ਯਥਾ ਹਿ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਤ੍ਰੁਰ੍ਵਾ ਸਰ੍ਪੋ ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨਾਦ੍ਯ ਸਪੁਤ੍ਰਾ ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਕृਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਅਣਦੇਖਿਆ ਸੱਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਾਪੇਨਾਨृਤਸਾਨ੍ਤ੍ਵੇਨ ਬਾਲੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਖੋਚਿਤਾ। ਰਾਮਂ ਸ੍ਥਾਪਯਤਾ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਾ ਹਤਾ ਹ੍ਯਸਿ
ਹੇ ਮਾਸੂਮ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ ਵਿਚ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਪਾਪੀ ਦੁਆਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਕੈਕੇਯਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰੁ ਹਿਤਂ ਤਵ। ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਪੁਤ੍ਰਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਾਂ ਚ ਵਿਸ੍ਮਯਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਇਸ ਲਈ, ਕੈਕੇਈ, ਇਸ ਵਕਤ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਜਲਦੀ ਕੰਮ ਕਰ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ—ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਬਚਾ ਲੈ।
ਮਨ੍ਥਰਾਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਯਨਾਤ੍ ਸਾ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾ। ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਹਰ੍षਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਲੇਖੇਵ ਸ਼ਾਰਦੀ
ਮੰਥਰਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਵਿਛੋਂ ਉਠੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਚੰਦਰੀ ਲਕੜੀ ਚੰਨ।
ਅਤੀਵ ਸਾ ਤੁ ਸਂਤੁष੍ਟਾ ਕੈਕੇਯੀ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਾ। ਦਿਵ੍ਯਮਾਭਰਣਂ ਤਸ੍ਯੈ ਕੁਬ੍ਜਾਯੈ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਕੈਕੇਈ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਕੁਬਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਦੇਵਤਾਈ ਗਹਿਣਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਭਰਣਂ ਤਸ੍ਯੈ ਕੁਬ੍ਜਾਯੈ ਪ੍ਰਮਦੋਤ੍ਤਮਾ। ਕੈਕੇਯੀ ਮਨ੍ਥਰਾਂ ਹृष੍ਟਾ ਪੁਨਰੇਵਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਕੁਬਜਾ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਧੀਆ ਔਰਤ ਕੈਕੇਈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਇਦਂ ਤੁ ਮਨ੍ਥਰੇ ਮਹ੍ਯਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਏਤਨ੍ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਕਿਂ ਵਾ ਭੂਯਃ ਕਰੋਮਿ ਤੇ
“ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਖ਼ਬਰ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।”
ਰਾਮੇ ਵਾ ਭਰਤੇ ਵਾਹਂ ਵਿਸ਼ੇषਂ ਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੁष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਯਦ੍ ਰਾਜਾ ਰਾਮਂ ਰਾਜ੍ਯੇऽਭਿषੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
“ਮੈਂ ਰਾਮ ਤੇ ਭਰਤ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਏਗਾ।”
ਨ ਮੇ ਪਰਂ ਕਿਂਚਿਦਿਤੋ ਵਰਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਹੇ ਸੁਵਚਂ ਵਚੋऽਮृਤਮ੍। ਤਥਾ ਹ੍ਯਵੋਚਸ੍ਤ੍ਵਮਤਃ ਪ੍ਰਿਯੋਤ੍ਤਰਂ ਵਰਂ ਪਰਂ ਤੇ ਪ੍ਰਦਦਾਮਿ ਤਂ ਵृਣੁ
“ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਦਾਤ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਤ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ—ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਸੋ ਮੰਗ।”
thumb|ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਹੁਣ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਮਨ੍ਥਰਾ ਤ੍ਵਭ੍ਯਸੂਯ੍ਯੈਨਾਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯਾਭਰਣਂ ਹਿ ਤਤ੍। ਉਵਾਚੇਦਂ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੋਪਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਪਰ ਮੰਥਰਾ, ਈਰਖਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਹਿਣਾ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਹਰ੍षਂ ਕਿਮਰ੍ਥਮਸ੍ਥਾਨੇ ਕृਤਵਤ੍ਯਸਿ ਬਾਲਿਸ਼ੇ। ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਨਾਤ੍ਮਾਨਮਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਤੂੰ, ਮੂਰਖ, ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਹੈ; ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈਂ?
ਮਨਸਾ ਪ੍ਰਸਹਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਦਿਤਾ ਸਤੀ। ਯਚ੍ਛੋਚਿਤਵ੍ਯੇ ਹृष੍ਟਾਸਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਸਨਂ ਮਹਤ੍
ਮੈਂ, ਰਾਣੀ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ 'ਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜਦ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਦੁਖੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਤ੍ਵਂ ਤੇ ਕਾ ਹਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਹਰ੍षਯੇਤ੍। ਅਰੇਃ ਸਪਤ੍ਨੀਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਮृਤ੍ਯੋਰਿਵਾਗਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਦੀ ਕਮੀ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਕਿਹੜੀ ਸਮਝਦਾਰ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਧਤ ਨੂੰ, ਮੌਤ ਆਉਣ ਵਾਂਗ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨਾਏਗੀ?
