ਨਾਵਜ੍ਞੇਯਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨ ਚ ਕਾਲਵਸ਼ਾਨੁਗਃ। ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਵਲੋਂ ਘਟਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸਮ੍ਮਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਸੁਧਾਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਗੁਣੈਃ। ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਵੀਰ੍ਯੇ ਚਾਪਿ ਸ਼ਚੀਪਤੇਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੁਧੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਵਰਗਾ।
ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਜਾਕਾਨ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਜਨਨੈਃ ਪਿਤੁਃ। ਗੁਣੈਰ੍ਵਿਰੁਰੁਚੇ ਰਾਮੋ ਦੀਪ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਂਸ਼ੁਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ ਤੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ।
ਤਮੇਵਂਵृਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਪ੍ਰਧृष੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍। ਲੋਕਨਾਥੋਪਮਂ ਨਾਥਮਕਾਮਯਤ ਮੇਦਿਨੀ
ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਅਜੇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਖਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਏਤੈਸ੍ਤੁ ਬਹੁਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਗੁਣੈਰਨੁਪਮੈਃ ਸੁਤਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਰੇ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਪਰਂਤਪਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਭੂਵੈਵ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਚਿਰਜੀਵਿਨਃ। ਪ੍ਰੀਤਿਰੇषਾ ਕਥਂ ਰਾਮੋ ਰਾਜਾ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਯਿ ਜੀਵਤਿ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਤੇ ਲੰਬੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: ਰਾਮ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਜੀਵਦੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਏषਾ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਹृਦਿ ਸਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ। ਕਦਾ ਨਾਮ ਸੁਤਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਭਿषਿਕ੍ਤਮਹਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿਆਰ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਵੇਖਾਂਗਾ?
ਵृਦ੍ਧਿਕਾਮੋ ਹਿ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨੁਕਮ੍ਪਕਃ। ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰੋ ਲੋਕੇ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯ ਇਵ ਵृष੍ਟਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵਧਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਬਦਲ ਵਰਖਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਸ਼ਕ੍ਰਸਮੋ ਵੀਰ੍ਯੇ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮੋ ਮਤੌ। ਮਹੀਧਰਸਮੋ ਧृਤ੍ਯਾਂ ਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਗੁਣਵਤ੍ਤਰਃ
ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਯਮ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਬੁਧੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਰਗਾ। ਧਿਰਜ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਮਹਮਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਮਧਿਤਿष੍ਠਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਅਨੇਨ ਵਯਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਮਿਲਣ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੈਰਨ੍ਯਪਾਰ੍ਥਿਵਦੁਰ੍ਲਭੈਃ। ਸ਼ਿष੍ਟੈਰਪਰਿਮੇਯੈਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇ ਲੋਕੋਤ੍ਤਰੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਹੋਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਖੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਹਨ,
ਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮੁਦਿਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਸਚਿਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਮਮਨ੍ਯਤ
ਉਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਦੀ ਸੋਚ ਕੀਤੀ।
ਦਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਭੂਮੌ ਚ ਘੋਰਮੁਤ੍ਪਾਤਜਂ ਭਯਮ੍। ਸਂਚਚਕ੍ਸ਼ੇऽਥ ਮੇਧਾਵੀ ਸ਼ਰੀਰੇ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਜਰਾਮ੍
ਫਿਰ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਦੇਖੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਵੀ ਬੁਢਾਪਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਾਨਨਸ੍ਯਾਥ ਸ਼ੋਕਾਪਨੁਦਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਲੋਕੇ ਰਾਮਸ੍ਯ ਬੁਬੁਧੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਚ ਪ੍ਰਿਯੇਣ ਚ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤ੍ਵਰਿਤਵਾਨ੍ ਨृਪਃ
ਆਪਣੇ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਨਾਨਾਨਗਰਵਾਸ੍ਤਵ੍ਯਾਨ੍ ਪृਥਗ੍ਜਾਨਪਦਾਨਪਿ। ਸਮਾਨਿਨਾਯ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਾਨ੍ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਤਾਨ੍ ਵੇਸ਼੍ਮਨਾਨਾਭਰਣੈਰ੍ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜਿਤਾਨ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਲਂਕृਤੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰਿਵ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਰਾਜਾ, ਸੋਹਣੇ ਪਹਿਨਾਵੇ 'ਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਆਦਰ ਤੇ ਤੋਹਫੇ ਦੇ ਕੇ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤੁ ਕੇਕਯਰਾਜਾਨਂ ਜਨਕਂ ਵਾ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਤ੍ਵਰਯਾ ਚਾਨਯਾਮਾਸ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤੌ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਪਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਕੇਕਯ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਜਨਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਸੁਣ ਲੈਣਗੇ।
ਅਥੋਪਵਿष੍ਟੇ ਨृਪਤੌ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਰਪੁਰਾਰ੍ਦਨੇ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਃ ਸ਼ੇषਾ ਰਾਜਾਨੋ ਲੋਕਸਮ੍ਮਤਾਃ
ਜਦ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸੀਟ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਤਦ ਹੋਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜੇ ਅੰਦਰ ਆਏ।
ਅਥ ਰਾਜਵਿਤੀਰ੍ਣੇषੁ ਵਿਵਿਧੇष੍ਵਾਸਨੇषੁ ਚ। ਰਾਜਾਨਮੇਵਾਭਿਮੁਖਾ ਨਿषੇਦੁਰ੍ਨਿਯਤਾ ਨृਪਾਃ
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀਟਾਂ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਸ ਲਬ੍ਧਮਾਨੈਰ੍ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤੈਰ੍ਨृਪੈਃ ਪੁਰਾਲਯੈਰ੍ਜਾਨਪਦੈਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵੈਃ। ਉਪੋਪਵਿष੍ਟੈਰ੍ਨृਪਤਿਰ੍ਵृਤੋ ਬਭੌ ਸਹਸ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਗਵਾਨਿਵਾਮਰੈਃ
ਆਦਰ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਰਾਜੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ, ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ।
thumb|ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਅਯੋਧ੍ਯਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੨-
ਇਹ ਦੂਜਾ ਸਰਗ ਹੈ। ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਪਰਿषਦਂ ਸਰ੍ਵਾਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਵਸੁਧਾਧਿਪਃ। ਹਿਤਮੁਦ੍ਧਰ੍षਣਂ ਚੈਵਮੁਵਾਚ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਵਚਃ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਚਨ ਆਖਿਆ।
ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼ਣਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕਾਨ੍ਤੇਨਾਨੁਪਮੇਨ ਚ। ਉਵਾਚ ਰਸਯੁਕ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਰੇਣ ਨृਪਤਿਰ੍ਨृਪਾਨ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਜੇਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਗੁਣਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਅਸਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਵਿਦਿਤਂ ਭਵਤਾਮੇਤਦ੍ ਯਥਾ ਮੇ ਰਾਜ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪੂਰ੍ਵਕੈਰ੍ਮਮ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਸੁਤਵਤ੍ ਪਰਿਪਾਲਿਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ।
ਸੋऽਹਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿਤਮ੍। ਸ਼੍ਰੇਯਸਾ ਯੋਕ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁਖਾਰ੍ਹਮਖਿਲਂ ਜਗਤ੍
ਮੈਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਖ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਾਂ।
ਮਯਾਪ੍ਯਾਚਰਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪਨ੍ਥਾਨਮਨੁਗਚ੍ਛਤਾ। ਪ੍ਰਜਾ ਨਿਤ੍ਯਮਨਿਦ੍ਰੇਣ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਗਦੇ ਤੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿ ਕੇ, ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਚਰਤਾ ਹਿਤਮ੍। ਪਾਣ੍ਡੁਰਸ੍ਯਾਤਪਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਜਰਿਤਂ ਮਯਾ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਚਿੱਟੇ ਰਾਜਸੀ ਛਤਰੀ ਦੀ ਛਾਂ 'ਚ ਬੁਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਹੂਨ੍ਯਾਯੂਂषਿ ਜੀਵਤਃ। ਜੀਰ੍ਣਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਮਭਿਰੋਚਯੇ
ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਜੀਵਨ ਜੀ ਕੇ, ਹੁਣ ਜਦ ਇਹ ਸਰੀਰ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਆਰਾਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਰਾਜਪ੍ਰਭਾਵਜੁष੍ਟਾਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਹਾਮਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ। ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਯ ਗੁਰ੍ਵੀਂ ਧਰ੍ਮਧੁਰਂ ਵਹਨ੍
ਰਾਜਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ, ਪਰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਭਾਰੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਕੇ ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ।