ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗਦੀਯਾਯਾਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਥੋषਿਤਃ । ਪੁਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤੇ ਦੁਰਾਧਰ੍षੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਾਗਮਤ੍ ।। ੭.੧੦੨.
ਲਕਸ਼ਮਣ ਅੰਗਦ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਬਹਾਦਰ ਪੁੱਤਰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਵਸ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਗਿਆ।
ਭਰਤੋ ऽਪਿ ਤਥੈਵੋष੍ਯ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਤੋ ऽਧਿਕਮ੍ । ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਨਰਾਗਮ੍ਯ ਰਾਮਪਾਦਾਵੁਪਾਸ੍ਤ ਸਃ ।। ੭.੧੦੨.
ਭਰਤ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੁੜ ਅਯੋਧਿਆ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
ਉਭੌ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਭਰਤੌ ਰਾਮਪਾਦਾਵਨੁਵ੍ਰਤੌ । ਕਾਲਂ ਗਤਮਪਿ ਸ੍ਨੇਹਾਨ੍ਨ ਜਜ੍ਞਾਤੇ ऽਤਿਧਾਰ੍ਮਿਕੌ ।। ੭.੧੦੨.
ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਤੇ ਭਰਤ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੇ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਨ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਤੇषਾਂ ਯਯੁਸ੍ਤਦਾ । ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਾਨਾਂ ਪੌਰਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਦਾ ।। ੭.੧੦੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।
ਵਿਹृਤ੍ਯ ਕਾਲਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵृਤਾ ਧਰ੍ਮਪੁਰੇ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤ੍ਰਯਃ ਸਮਿਦ੍ਧਾ ਇਵ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸੋ ਮਹਾਧ੍ਵਰੇ ਸਾਧੁ ਹੁਤਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ऽਗ੍ਨਯਃ ।। ੭.੧੦੨.
ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਤਿੰਨੇ ਜਣੇ ਖੁਸ਼-ਮਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਠੀਕ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਤਿੰਨ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲਦੇ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਾਂਝੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰਦੇ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਵ੍ਦ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਸੋ-ਦੂਜਾ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਰਾਮੇ ਧਰ੍ਮਪਰੇ ਸ੍ਥਿਤੇ । ਕਾਲਸ੍ਤਾਪਸਰੂਪੇਣ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਮਤ੍ ।। ੭.੧੦੩.
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਰਾਮ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਸਮਾਂ ਆਪ ਹੀ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਾਜ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧृਤਿਮਨ੍ਤਂ ਯਸ਼ਸ਼੍ਵਿਨਮ੍ । ਮਾਂ ਨਿਵੇਦਯ ਰਾਮਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਾਰ੍ਯਗੌਰਵਾਤ੍ ।। ੭.੧੦੩.
ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਢਿੱਠ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਦੂਤੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯਤਿਬਲਸ੍ਯਾਹਂ ਮਹਰ੍षੇਰਮਿਤੌਜਸਃ । ਰਾਮਂ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰਾਯਾਤਃ ਕਾਰ੍ਯੇਣ ਹਿ ਮਹਾਬਲ ।। ੭.੧੦੩.
ਮੈਂ ਮਹਾ-ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਅਤਿਬਲ ਦਾ ਦੂਤ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਾਕਤਵਾਨ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸ੍ਤ੍ਵਰਯਾ ऽਨ੍ਵਿਤਃ । ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਰਾਮਾਯ ਤਾਪਸਂ ਤਂ ਸਮਾਗਤਮ੍ ।। ੭.੧੦੩.
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਉਮਿਤ੍ਰ urgency ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਯਸ੍ਵ ਰਾਮ ਧਰ੍ਮੇਣ ਉਭੌ ਲੋਕੌ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ । ਦੂਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਯਾਤਸ੍ਤਪਸਾ ਭਾਸ੍ਕਰਪ੍ਰਭਃ ।। ੭.੧੦੩.
'ਰਾਮ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮ ਉਵਾਚ ਹ । ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯਤਾਂ ਮੁਨਿਸ੍ਤਾਤ ਮਹੌਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਧृਤ੍ ।। ੭.੧੦੩.
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦਿਓ।'
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸ੍ਤੁ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ਯਤ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮੇਵ ਤੇਜੋਭਿਃ ਪ੍ਰਦਹਨ੍ਤਮਿਵਾਂਸ਼ੁਭਿਃ ।। ੭.੧੦੩.
ਸਉਮਿਤ੍ਰ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲਿਆਇਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਸੋ ऽਭਿਗਮ੍ਯ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦੀਪ੍ਯਪਾਨਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ । ऋषਿਰ੍ਮਧੁਰਯਾ ਵਾਚਾ ਵਰ੍ਧਸ੍ਵੇਤ੍ਯਾਹ ਰਾਘਵਮ੍ ।। ੭.੧੦੩.
ਉਹ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਰਹੇ।'
ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪੂਜਾਮਰ੍ਘ੍ਯਪੁਰੋਗਮਾਮ੍ । ਦਦੌ ਕੁਸ਼ਲਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮੇਵੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ।। ੭.੧੦੩.
ਉਸ ਨੂੰ, ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਸ਼੍ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤੇਨ ਰਾਮੇਣ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ । ਆਸਨੇ ਕਾਞ੍ਚਨੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਨਿषਸਾਦ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੭.੧੦੩.
ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਆਸਣ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਪ੍ਰਾਪਯਾਸ੍ਯ ਚ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਯਤੋ ਦੂਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।। ੭.੧੦੩.
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ! ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਤੂੰ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ, ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।'
ਚੋਦਿਤੋ ਰਾਜਸਿਂਹੇਨ ਮੁਨਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਭਾषਤ । ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਿਤਂ ਵੈ ਯਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ।। ੭.੧੦੩.
ਰਾਜ-ਸਿੰਘ ਰਾਮ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਕਰਨੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।'
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਵਾ ਸ ਵਧ੍ਯੋ ਭਵਿਤਾ ਤਵ । ਭਵੇਦ੍ਵੈ ਮੁਨਿਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਯਦ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ।। ੭.੧੦੩.
ਜੇ ਤੂੰ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸ ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਦ੍ਵਾਰਿ ਤਿष੍ਠ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯ ।। ੭.੧੦੩.
ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਰਹੋ ਤੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿਓ।'
ਸ ਮੇ ਵਧ੍ਯਃ ਖਲੁ ਭਵੇਤ੍ ਕਥਾਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਂ ਸਮੀਰਿਤਮ੍ । ऋषੇਰ੍ਮਮ ਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਵਾ ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਚ ਯਃ ।। ੭.੧੦੩.
ਸਉਮਿਤ੍ਰੇ, ਜੋ ਵੀ ਮੇਰੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵੇਖੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਮੁਨੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਥਯਸ੍ਵੇਤਿ ਰਾਘਵਃ ।। ੭.੧੦੩.
ਫਿਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਰਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।'
ਯਤ੍ਤੇ ਮਨੀषਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯੇਨ ਵਾ ऽਸਿ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਕਥਯਸ੍ਵਾਵਿਸ਼ਙ੍ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਮਾਪਿ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ ।। ੭.੧੦੩.
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੂੰ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਗੱਲ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਦੱਸ। ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰ੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਵੈਦਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾਕਾਵਿ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੀਜਾ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਸਤ੍ਵ ਯਦਰ੍ਥਮਹਮਾਗਤਃ । ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਦੇਵੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਬਲ ।। ੭.੧੦੪.
ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਤਵਾਹਂ ਪੂਰ੍ਵਸਦ੍ਭਾਵੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਪੁਰਞ੍ਜਯ । ਮਾਯਾਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ ਵੀਰ ਕਾਲਃ ਸਰ੍ਵਸਮਾਹਰਃ ।। ੭.੧੦੪.
ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਕਾਲ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਾਮਹਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਾਹ ਲੋਕਪਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਮਯਸ੍ਤੇ ਕृਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ਸਮ੍ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ ।। ੭.੧੦੪.
ਪਿਤਾਮਹ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸੁਖੀ, ਤੇਰਾ ਵਾਅਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।'
ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਹਿ ਪੁਰਾ ਲੋਕਾਨ੍ਮਾਯਯਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ । ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਸ਼ਯਾਨੋ ऽਪ੍ਸੁ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਮਜੀਜਨਃ ।। ੭.੧੦੪.
ਪਹਿਲਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ ਸੁੱਤਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਭੋਗਵਨ੍ਤਂ ਤਤੋ ਨਾਗਮਨਨ੍ਤਮੁਦਕੇਸ਼ਯਮ੍ । ਮਾਯਯਾ ਜਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵੌ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵੌ ਮਹਾਬਲੌ ।। ੭.੧੦੪.
ਫਿਰ, ਤੂੰ ਅਨੰਤ ਨਾਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੋਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਮਧੁਂ ਚ ਕੈਟਭਂ ਚੈਵ ਯਯੋਰਸ੍ਥਿਚਯੈਰ੍ਵृਤਾ । ਇਯਂ ਪਰ੍ਵਤਸਮ੍ਬਾਧਾ ਮੇਦਿਨੀ ਚਾਭਵਨ੍ਮਹੀ ।। ੭.੧੦੪.
ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਈ, ਜਗਤ ਬਣੀ।