ਭਰਤਾਦੇਵ ਰਾਮਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਸਾਧਾਰਣਾਦ੍ ਭਯਮ੍। ਤਦ੍ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਿषਣ੍ਣਾਸ੍ਮਿ ਭਯਂ ਭੀਤਾਦ੍ਧਿ ਜਾਯਤੇ
ਰਾਜ ਦੇ ਵੰਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਭਰਤ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਡਰ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਹਿ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਮਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਗਤਃ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਰਤਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਯਥਾ
ਲਖ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਰਾਮ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਭਰਤ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲਖ਼ਮਣ ਰਾਮ ਲਈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਸਨ੍ਨਕ੍ਰਮੇਣਾਪਿ ਭਰਤਸ੍ਯੈਵ ਭਾਮਿਨਿ। ਰਾਜ੍ਯਕ੍ਰਮੋ ਵਿਸृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਤਯੋਸ੍ਤਾਵਦ੍ਯਵੀਯਸੋਃ
ਸੁੰਦਰੋ, ਜਦਕਿ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਉਣੀ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜ ਦੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੋ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੁਭਗਾ ਕਿਲ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਿषੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾ ਸ਼੍ਵਃ ਪੁष੍ਯੇਣ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਵਾਸਤੇ ਵਾਕਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੱਲ੍ਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਯੁਵਰਾਜ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਵਸੁਮਤੀਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਪ੍ਰਤੀਤਾਂ ਹਤਵਿਦ੍ਵਿषਮ੍। ਉਪਸ੍ਥਾਸ੍ਯਸਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਦਾਸੀਵਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਜਦ ਧਰਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਤੂੰ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਦਾਸੀ ਵਾਂਗ ਖੜੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਵਂ ਚ ਤ੍ਵਂ ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੇष੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਵ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇष੍ਯਤ੍ਵਂ ਹਿ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।
ਹृष੍ਟਾਃ ਖਲੁ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪਰਮਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਅਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਨੁषਾਸ੍ਤੇ ਭਰਤਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਤੇਰੀਆਂ ਪੁਤਣੀਆਂ ਭਰਤ ਦੀ ਹਾਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੀਂ ਮਨ੍ਥਰਾਂ ਤਤਃ। ਰਾਮਸ੍ਯੈਵ ਗੁਣਾਨ੍ ਦੇਵੀ ਕੈਕੇਯੀ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸ ਹ
ਮੰਥਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਧਮਰ੍ਜ੍ਞੋ ਗੁਣਵਾਨ੍ ਦਾਨ੍ਤਃ ਕृਤਜ੍ਞਃ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ ਸ਼ੁਚਿਃ। ਰਾਮੋ ਰਾਜਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਮਤੋऽਰ੍ਹਤਿ
ਰਾਮ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ, ਗੁਣਵਾਨ, ਸੰਯਮੀ, ਕਦਰਦਾਨ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਯੁਵਰਾਜ ਦੀ ਵਾਰ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ ਭृਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਃ ਪਿਤृਵਤ੍ ਪਾਲਯਿष੍ਯਤਿ। ਸਂਤਪ੍ਯਸੇ ਕਥਂ ਕੁਬ੍ਜੇ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਉਹ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਰੇਗਾ। ਫਿਰ, ਕੁਬਜ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਭਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧ੍ਰੁਵਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਤ੍ ਪਰਮ੍। ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹਂ ਰਾਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਨਰਰ੍षਭਃ
ਭਰਤ ਵੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਦਾਦਾ ਦਾ ਰਾਜ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ।
ਸਾ ਤ੍ਵਮਭ੍ਯੁਦਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਹ੍ਯਮਾਨੇਵ ਮਨ੍ਥਰੇ। ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣੇ ਕਿਮਿਦਂ ਪਰਿਤਪ੍ਯਸੇ
ਜਦ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਮੰਥਰਾ, ਤੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿਉਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹੈਂ ਤੇ ਇਸ ਚੰਗੀ ਘੜੀ 'ਚ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਯਥਾ ਵੈ ਭਰਤੋ ਮਾਨ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਭੂਯੋऽਪਿ ਰਾਘਵਃ। ਕੌਸਲ੍ਯਾਤੋऽਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਚ ਮਮ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਤੇ ਬਹੁ
ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ ਦਾ ਆਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਆਦਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਯਦਿ ਹਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਰਤਸ੍ਯਾਪਿ ਤਤ੍ ਤਦਾ। ਮਨ੍ਯਤੇ ਹਿ ਯਥਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾ ਭ੍ਰਾਤॄਂਸ੍ਤੁ ਰਾਘਵਃ
ਜੇ ਰਾਜ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਦਾ ਵੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।
ਕੈਕੇਯ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਥਰਾ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ। ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਕੈਕੇਯੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੰਥਰਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ:
ਅਨਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ ਮੌਰ੍ਖ੍ਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾਨਮਵਬੁਧ੍ਯਸੇ। ਸ਼ੋਕਵ੍ਯਸਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਮਜ੍ਜਨ੍ਤੀ ਦੁਃਖਸਾਗਰੇ
ਤੂੰ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਮੁਸੀਬਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵਿਪਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈਂ।