thumb|ਸਪ੍ਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਗੁਣੈਰਾਸਨ੍ਵਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਃ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੇਙ੍ਗਿਤਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾਃ ॥੧-੭-
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਅष੍ਟੌ ਬਭੂਵੁਰ੍ਵੀਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ । ਸ਼ੁਚਯਸ਼੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਕृਤ੍ਯੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥੧-੭-
ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅੱਠ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰਾਜਕਾਰੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਧृष੍ਟਿਰ੍ਜਯਨ੍ਤੋ ਵਿਜਯਃ ਸੁਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਰਾष੍ਟ੍ਰ੍ਵਰ੍ਧਨਃ । ਅਕੋਪੋ ਧਰ੍ਮਪਾਲਸ਼੍ਚ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੋऽਰ੍ਥਵਿਤ੍ ॥੧-੭-
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਿ, ਜਯੰਤ, ਵਿਜਯ, ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ, ਰਾਸ਼ਟਰਵਰਧਨ, ਅਕੋਪ, ਧਰਮਪਾਲ ਅਤੇ ਅਠਵਾਂ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰ ਸਨ।
ऋਤ੍ਵਿਜੌ ਦ੍ਵਾਵਭਿਮਤੌ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਮृषਿਸਤ੍ਤਮੌ । ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰੇ ॥੧-੭-
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾਰੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਸਨ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਸਨ; ਹੋਰ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਸਨ।
ਸੁਯਜ੍ਞੋऽਪ੍ਯਥ ਜਾਬਾਲਿਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪੋऽਪ੍ਯਥ ਗੌਤਮਃ । ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਤੁ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਸ੍ਤਥਾ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ॥੧-੭-
ਸੁਯਜ੍ਯ, ਜਾਬਾਲੀ, ਕਾਸ਼੍ਯਪ, ਗੌਤਮ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਅਤੇ ਕਾਟਯਾਨ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪੂਜਾਰੀ ਸਨ।
ਏਤੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮृਤ੍ਵਿਜਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੌਰ੍ਵਕਾਃ । ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਨੀਤਾ ਹ੍ਰੀਮਨ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਲਾ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ॥੧-੭-
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵ ਪੂਜਾਰੀ ਰਹੇ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਵਾਨ, ਸਨਮਾਏ, ਲਜਜਾਵਾਨ, ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਤੇਜਃਕ੍ਸ਼ਮਾਯਸ਼ਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾषਿਣਃ । ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਕਾਮਾਰ੍ਥਹੇਤੋਰ੍ਵਾ ਨ ਬ੍ਰੂਯੁਰਨृਤਂ ਵਚਃ ॥੧-੭-
ਉਹ ਲੋਕ ਜੋਸ਼, ਧੀਰਜ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ, ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ।
ਤੇषਾਮਵਿਦਿਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸ੍ਵੇषੁ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰੇषੁ ਵਾ । ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਕृਤਂ ਵਾਪਿ ਚਾਰੇਣਾਪਿ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍ ॥੧-੭-
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਪਰਾਇਆਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਜਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਗੁਪਤ ਕੰਮ ਵੀ, ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕੁਸ਼ਲਾ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇषੁ ਸੌਹृਦੇषੁ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਯਥਾ ਦਣ੍ਡਂ ਧਾਰਯੇਯੁਃ ਸੁਤੇष੍ਵਪਿ ॥੧-੭-
ਉਹ ਵਿਆਹਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ, ਅਤੇ ਜੇ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ।
ਕੋਸ਼ਸਂਗ੍ਰਹਣੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਬਲਸ੍ਯ ਚ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇ । ਅਹਿਤਂ ਚਾਪਿ ਪੁਰੁषਂ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਰਵਿਦੂषਕਮ੍ ॥੧-੭-
ਉਹ ਖ਼ਜਾਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੇ ਫੌਜ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਅਤੇ ਵੈਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬੇਕਸੂਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ।
ਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਨਿਯਤੋਤ੍ਸਾਹਾ ਰਾਜਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁष੍ਠਿਤਾਃ। ਸ਼ੁਚੀਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿषਯਵਾਸਿਨਾਮ੍ ॥੧-੭-
ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਸਨ, ਰਾਜ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਹਿਂਸਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਕੋਸ਼ਂ ਸਮਪੂਰਯਨ੍ । ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਣ੍ਡਾਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ ॥੧-੭-
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਖ਼ਜਾਨਾ ਭਰਦੇ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੇਖ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ।
ਸ਼ੁਚੀਨਾਮੇਕਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜਾਨਤਾਮ੍ । ਨਾਸੀਤ੍ਪੁਰੇ ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਵਾ ਮृषਾਵਾਦੀ ਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥੧-੭-
ਉਹ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਇੱਕ-ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਸਮਝਦਾਰ ਸਨ; ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨ ਦੁष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ ਪਰਦਾਰਰਤਿਰ੍ਨਰਃ । ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਸੀਦ੍ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਪੁਰਵਰਂ ਚ ਤਤ੍ ॥੧-੭-
ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਜਾਂ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਪੂਰਾ ਰਾਜ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ।
ਸੁਵਾਸਸਃ ਸੁਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਾਃ । ਹਿਤਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਨਯਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ॥੧-੭-
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਦੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਸੋਚਦੇ।
ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਣਗृਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ । ਵਿਦੇਸ਼ੇष੍ਵਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ ॥੧-੭-
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਗੁਣ ਸਿੱਖੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਯ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਸਨ।
ਅਭਿਤੋ ਗੁਣਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਨ ਚਾਸਨ੍ ਗੁਣਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਸਨ੍ਧਿਵਿਗ੍ਰਹਤਤ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥੧-੭-
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸਨ, ਕੋਈ ਵੀ ਗੁਣ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਵੈਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤਿ ਤੋਂ ਹੀ ਸੁਖ-ਸਮਪੰਨ ਸਨ।
ਮਂਤ੍ਰਸਂਵਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸੁ ਬੁਦ੍ਧਿषੁ । ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਾਃ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਃ ॥੧-੭-
ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ, ਸੁਖਮ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੇ, ਅਤੇ ਨੀਤੀ-ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਈਦृਸ਼ੈਸ੍ਤੈਰਮਾਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋऽਨਘਃ । ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਗੁਣੋਪੇਤੈਰਨ੍ਵਸ਼ਾਸਦ੍ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ॥੧-੭-
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਵਾਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਸ਼੍ਚਾਰੇਣ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ । ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਲਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਧਰ੍ਮਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯਨ੍ ॥੧-੭-
ਉਹ ਚਾਰ-ਚੁਫੇਰੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਦਾਨ੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਃ । ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ॥੧-੭-
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਦਾਨੀ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਨਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਮਿਤ੍ਰਵਾਨ੍ਨਤਸਾਮਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਹਤਕਣ੍ਟਕਃ । ਸ ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਜਗਦ੍ ਰਾਜਾ ਦਿਵਿ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਯਥਾ ॥੧-੭-
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਮਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ, ਸਮੰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਗਤ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਹਿਤੈ ਨਿਵਿष੍ਟੈ- ::ਰ੍ਵृਤੋऽਨੁਰਕ੍ਤੈਃ ਕੁਸ਼ਲੈਃ ਸਮਰ੍ਥੈਃ । ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਵਾਪ ਯੁਕ੍ਤ- ::ਸ੍ਤੇਜੋਮਯੈਰ੍ਗੋਭਿਰਿਵੋਦਿਤੋऽਰ੍ਕਃ ॥੧-੭-
ਉਹ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਵਿੱਚ ਨਿਭੇ, ਪਿਆਰ ਵਾਲੇ, ਹੁਨਰਮੰਦ ਤੇ ਸਮਰਥ ਸਨ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕ ਮਿਲੀ; ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
thumb|ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਇਹ ਅਠਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ, ਸੁਣੋ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਵਾਂ ਸਰਗ।
ਤਸ੍ਯ ਚੈਵਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸੁਤਾਰ੍ਥਂ ਤਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਨਾਸੀਦ੍ ਵਂਸ਼ਕਰਃ ਸੁਤਃ ॥੧-੮-
ਇਤਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਬੁਦ੍ਧਿਰਾਸੀਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸੁਤਾਰ੍ਥਂ ਵਾਜਿਮੇਧੇਨ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨ ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ ॥੧-੮-
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: 'ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਮੈਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਾਂ?'
ਸ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਂ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯष੍ਟਵ੍ਯਮਿਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਹ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਕृਤਾਤ੍ਮਭਿਃ ॥੧-੮-
ਯਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨਿਪੁੰਨ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਤਮ । ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨਯ ਮੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਗੁਰੂਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਸਪੁਰੋਹਿਤਾਨ੍ ॥੧-੮-
ਫਿਰ, ਮਹਾਤੀਜ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਆਖਿਆ: 'ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਲਿਆਓ।'
ਤਤਃ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਸਮਾਨਯਤ੍ ਸ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮਸ੍ਤਾਨ੍ ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍ ॥੧-੮-
ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਫੁਰਤੀਲਾ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਗਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਿਆ।