ਤਦਾ ਸਮਾਗਤਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼੍ਮਭੂਤਮਿਵਾਚਲਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਵਰਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਸੀਤਃ ਸਮੁਪਾਗਮਤ੍ ।। ੭.੯੬.
ਜਦੋਂ ਸਭ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਜਲਦੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਮृषਿਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਸੀਤਾ ਤ੍ਵਨ੍ਵਗਚ੍ਛਦਵਾਙ੍ਮੁਖੀ । ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਬਾष੍ਪਗਲਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਮਨੋਗਤਮ੍ ।। ੭.੯੬.
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੀਤਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁੰਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਨ ਰਾਮ ਵਿਚ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਿਵਾਯਾਨ੍ਤੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਨੁਗਾਮਿਨੀਮ੍ । ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਪृष੍ਠਤਃ ਸੀਤਾਂ ਸਾਧੁਵਾਦੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ ।। ੭.੯੬.
ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਵਲਮੀਕਿ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਾਸੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਲਾਘਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਚੱਲ ਪਈ।
ਤਤੋ ਹਲਹਲਾਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵਮਾਬਭੌ । ਦੁਃਖਜਨ੍ਮਵਿਸ਼ਾਲੇਨ ਸ਼ੋਕੇਨਾਕੁਲਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੭.੯੬.
ਫਿਰ ਉਥੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਲਚਲ ਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁੱਖਦਾਈ ਘਟਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਗਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਸਾਧੁ ਰਾਮੇਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਸਾਧੁ ਸੀਤੇਤਿ ਚਾਪਰੇ । ਉਭਾਵੇਵ ਚ ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਕਾਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ।। ੭.੯੬.
ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਵਧੀਆ ਰਾਮ!', ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਵਧੀਆ ਸੀਤਾ!', ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਦਰਸ਼ਕ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਜਨੌਘਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਸੀਤਾਸਹਾਯੋ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰਿਤਿ ਹੋਵਾਚ ਰਾਘਵਮ੍ ।। ੭.੯੬.
ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ, ਵਲਮੀਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਇਯਂ ਦਾਸ਼ਰਥੇ ਸੀਤਾ ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ । ਅਪਵਾਦੈਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਸਮੀਪਤਃ ।। ੭.੯੬.
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਵਰਤ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਲੋਕਾਪਵਾਦਭੀਤਸ੍ਯ ਤਵ ਰਾਮ ਮਹਾਵ੍ਰਤ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਸੀਤਾ ਤਦਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੯੬.
ਹੇ ਰਾਮ, ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਡਰਦੀ ਸੀਤਾ ਹੁਣ ਤੇਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਵੇਗੀ; ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ।
ਇਮੌ ਤੁ ਜਾਨਕੀਪੁਤ੍ਰਾਵੁਭੌ ਚ ਯਮਜਾਤਕੌ । ਸੁਤੌ ਤਵੈਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੌ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ।। ੭.੯੬.
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੀ ਜਣੇ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਚੇਤਸੋ ऽਹਂ ਦਸ਼ਮਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਘਵਨਨ੍ਦਨ । ਨ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਨृਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਮੌ ਤੁ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਕੌ ।। ੭.੯੬.
ਹੇ ਰਾਘਵ ਕੁਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਬਹੁਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾ ਮਯਾ ਕृਤਾ । ਨੋਪਾਸ਼੍ਨੀਯਾਂ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯਾ ਦੁष੍ਟੇਯਂ ਯਦਿ ਮੈਥਿਲੀ ।। ੭.੯੬.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਥਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਨਾ ਮਿਲੇ।
ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਭੂਤਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਫਲਮੁਪਾਸ਼੍ਨੀਯਾਮਪਾਪਾ ਮੈਥਿਲੀ ਯਦਿ ।। ੭.੯੬.
ਜੇ ਮੈਥਲੀ ਮਨ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲੇ।
ਅਹਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭੂਤੇषੁ ਮਨष੍षष੍ਠੇषੁ ਰਾਘਵ । ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਤਿ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਨਨਿਰ੍ਝਰੇ ।। ੭.੯੬.
ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਝਰਨੇ ਉੱਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਇਆ ਸੀ।
ਇਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਮਾਚਾਰਾ ਅਪਾਪਾ ਪਤਿਦੇਵਤਾ । ਲੋਕਾਪਵਾਦਭੀਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ।। ੭.੯੬.
ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਜਗਤ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਤੇਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਵੇਗੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦਿਯਂ ਨਰਵਰਾਤ੍ਮਜ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਦृष੍ਟਿਵਿषਯੇਣ ਤਦਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ । ਲੋਕਾਪਵਾਦਕਲੁषੀਕृਤਚੇਤਸਾ ਯਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਿਯਤਮਾ ਵਿਦਿਤਾ ऽਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ।। ੭.੯੬.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਮਹਿਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਜਗਤ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ षਣ੍ਣਵਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਛਿਆਨਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ । ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਜਗਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍ ।। ੭.੯੭.
ਵਾਲਮੀਕਿ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਮਹਿਲਾ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਵਦਸਿ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਸ੍ਤੁ ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਵ ਵਾਕ੍ਯੈਰਕਲ੍ਮषੈਃ ।। ੭.੯੭.
ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤੋ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਸੁਰਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਸ਼ਪਥਸ੍ਤੁ ਕृਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇਨ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਾ । ਲੋਕਾਪਵਾਦੋ ਬਲਵਾਨ੍ਯੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਹਿ ਮੈਥਿਲੀ ।। ੭.੯੭.
ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਸਮ ਖਾਈ ਤੇ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆ ਗਈ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ।
ਸੇਯਂ ਲੋਕਭਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਪਾਪੇਤ੍ਯਭਿਜਾਨਤਾ । ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਤਦ੍ਭਾਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੭.੯੭.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਸੀਤਾ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੀਂ।
ਜਾਨਾਮਿ ਚੇਮੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਮੇ ਯਮਜਾਤੌ ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ । ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਜਗਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਮੈਥਿਲ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਰਸ੍ਤੁ ਮੇ ।। ੭.੯੭.
ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ ਹਨ। ਜਗਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੈਥਲੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸੀਤਾਯਾਃ ਸ਼ਪਥੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਮਹੌਜਸਃ ।। ੭.੯੭.
ਰਾਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਸਮ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੭.੯੭.
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋ ਰੁਦ੍ਰਾ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ । ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੭.੯੭.
ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਤੇ ਮਰੁਤ ਗਣ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ — ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ । ਨਾਗਾਃ ਸੁਪਰ੍ਣਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ । ਸੀਤਾਸ਼ਪਥਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੭.੯੭.
ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਗ, ਸੁਪਰਨ ਤੇ ਸਿੱਧ — ਇਹ ਸਭ ਸੀਤਾ ਦੀ ਕਸਮ ਦੇ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨृषੀਂਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਘਵਃ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋ ਮੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ऋषਿਵਾਕ੍ਯੈਰਕਲ੍ਮषੈਃ ।। ੭.੯੭.
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਠ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਜਗਤੋ ਮਧ੍ਯੇ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਰਸ੍ਤੁ ਮੇ ।। ੭.੯੭.
ਜਗਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਦੇਹੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
ਤਤੋ ਵਾਯੁਃ ਸ਼ੁਭਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧੋ ਮਨੋਰਮਃ । ਤਜ੍ਜਨੌਘਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹ੍ਲਾਦਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਤਃ ।। ੭.੯੭.
ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਭਰੀ ਹਵਾ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਵਾਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਨਿਰੈਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਮਾਨਵਾਃ ਸਰ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕृਤਯੁਗੇ ਯਥਾ ।। ੭.੯੭.
ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਹਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਏ, ਉਸ ਅਚਰਜ ਅਤੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੱਕਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮਾਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਤਾ ਕਾषਾਯਵਾਸਿਨੀ । ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਧੋਦृष੍ਟਿਰਵਾਙ੍ਮੁਖੀ ।। ੭.੯੭.
ਸਾਰੇ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਾਸ਼ਾਏ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਜ਼ਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।