ਦੇਵਪੁਤ੍ਰਾ ऋषਿਸੁਤਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਸੁਤਾਸ੍ਤਥਾ । ਰਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੭.੧੦੮.
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ — ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖਬਰ ਪਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਤੇ ਰਾਮਮਭਿਵਾਦ੍ਯੋਚੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਤਵਾਨੁਗਮਨੇ ਰਾਜਨ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ ।। ੭.੧੦੮.
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਰਾਜਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਪੱਕਾ ਮਨ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲਣ ਆਏ ਹਾਂ।'
ਯਦਿ ਰਾਮ ਵਿਨਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਗਚ੍ਛੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ । ਯਮਦਣ੍ਡਮਿਵੋਦ੍ਯਮ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਮ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਾਃ ।। ੭.੧੦੮.
'ਜੇ ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਯਮ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।'
ਤੈਰੇਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸ੍ਮਯਨ੍ ।। ੭.੧੦੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਹੱਸ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ।'
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਮਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ऽਪਿ ਮਹਾਬਲਃ । ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵੀਰਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਿਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ ।। ੭.੧੦੮.
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾ ਬਲਵਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਅਭਿषਿਚ੍ਯਾਙ੍ਗਦਂ ਵੀਰਮਾਗਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਵਾਨੁਗਮਨੇ ਰਾਜਨ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ।। ੭.੧੦੮.
'ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤਿਲਕ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਮਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਰਮਯਤਾਂ ਵਰਃ । ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮਥੋਵਾਚਂ ਮੈਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯਾਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ।। ੭.੧੦੮.
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ — ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।
ਸਖੇ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ऽਹਂ ਵਿਨਾਕृਤਃ । ਗਚ੍ਛੇਯਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਵਾ ਪਰਮਂ ਵਾ ਪਦਂ ਮਹਤ੍ ।। ੭.੧੦੮.
'ਮਿੱਤਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸੁਣੋ: ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਨਾ ਦੇਵ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ, ਨਾ ਵੱਡਾ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਲੈਂਦਾ।'
ਬਿਭੀषਣਮਥੋਵਾਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਜਾ ਧਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਬਿਭੀषਣ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਸ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਧਰਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੧੦੮.
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, 이렇게 ਕਿਹਾ: "ਜਦ ਤਕ ਲੋਕ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ।"
ਯਾਵਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਮੇਦਿਨੀ । ਯਾਵਚ੍ਚ ਮਤ੍ਕਥਾ ਲੋਕੇ ਤਾਵਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਤਵਾਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ।। ੭.੧੦੮.
ਜਦ ਤਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਜਦ ਤਕ ਮੇਰੀ ਕਥਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਰਹੇ, ਤਦ ਤਕ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਇੱਥੇ ਟਿਕਾ ਰਹੇ।
ਸ਼ਾਸਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਖਿਤ੍ਵੇਨ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੇ ਮਮ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ ਧਰ੍ਮੇਣ ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੧੦੮.
ਤੈਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਨਾਲ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਹੀਂ।
ਕਿਞ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੭.੧੦੮.
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਆਰਾਧਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਕੁਲਦੈਵਤਮ੍ । ਆਰਾਧਨੀਯਮਨਿਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਦੈਵੈਃ ਸਵਾਸਵੈਃ ।। ੭.੧੦੮.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਰਾਮਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਭੀषਣਃ । ਰਾਜਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਘਵਾਜ੍ਞਾਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।। ੭.੧੦੮.
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ' ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਤਮੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਜੀਵਿਤੇ ਕृਤਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਵਿਲੋਪਯ ।। ੭.੧੦੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਹੁਣ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਤੂੰ, ਜੋ ਜੀਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨਾ ਭੁੱਲੀ।"
ਮਤ੍ਕਥਾਃ ਪ੍ਰਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਾਵਲ੍ਲੋਕੇ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰ । ਤਾਵਦ੍ਰਮਸ੍ਵ ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ।। ੭.੧੦੮.
ਜਦ ਤਕ ਮੇਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀਆਂ ਰਹਿਣ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਪੂਰੇ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਹਨੁਮਾਨ੍ਰਾਘਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮਵਾਪ੍ਯ ਚ ।। ੭.੧੦੮.
ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਯਾਵਤ੍ਤਵ ਕਥਾ ਲੋਕੇ ਵਿਚਰਿष੍ਯਤਿ ਪਾਵਨੀ । ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਤਵਾਜ੍ਞਾਮਨੁਪਾਲਯਨ੍ ।। ੭.੧੦੮.
ਜਦ ਤਕ ਤੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੀ ਰਹੇ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਰਹਾਂਗਾ।
ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਂ ਤਥੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵृਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤਂ ਤਥਾ । ਮੈਨ੍ਦਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਚੈਵ ਪਞ੍ਚ ਜਾਮ੍ਬਵਤਾ ਸਹ । ਯਾਵਤ੍ਕਲਿਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਾਵਜ੍ਜੀਵਤ ਸਰ੍ਵਦਾ ।। ੭.੧੦੮.
ਜਾਂਬਵੰਤ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈੰਦ, ਦਿਵਿਦ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਜ, ਜੋ ਜਾਂਬਵੰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ: "ਜਦ ਤਕ ਕਲਿਯੁਗ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਜੀਉ।"
ਤਾਨੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨृਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਾਨ੍ । ਉਵਾਚ ਬਾਢਂ ਗਚ੍ਛਧ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ।। ੭.੧੦੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰੀਛ ਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਠੀਕ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।"
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ऽष੍ਟੋਤਰਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਵੈਦਿਕੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਪृਥੁਵਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਰਾਮਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਰੋਧਸਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧੦੯.
ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਦੀ ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਨੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਜਤ੍ਵਗ੍ਰੇ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸਹ ਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਵਾਜਪੇਯਾਤਪਤ੍ਰਂ ਚ ਸ਼ੋਭਮਾਨਂ ਮਹਾਪਥੇ ।। ੭.੧੦੯.
ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਜਾਵੇ, ਤੇਜ ਨਾਲ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ; ਵਾਜਪੇਯ ਛਤਰੀ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਜਾਵੇ।
ਤਤੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰਵਸ਼ੇषਤਃ । ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਸ੍ਥਾਨਿਕਂ ਵਿਧਿਮ੍ ।। ੭.੧੦੯.
ਫਿਰ ਤੇਜਸਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਸਥਾਨਿਕ ਵਿਧੀ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਾਵਰ੍ਤਯਨ੍ਪਰਮ੍ । ਕੁਸ਼ਾਨ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸਜ੍ਯ ਪ੍ਰਯਯਾਵਥ ।। ੭.੧੦੯.
ਫਿਰ, ਸੁਤੰਤਰ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਿਆ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਨਮ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਨਿਃਸੁਖਃ ਪਥਿ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਗृਹਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੀਪ੍ਯਮਾਨ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ ।। ੭.੧੦੯.
ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲਿਆ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹਲਚਲ ਦੇ, ਸੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਸ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸਪਦ੍ਮਾ ਸ਼੍ਰੀਰਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾ । ਸਵ੍ਯੇ ਤੁ ਹ੍ਰੀਰ੍ਮਹਾਦੇਵੀ ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ੍ਤਥਾਗ੍ਰਤਃ ।। ੭.੧੦੯.
ਰਾਮ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ, ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸ਼੍ਰੀ ਜੀ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਹ੍ਰੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਰਣੈ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ।
ਸ਼ਰਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧਨੁਰਾਯਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਥਾ ऽ ऽਯੁਧਾਨਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯਯੁਃ ਪੁਰੁषਵਿਗ੍ਰਹਾਃ ।। ੭.੧੦੯.
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ ਵਧੀਆ, ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ।
ਵੇਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਰੂਪੇਣ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਿਣੀ । ਓਙ੍ਕਾਰੋ ऽਥ ਵषਟ੍ਕਾਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾਃ ।। ੭.੧੦੯.
ਵੇਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਗਾਇਤਰੀ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਓਮ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਤੇ ਵਸ਼ਟ ਦੀ ਆਵਾਜ਼—ਇਹ ਸਭ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਿਭੇ ਹੋਏ ਚਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਹੀਸੁਰਾਃ । ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵਾਰਮਪਾਵृਤਮ੍ ।। ੭.੧੦੯.
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੁੱਲੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।