ਸਂਯਤਾਮ੍
ਕਿੰਨਰੀ ਵਾਂਗ ਬੇਆਸਰਾ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਪਸਰਾ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਹ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਰਣੀ ਫੜ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਕਰੇਣੁਮ੍ ਇਵ ਦਿਗ੍ਧੇਨ ਵਿਦ੍ਧਾਂ ਮृਗਯੁਨਾ ਵਨੇ। ਮਹਾਗਜ ਇਵਾਰਣ੍ਯੇ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਪਰਮਦੁਃਖਿਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਈ ਮਾਦਾ ਹਾਥਣ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ।
ਪਰਿਮृਜ੍ਯ ਚ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਮਭਿਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਚੇਤਨਃ। ਕਾਮੀ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਮੁਵਾਚ ਵਨਿਤਾਮਿਦਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਪੋਂਛ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਨ ਤੇऽਹਮਭਿਜਾਨਾਮਿ ਕ੍ਰੋਧਮਾਤ੍ਮਨਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍। ਦੇਵਿ ਕੇਨਾਭਿਯੁਕ੍ਤਾਸਿ ਕੇਨ ਵਾਸਿ ਵਿਮਾਨਿਤਾ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗੁੱਸਾ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ?
ਯਦਿਦਂ ਮਮ ਦੁਃਖਾਯ ਸ਼ੇषੇ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪਾਂਸੁषੁ। ਭੂਮੌ ਸ਼ੇषੇ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਂ ਮਯਿ ਕਲ੍ਯਾਣਚੇਤਸਿ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਪਈ ਹੋਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਜਦ ਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਖ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਪਈ ਹੈਂ?
ਭੂਤੋਪਹਤਚਿਤ੍ਤੇਵ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮਾਥਿਨਿ। ਸਨ੍ਤਿ ਮੇ ਕੁਸ਼ਲਾ ਵੈਦ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਤੁष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਬਲ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਾਬਲ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਡਾਕਟਰ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।
ਸੁਖਿਤਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭਾਮਿਨਿ। ਕਸ੍ਯ ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕੇਨ ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕृਤਮ੍
ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦੇਣਗੇ—ਸੁੰਦਰਏ, ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੈ? ਜਾਂ ਕੋਈ ਚਾਹ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ?
ਕਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਲਭਤਾਮਦ੍ਯ ਕੋ ਵਾ ਸੁਮਹਦਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਮਾ ਰੌਤ੍ਸੀਰ੍ਮਾ ਚ ਕਾਰ੍षੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਿ ਸਮ੍ਪਰਿਸ਼ੋषਣਮ੍
ਅੱਜ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਕਰ, ਨਾ ਆਪ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇ।
ਅਵਧ੍ਯੋ ਵਧ੍ਯਤਾਂ ਕੋ ਵਾ ਵਧ੍ਯਃ ਕੋ ਵਾ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤਾਮ੍। ਦਰਿਦ੍ਰਃ ਕੋ ਭਵੇਦਾਢ੍ਯੋ ਦ੍ਰਵ੍ਯਵਾਨ੍ ਵਾਪ੍ਯਕਿਂਚਨਃ
ਜੋ ਮਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਮਰਨ ਜੋਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ? ਜੋ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਉਹ ਅਮੀਰ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਅਮੀਰ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ?
ਅਹਂ ਚ ਹਿ ਮਦੀਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਤਵ ਵਸ਼ਾਨੁਗਾਃ। ਨ ਤੇ ਕਂਚਿਦਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਵ੍ਯਾਹਨ੍ਤੁਮਹਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਤੇਰੇ ਹਕਮ ਵਿੱਚ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਵੀ ਇੱਛਾ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ।
ਆਤ੍ਮਨੋ ਜੀਵਿਤੇਨਾਪਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਨ੍ਮਨਸਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਬਲਮਾਤ੍ਮਨਿ ਜਾਨਨ੍ਤੀ ਨ ਮਾਂ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੂੰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਦੱਸ—even ਜੇ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ।
ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਸੁਕृਤੇਨਾਪਿ ਤੇ ਸ਼ਪੇ। ਯਾਵਦਾਵਰ੍ਤਤੇ ਚਕ੍ਰਂ ਤਾਵਤੀ ਮੇ ਵਸੁਂਧਰਾ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਆਪਣੀ ਨੇਕੀ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ, ਉਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਮੇਰੀ ਹੈ।
ਦ੍ਰਾਵਿਡਾਃ ਸਿਨ੍ਧੁਸੌਵੀਰਾਃ ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥਾਃ। ਵਙ੍ਗਾਙ੍ਗਮਗਧਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਸਮृਦ੍ਧਾਃ ਕਾਸ਼ਿਕੋਸਲਾਃ
ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਸਿੰਧ, ਸੌਵੀਰ, ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ, ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕ, ਵੰਗ, ਅੰਗ, ਮਗਧ, ਮਤਸਯ, ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਾਸ਼ੀ ਤੇ ਕੋਸਲ—
ਤਤ੍ਰ ਜਾਤਂ ਬਹੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਧਨਧਾਨ੍ਯਮਜਾਵਿਕਮ੍। ਤਤੋ ਵृਣੀष੍ਵ ਕੈਕੇਯਿ ਯਦ੍ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਨਸੇਚ੍ਛਸਿ
ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕੈਕੇਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਚੁਣ ਲੈ।
ਕਿਮਾਯਾਸੇਨ ਤੇ ਭੀਰੁ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਸ਼ੋਭਨੇ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੈਕੇਯਿ ਯਤਸ੍ਤੇ ਭਯਮਾਗਤਮ੍। ਤਤ੍ ਤੇ ਵ੍ਯਪਨਯਿष੍ਯਾਮਿ ਨੀਹਾਰਮਿਵ ਰਸ਼੍ਮਿਵਾਨ੍
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਡਰਪੋਕ? ਉੱਠ, ਉੱਠ, ਸੋਹਣੀਏ! ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕੈਕੇਈ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਡਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਹ ਡਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਧੁੰਦ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾ ਵਕ੍ਤੁਕਾਮਾ ਤਦਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਪਰਿਪੀਡਯਿਤੁਂ ਭੂਯੋ ਭਰ੍ਤਾਰਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੌਸਲਾ ਫੜੀ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਲਈ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ, ਆਖਣ ਲਈ ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ ਪਾਉਣ ਲੱਗੀ।
thumb|ਏਕਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਸੁਣੋ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਤਂ ਮਨ੍ਮਥਸ਼ਰੈਰ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਕਾਮਵੇਗਵਸ਼ਾਨੁਗਮ੍। ਉਵਾਚ ਪृਥਿਵੀਪਾਲਂ ਕੈਕੇਯੀ ਦਾਰੁਣਂ ਵਚਃ
ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ, ਕਾਮ ਵਾਸਨਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਨਾਸ੍ਮਿ ਵਿਪ੍ਰਕृਤਾ ਦੇਵ ਕੇਨਚਿਨ੍ਨਾਵਮਾਨਿਤਾ। ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਸ੍ਤੁ ਮੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਤਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਾਂ ਤਾਂ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਕਰ।
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨੀष੍ਵ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ। ਅਥ ਤੇ ਵ੍ਯਾਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਭਿਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਮਯਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਸਮ ਖਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਇੱਛਾ ਦੱਸਾਂਗੀ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਮਹਾਰਾਜਃ ਕੈਕੇਯੀਮੀषਦੁਤ੍ਸ੍ਮਯਃ। ਕਾਮੀ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧਜੇषੁ ਭੁਵਿ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਹੌਲੀ ਮ musਕਾਨ ਨਾਲ ਕੈਕਈ ਨੂੰ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਵਲਿਪ੍ਤੇ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰੋ ਮਮ। ਮਨੁਜੋ ਮਨੁਜਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਦ੍ ਰਾਮਾਦਨ੍ਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਅਹੰਕਾਰਣੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ।