ਦਿਵ੍ਯਤੇਜੋਵृਤਂ ਵ੍ਯੋਮ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਭੂਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮ੍ਪ੍ਰਭੈਃ ਸ੍ਵਤੇਜੋਭਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਿਭਿਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਭਿਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਅਸਮਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਝਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਵਾਤਾ ਵਵੁਸ਼੍ਚੈਵ ਗਨ੍ਧਵਨ੍ਤਃ ਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ । ਪਪਾਤ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਦੇਵੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹੌਘਵਤ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਵਹੀ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਹੜ੍ਹ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੂਰ੍ਯਸ਼ਤੈਃ ਕੀਰ੍ਣੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਙ੍ਕੁਲੇ । ਸਰਯੂਸਲਿਲਂ ਰਾਮਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ ।। ੭.੧੧੦.
ਸੈਂਕੜੇ ਤੁਰੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ-ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰਯੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ।
ਤਤਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਵਾਣੀਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਦਭਾषਤ । ਆਗਚ੍ਛ ਵਿष੍ਣੋ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਰਾਘਵ ।। ੭.੧੧੦.
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੋਲਿਆ: 'ਆਓ, ਵਿਸ਼ਨੂ! ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਨਸੀਬ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਰਾਘਵ।'
ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ਦੇਵਾਭੈਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਸ੍ਵ ਸ੍ਵਿਕਾਂ ਤਨੁਮ੍ । ਯਾਮਿਚ੍ਛਸਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਾਂ ਤਨੁਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਸ੍ਵਿਕਾਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵੀਂ ਤਾਂ ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਤਦ੍ਵਾਕਾਸ਼ਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਜਾ; ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇਜ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਜਾ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਲੋਕਗਤਿਰ੍ਦੇਵ ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਕੇਚਿਤ੍ਪ੍ਰਜਾਨਤੇ । ऋਤੇ ਮਾਯਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਤਵ ਪੂਰ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਾਮ੍ । ਤ੍ਵਾਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਭੂਤਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ; ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਤੇਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਦੇ, ਤੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਨਵੀਂ ਪਤਨੀ ਦੇ। ਤੂੰ ਅਸੰਭਵ, ਵੱਡਾ ਅਜੂਬਾ, ਅਟੱਲ, ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈਂ।
ਯਾਮਿਚ੍ਛਸਿ ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਤਾਂ ਤਨੁਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾ।
ਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਤਵ ਪੂਰ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਾਮ੍ । ਪਿਤਾਮਹਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਮਹਾਮਤਿਃ । ਵਿਵੇਸ਼ ਵੈष੍ਣਵਂ ਤੇਜਃ ਸਸ਼ਰੀਰਃ ਸਹਾਨੁਜਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਤੇਜ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਤਨੀ।
ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਮਯਂ ਦੇਵਂ ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਦੇਵਤਾਃ । ਸਾਧ੍ਯਾ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਮਈ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਗੂ ਵੀ।
ਯੇ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾ ऋषਿਗਣਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚ ਯਾਃ । ਸੁਪਰ੍ਣਨਾਗਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਸੁਪਰਨ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਦੇਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ।
ਸਰ੍ਵਂ ਪੁष੍ਟਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਂ ਸੁਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮਨੋਰਥਮ੍ । ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤੈਰ੍ਦੇਵੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਗਤਕਲ੍ਮषਮ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਸਭ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਆਖਦੇ ਸਨ।
ਅਥ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਿਤਾਮਹਮੁਵਾਚ ਹ । ਏषਾਂ ਲੋਕਂ ਜਨੌਘਾਨਾਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੭.੧੧੦.
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੋਕ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'
ਇਮੇ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ਮਾਮਨੁਯਾਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ । ਭਕ੍ਤਾ ਹਿ ਭਜਿਤਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਕृਤੇ ।। ੭.੧੧੦.
'ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਏ ਹਨ; ਇਹ ਭਗਤ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣਾ ਆਪ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਵਚਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਲੋਕਾਨ੍ਸਾਨ੍ਤਾਨਿਕਾਨ੍ਨਾਮ ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤੀਮੇ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਸਭ ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤਾਨਕ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।'
ਯਚ੍ਚ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਾਮੇਵਮਨੁਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਤਤ੍ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ।। ੭.੧੧੦.
ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਜਾਨਵਰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ।
ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦਨਨ੍ਤਰੇ ।। ੭.੧੧੦.
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੇਠਾਂ ਵਸਣਗੇ।
ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਿਕਾਂ ਯੋਨਿਮृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਯਯੁਃ । ਯੇਭ੍ਯੋ ਵਿਨਿਸ੍ਸृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰੇਭ੍ਯਃ ਸੁਰਸਮ੍ਭਵਾਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛ ਆਪਣੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਜੀਵ ਆਏ ਸਨ।
ਤੇषੁ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੇ ਚੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਵਾਨ੍ਪਿਤऽਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ।। ੭.੧੧੦.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਥੋਕ੍ਤਵਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ੇ ਗੋਪ੍ਰਤਾਰਮੁਪਾਗਤਾਃ । ਭੇਜਿਰੇ ਸਰਯੂਂ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰ੍षਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰੁਵਿਕ੍ਲਵਾਃ ।। ੭.੧੧੦.
ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਸਭ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਰਯੂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ।
ਅਵਗਾਹ੍ਯ ਜਲਂ ਯੋ ਯਃ ਪ੍ਰਾਣੀ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਤ੍ । ਮਾਨੁषਂ ਦੇਹਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵਿਮਾਨਂ ਸੋ ऽਧ੍ਯਰੋਹਤ ।। ੭.੧੧੦.
ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਵ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਆਪਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤਾਨਿ ਸਰਯੂਜਲਮ੍ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰਭਾਸੁਰਵਪੂਂषਿ ਚ । ਦਿਵ੍ਯਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਪੁषਾ ਦੇਵਾ ਦੀਪ੍ਤਾ ਇਵਾਭਵਨ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੈਂਕੜੇ, ਸਰਯੂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਏ; ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਪਾ ਲਈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਰਯੂਤੋਯਂ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਤੋਯਵਿਕ੍ਲੇਦਂ ਦੇਵਲੋਕਮੁਪਾਗਮਨ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਸਰਯੂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕਰਕੇ, ਜੜ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਛੂਹੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਪਿ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਤੇ ऽਪਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਦੇਹਾਨ੍ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚਾਮ੍ਭਸਿ ।। ੭.੧੧੦.
ਉਥੇ ਰੀਛ, ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੀ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸਮਾਗਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਲੋਕਗੁਰੁਰ੍ਦਿਵਿ । ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਦਾ ਹृष੍ਟੈਰ੍ਦਿਵਂ ਮਹਤ੍ ।। ੭.੧੧੦.
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਚਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਦਸ-ਸੌ-ਦਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਏਤਾਵਦੇਤਦਾਖ੍ਯਾਨਂ ਸੋਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੂਜਿਤਮ੍ । ਰਾਮਾਯਣਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਮੁਖ੍ਯਂ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਨਾ ਕृਤਮ੍ ।। ੭.੧੧੧.
ਇਹ ਕਥਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ, ਰਾਮਾਯਣ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇ ਆਦਿ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਯਥਾ ਪੁਰਮ੍ । ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ।। ੭.੧੧੧.
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕੀ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਾਃ ਦਿਵ੍ਯਂ ਰਾਮਾਯਣਂ ਦਿਵਿ ।। ੭.੧੧੧.
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਮਾਯਣ ਸੁਣਦੇ ਹਨ।
ਇਦਮਾਖ੍ਯਾਨਮਾਯੁष੍ਯਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਰਾਮਾਯਣਂ ਵੇਦਸਮਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਬੁਧਃ ।। ੭.੧੧੧.
ਇਹ ਕਥਾ ਆਯੁ, ਸੁਭਾਗ, ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਰਾਮਾਯਣ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮੇਂ ਸੁਣਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਧਨੋ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਪਦਮਪ੍ਯਸ੍ਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍ ।। ੭.੧੧੧.
ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੇ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਧਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਪਦ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।