ਦृष੍ਟਮੇਤਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਤੇ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਵਿਯੋਗਸ਼੍ਚ ਤਵ ਰਾਮ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।। ੭.੧੦੬.
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਘੜੀ ਆਈ ਹੈ—ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਮ।
ਤ੍ਯਜੈਨਂ ਬਲਵਾਨ੍ਕਾਲੋ ਮਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਵृਥਾ ਕृਤਾਃ । ਵਿਨष੍ਟਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯਾਂ ਧਰ੍ਮੋ ऽਪਿ ਚ ਲਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੭.੧੦੬.
ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ; ਕਾਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ—ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਕਰ। ਜੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੇ ਵਿਨष੍ਟੇ ਤੁ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਸਦੇਵਰ੍षਿਗਣਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਤੁ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੧੦੬.
ਫਿਰ, ਜੇ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯਾਭਿਪਾਲਨਾਤ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਵਿਨਾ ਚਾਦ੍ਯ ਜਗਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਹ ।। ੭.੧੦੬.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਰੱਖ।
ਤੇषਾਂ ਤਤ੍ਸਮਵੇਤਾਨਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿषਦੋ ਮਧ੍ਯੇ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧੦੬.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਵਿਸਰ੍ਜਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਮਾ ਭੂਦ੍ਧਰ੍ਮਵਿਪਰ੍ਯਯਃ । ਤ੍ਯਾਗੋ ਵਧੋ ਵਾ ਵਿਹਿਤਃ ਸਾਧੂਨਾਂ ਤੂਭਯਂ ਸਮਮ੍ ।। ੭.੧੦੬.
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਪੁੱਤ; ਧਰਮ ਦੀ ਉਲਟ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਧੂਆਂ ਲਈ, ਤਿਆਗ ਜਾਂ ਮੌਤ—ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।
ਰਾਮੇਣ ਭਾषਿਤੇ ਵਾਕ੍ਯੇ ਬਾष੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਸ੍ਵਗृਹਂ ਨ ਵਿਵੇਸ਼ ਹ ।। ੭.੧੦੬.
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਅੰਗ ਅੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਸਰਯੂਤੀਰਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਨਿਗृਹ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਂ ਨ ਮੁਮੋਚ ਹ ।। ੭.੧੦੬.
ਉਹ ਸਰਯੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਅਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਂ ਸਸ਼ਕ੍ਰਾਃ ਸਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ । ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੁष੍ਪੈਰਭ੍ਯਕਿਰਂਸ੍ਤਦਾ ।। ੭.੧੦੬.
ਜਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਖੜਾ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਪਸਰਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਨੁਜੈਃ ਸਸ਼ਰੀਰਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ ਹ ।। ੭.੧੦੬.
ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਾਗਮਾਗਤਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऽਪੂਜਯਨ੍ ਸਮਹਰ੍षਯਃ ।। ੭.੧੦੬.
ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਆਉਣ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ षਡੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਛਿਆਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਾਮੋ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਪੁਰੋਧਸਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਨੈਗਮਾਂਸ਼੍ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਦ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ऽਭਿषੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਰਤਂ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਮ੍ । ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਃ ਪਤਿਂ ਵੀਰਂ ਤਤੋ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵਨਮ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਅੱਜ ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਰਤ ਨੂੰ, ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਤ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨ੍ਮਾਭੂਤ੍ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਃ । ਅਦ੍ਯੈਵਾਹਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਗਤਾਂ ਗਤਿਮ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਵੇ। ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਪਵਾਂਗਾ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵੇਣੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਮੂਰ੍ਧਭਿਃ ਪ੍ਰਣਤਾ ਭੂਮੌ ਗਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਇਵਾਭਵਨ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਰਾਘਵ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਨ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਭਰਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸਞ੍ਜ੍ਞੋ ऽਭੂਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਗਰ੍ਹਯਾਮਾਸ ਰਾਘਵਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਸਤ੍ਯੇਨਾਹਂ ਸ਼ਪੇ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਨ ਚੈਵ ਹਿ । ਨ ਕਾਮਯੇ ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।। ੭.੧੦੭.
ਮੈਂ ਸਚਾਈ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਨਾ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖ।
ਇਮੌ ਕੁਸ਼ਲਵੌ ਰਾਜਨ੍ਨਭਿषਿਞ੍ਚ ਨਰਾਧਿਪ । ਕੋਸਲੇषੁ ਕੁਸ਼ਂ ਵੀਰਮੁਤ੍ਤਰੇषੁ ਤਥਾ ਲਵਮ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਰਾਜਨ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਓ। ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਲਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਰਾਜ ਦਿਓ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਤੁ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਦੂਤਾਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਮਾਃ । ਇਦਂ ਗਮਨਮਸ੍ਮਾਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਯਾਖ੍ਯਾਤੁ ਮਾ ਚਿਰਮ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਦੂਤ ਭੇਜੋ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਲਦੀ ਦੇਣ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰਤੇਨੋਕ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਪਿ ਹ੍ਯਧੋਮੁਖਾਨ੍ । ਪੌਰਾਨ੍ਦੁਃਖੇਨ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਨ੍ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਭਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਵਤ੍ਸ ਰਾਮ ਇਮਾਃ ਪਸ਼੍ਯ ਧਰਣੀਂ ਪ੍ਰਕृਤੀਰ੍ਗਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੈषਾਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਾ ਚੈषਾਂ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਕृਥਾਃ ।। ੭.੧੦੭.
ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਆਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਮਝੋ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰੋ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਤੁ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਉਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤੀਜਨਮ੍ । ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਰਾਮਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਮਨੁਗਚ੍ਛਾਮੋ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੧੦੭.
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲਾਂਗੇ।'
ਪੌਰੇषੁ ਯਦਿ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਯਦਿ ਸ੍ਨੇਹੋ ਹ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਃ । ਸਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਃ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸਮਾਗਚ੍ਛਾਮ ਸਤ੍ਪਥਮ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਮਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੱਚੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਪਵਾਂਗੇ।
ਤਪੋਵਨਂ ਵਾ ਦੁਰ੍ਗਂ ਵਾ ਨਦੀਮਮ੍ਭੋਨਿਧਿਂ ਤਥਾ । ਵਯਂ ਤੇ ਯਦਿ ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੋ ਨਯ ਈਸ਼੍ਵਰ ।। ੭.੧੦੭.
ਚਾਹੇ ਉਹ ਤਪੋਵਨ ਹੋਵੇ, ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ, ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲੋ।
ਏषਾ ਨਃ ਪਰਮਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰੇष ਨਃ ਪਰਮੋ ਵਰਃ । ਹृਦ੍ਗਤਾ ਨਃ ਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤਿਸ੍ਤਵਾਨੁਗਮਨੇ ਨृਪ ।। ੭.੧੦੭.
ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ, ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੈ; ਸਾਡਾ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪੌਰਾਣਾਂ ਦृਢਭਕ੍ਤਿਂ ਚ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸ੍ਵਕृਤਾਨ੍ਤਂ ਚਾਨ੍ਵਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਰਾਘਵਃ ।। ੭.੧੦੭.
ਰਾਮ ਨੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।' ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕੋਸਲੇषੁ ਕੁਸ਼ਂ ਵੀਰਮੁਤ੍ਤਰੇषੁ ਤਥਾ ਲਵਮ੍ । ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਾਵੁਭੌ ਰਾਮਃ ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ ।। ੭.੧੦੭.
ਰਾਮ ਨੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਨੂੰ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੌ ਸੁਤਾਵਙ੍ਕੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਪੁਰੇ ਤਤਃ । ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਚਾਸਕृਤ੍ ।। ੭.੧੦੭.
ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁੰਮਿਆ।