ਯਥਾ ऽਹਂ ਰਾਘਵਾਦਨ੍ਯਂ ਮਨਸਾਪਿ ਨ ਚਿਨ੍ਤਯੇ । ਤਥਾ ਮੇ ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਵਿਵਰਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੭.੯੭.
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇਵੇ।
ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਯਥਾ ਰਾਮਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇ । ਤਥਾ ਮੇ ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਵਿਵਰਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੭.੯੭.
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇਵੇ।
ਯਥੈਤਤ੍ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਮੇ ਵੇਦ੍ਮਿ ਰਾਮਾਤ੍ਪਰਂ ਨ ਚ । ਤਥਾ ਮੇ ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਵਿਵਰਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੭.੯੭.
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ ਤੇ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਧਵੀ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇਵੇ।
ਤਥਾ ਸ਼ਪਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਤ੍ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਭੂਤਲਾਦੁਤ੍ਥਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਿਂਹਾਸਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੯੭.
ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਕੁੜੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਇਹ ਕਸਮ ਖਾਦੀ, ਤਾਂ ਇਕ ਅਚਰਜਕਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਹੋਈ—ਧਰਤੀ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਅਲੌਕਿਕ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉਭਰ ਆਇਆ।
ਧ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਸ਼ਿਰੋਭਿਸ੍ਤੁ ਨਾਗੈਰਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮੈਃ । ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਪੁषਾ ਦਿਵ੍ਯਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤੈਃ ।। ੭.੯੭.
ਉਹ ਸਿੰਘਾਸਨ ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਧਰਣੀ ਦੇਵੀ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਗृਹ੍ਯ ਮੈਥਿਲੀਮ੍ । ਸ੍ਵਾਗਤੇਨਾਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯੈਨਾਮਾਸਨੇ ਚੋਪਵੇਸ਼ਯਤ੍ ।। ੭.੯੭.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਦੇ ਬਾਂਹ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਮਾਸਨਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਰਸਾਤਲਮ੍ । ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਰਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਸੀਤਾਮਵਾਕਿਰਤ੍ ।। ੭.੯੭.
ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਅਟੁੱਟ ਅਲੌਕਿਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਸਾਧੁਕਾਰਸ਼੍ਚ ਸੁਮਹਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਃ । ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਵੈ ਸੀਤੇ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੀਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍ ।। ੭.੯੭.
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਲਾਮਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ—'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਸੀਤੇ, ਜਿਸਦਾ ਚਰਿੱਤਰ ਇੰਨਾ ਉੱਚਾ ਹੈ!'
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾ ਵਾਚੋ ਹ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਾਃ ਸੁਰਾਃ । ਵ੍ਯਾਜਹ੍ਰੁਰ੍ਹृष੍ਟਮਨਸੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤਾਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।। ੭.੯੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਯਜ੍ਞਵਾਟਗਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ । ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਨੋਪਰੇਮਿਰੇ ।। ੭.੯੭.
ਜੋ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਵੀ, ਹੇ ਨਰਸ਼ੇਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਭੂਮੌ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਾਃ । ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕਾਯਾਃ ਪਾਤਾਲੇ ਪਨ੍ਨਗਾਧਿਪਾਃ ।। ੭.੯੭.
ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜੜ-ਚੇਤਨ ਜੀਵ, ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦੈਤ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਸਭ ਨੇ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਨੇਦੁਃ ਸਂਹृष੍ਟਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ । ਕੇਚਿਦ੍ਰਾਮਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਕੇਚਿਤ੍ਸੀਤਾਮਚੇਤਨਾਃ ।। ੭.੯੭.
ਕੁਝ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ, ਕੁਝ ਰਾਮ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਕੁਝ ਸੀਤਾ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਹੀ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਸੀਤਾਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇषਾਮਾਸੀਤ੍ਸਮਾਗਮਃ । ਤਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਿਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਮਂ ਸਮ੍ਮੋਹਿਤਂ ਜਗਤ੍ ।। ੭.੯੭.
ਸੀਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਉਸ ਪਲ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਨਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਰਸਾਤਲਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਯਾਂ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਾਃ । ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵੀਤਿ ਮੁਨਯੋ ਰਾਮਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੭.੯੮.
ਜਦੋਂ ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਸੀਤਾ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ' ਆਖਿਆ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਹਾ।
ਦਣ੍ਡਕਾष੍ਠਮਵष੍ਟਭ੍ਯ ਬਾष੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਅਵਾਕ੍ਛਿਰਾ ਦੀਨਮਨਾ ਰਾਮੋ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ ।। ੭.੯੮.
ਰਾਮ, ਹੱਥੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਫੜ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਮਨੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਸ ਰੁਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਬਹੁਸ਼ੋ ਬਾष੍ਪਮੁਤ੍ਸृਜਨ੍ । ਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੯੮.
ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰੋਇਆ, ਅੱਖਾਂ ਚੋਂ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹੰਝੂ ਵਗਦੇ ਰਹੇ। ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਅਭੂਤਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ੋਕਂ ਮੇ ਮਨਃ ਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਵੇਚ੍ਛਤਿ । ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮੇ ਯਥਾ ਨष੍ਟਾ ਸੀਤਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਰੂਪਿਣੀ ।। ੭.੯੮.
ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਲਕੜੀ ਦੀ ਲਕੜੀ ਖੋ ਜਾਵੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਤਾ ਵੀ ਗੁਆਚ ਗਈ ਹੈ।
ਸਾ ऽਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪੁਰਾ ਸੀਤਾ ਲਙ੍ਕਾਪਾਰੇ ਮਹੋਦਧੇਃ । ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਯਾਨੀਤਾ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਵਸੁਧਾਤਲਾਤ੍ ।। ੭.੯੮.
ਪਹਿਲਾਂ ਸੀਤਾ ਲੰਕਾ ਦੇ ਪਾਰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਿੱਛੇ ਅਣਦੇਖੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਇਆ ਸੀ—ਹੁਣ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਗੁਆਚ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਵਸੁਧੇ ਦੇਵਿ ਭਵਤਿ ਸੀਤਾ ਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਯਤਾਂ ਮਮ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਾ ਰੋषਂ ਯਥਾ ਮਾਮਵਗਚ੍ਛਸਿ ।। ੭.੯੮.
ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ।
ਕਾਮਂ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਰ੍ਮਮੈਵ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਾਦ੍ਧਿ ਮੈਥਿਲੀ । ਕਰ੍षਤਾ ਹਲਹਸ੍ਤੇਨ ਜਨਕੇਨੋਦ੍ਧृਤਾ ਪੁਰਾ ।। ੭.੯੮.
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਥਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਜਨਕ ਨੇ ਹਲ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੀ ਕੱਢਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਯਤਾਂ ਸੀਤਾ ਵਿਵਰਂ ਵਾ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ । ਪਾਤਾਲੇ ਨਾਕਪृष੍ਠੇ ਵਾ ਵਸੇਯਂ ਸਹਿਤਸ੍ਤਯਾ ।। ੭.੯੮.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦੇ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਹ ਦੇ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਪਾਤਾਲ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਹਿ ਲਵਾਂਗਾ।
ਆਨਯ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤਾਂ ਸੀਤਾਂ ਮਤ੍ਤੋ ऽਹਂ ਮੈਥਿਲੀਕृਤੇ । ਨ ਮੇ ਦਾਸ੍ਯਸਿ ਚੇਤ੍ਸੀਤਾਂ ਯਥਾਰੂਪਾਂ ਮਹੀਤਲੇ ।। ੭.੯੮.
ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆ ਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮੈਥਲੀ ਲਈ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਓਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੀ,
ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਵਿਧਮਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਭੂਮਿਂ ਸਰ੍ਵਮਾਪੋ ਭਵਤ੍ਵਿਹ ।। ੭.੯੮.
ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲ ਸਬ ਕੁਝ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵਾਂਗਾ ਤੇ ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਕ੍ਰੋਧਸ਼ੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮੁਵਾਚ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਮ੍ ।। ੭.੯੮.
ਜਦੋਂ ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕਹਿਆ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ:
ਰਾਮ ਰਾਮ ਨ ਸਨ੍ਤਾਪਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਸ੍ਮਰ ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਕਂ ਭਾਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਮਿਤ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਨ ।। ੭.੯੮.
ਰਾਮ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਨੇਕ ਨੀਤੀ ਵਾਲਿਆ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਿਆ।
ਨ ਖਲੁ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸ੍ਮਾਰਯੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਇਮਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਧਰ੍ष ਸ੍ਮਰ ਤ੍ਵਂ ਜਨ੍ਮ ਵੈष੍ਣਵਮ੍ ।। ੭.੯੮.
ਹੇ ਮਹਾਂਬਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਸੱਚਾਈ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਅਜੈ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰ।
ਸੀਤਾ ਹਿ ਵਿਮਲਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਵ ਪੂਰ੍ਵਪਰਾਯਣਾ । ਨਾਗਲੋਕਂ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਤ੍ਵਦਾਸ਼੍ਰਯਤਪੋਬਲਾਤ੍ ।। ੭.੯੮.
ਸੀਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਧਰਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਆਸਰੇ ਰਹੀ। ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਤੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤੇ ਸਙ੍ਗਮੋ ਭੂਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਪਰਿषਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਨਿਬੋਧ ਤਤ੍ ।। ੭.੯੮.
ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਉਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ, ਇਸ ਸਭ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਕਾਵ੍ਯਂ ਤੇ ਕਾਵ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਰਾਮ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੯੮.
ਇਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਾਵਿ ਹੈ, ਸਭ ਕਾਵਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਇਸਦਾ ਹਰ ਪਾਸਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।