ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭ੍ਯਾਮਜਾਯਤ । ਅਹਂ ਸ਼੍ਵੇਤ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਯਵੀਯਾਨ੍ਸੁਰਥੋ ऽਭਵਤ੍ ।। ੭.੭੮.
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ: ਮੈਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਵੇਤ ਹੈ, ਤੇ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੁਰਥ।
ਤਤਃ ਪਿਤਰਿ ਸ੍ਵਰ੍ਯਾਤੇ ਪੌਰਾ ਮਾਮਭ੍ਯषੇਚਯਨ੍ । ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਚ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ ।। ੭.੭੮.
ਜਦ ਪਿਤਾ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਮਤੀਤਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਾਰਯਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਤਃ ।। ੭.੭੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ।
ਸੋ ऽਹਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਯੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਕਾਲਧਰ੍ਮਂ ਹृਦਿ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਤੋ ਵਨਮੁਪਾਗਮਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਫਿਰ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੰਗੇ, ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪਤਾ ਲੱਗੀ। ਕਾਲ ਦਾ ਧਰਮ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸੋ ऽਹਂ ਵਨਮਿਦਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸਮੀਪੇ ਸਰਸਃ ਸ਼ੁਭੇ ।। ੭.੭੮.
ਮੈਂ ਇਹ ਔਖਾ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ, ਚੰਗੀ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਆ ਗਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸੁਰਥਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਹ੍ਯਭਿषਿਚ੍ਯ ਮਹੀਪਤਿਮ੍ । ਇਦਂ ਸਰਃ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਯਾ ਚਿਰਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਭਰਾ ਸੁਰਥ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਝੀਲ 'ਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਇੱਥੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਸੋ ऽਹਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਮਹਾਵਨੇ । ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁष੍ਕਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੜੀ ਔਖੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭੂਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਬਾਧੇਤੇ ਪਰਮੋਦਾਰ ਤਤੋ ऽਹਂ ਵ੍ਯਥਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਿਤਾਮਹਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੭.੭੮.
ਪਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਚੰਗੇ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣ, ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ऽਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਕਰ੍ਮਣਃ ਪਾਕਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਨੁਗੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਤਾਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਥੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਕਿਉਂ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਿਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ?
ਆਹਾਰਃ ਕਸ਼੍ਚ ਮੇ ਦੇਵ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਿਤਾਮਹ ।। ੭.੭੮.
ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ? ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤੁ ਮਾਮਾਹ ਤਵਾਹਾਰਃ ਸੁਦੇਵਜ । ਸ੍ਵਾਦੂਨਿ ਸ੍ਵਾਨਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਤਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼ਯ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ।। ੭.੭੮.
ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਸੁਦੇਵਜ, ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਦੇਹ ਹੈ; ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹੀ ਖਾ।
ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁष੍ਟਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਨੁਪ੍ਤਂ ਰੋਹਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਨ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮਹਾਮਤੇ ।। ੭.੭੮.
ਹੇ ਸ਼੍ਵੇਤ, ਜੋ ਦੇਹ ਤੂੰ ਉੱਚ ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਦ ਤੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰੋਂ ਵਾਪਸ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ।
ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਨ ਤੇ ऽਸ੍ਤਿ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ऽਪਿ ਵਨੇ ਸਤ੍ਵਨਿषੇਵਿਤੇ । ਪੁਰਾ ਤੁ ਭਿਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਵੈ ਯਤਯੇ ਨृਪ । ਨ ਹਿ ਦਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭ ਯਸ੍ਮਾਦਤਿਥਯੇ ऽਪਿ ਵੈ ।। ੭.੭੮.
ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਆਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਯਤੀ ਹੋ ਕੇ ਭਿਖ ਮੰਗੀ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।
ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਤੇ ऽਸ੍ਤਿ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੋ ऽਪਿ ਤਪ ਏਵ ਨਿषੇਵਸੇ । ਤੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਤੋ ਵਤ੍ਸ ਬਾਧ੍ਯਸੇ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਯਾ ।। ੭.੭੮.
ਤੂੰ ਕਦੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦਾਨ ਭੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਸੁਪੁष੍ਟਮਾਹਾਰੈਃ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਭਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਮृਤਰਸਂ ਤੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੭੮.
ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਹੋਈ, ਵਧੀਆ ਦੇਹ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਖਾ ਕੇ ਤੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।
ਯਦਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵਨਂ ਸ਼੍ਵੇਤ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਸੁਮਹਾਨृषਿਃ । ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਸ੍ਤਦਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੭.੭੮.
ਜਦ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ, ਜੋ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਸ਼੍ਵੇਤ, ਤਦ ਤੂੰ ਇਸ ਕਠਿਨਾਈ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਸ ਹਿ ਤਾਰਯਿਤੁਂ ਸੌਮ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸੁਰਗਣਾਨਪਿ । ਕਿਂ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਵਸ਼ਂ ਗਤਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਉਹ, ਹੇ ਸੁਮੀਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ऽਹਂ ਭਗਵਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ । ਆਹਾਰਂ ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। ੭.੭੮.
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ।
ਬਹੂਨ੍ਵਰ੍षਗਣਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭੁਜ੍ਯਮਾਨਮਿਦਂ ਮਯਾ । ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨਾਭ੍ਯੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇ ਤृਪ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਮੋਤ੍ਤਮਾ ।। ੭.੭੮.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਭੂਤਸ੍ਯ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਮੋਚਯ । ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਨ ਗਤਿਰ੍ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਮृਤੇ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਮੇਰੀ ਇਸ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਕੁੰਭਯੋਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ।
ਇਦਮਾਭਰਣਂ ਸੌਮ੍ਯ ਤਾਰਣਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੭੮.
ਹੇ ਸੁਮੀਤ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਤਾਰਣ ਲਈ ਇਹ ਗਹਿਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਮਿਹਰ ਕਰੋ।
ਇਦਂ ਤਾਵਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਚ ਧਨਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜ । ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇ ਦਦਾਤ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ।। ੭.੭੮.
ਇਹ ਸੁਨਹਿਰੀ, ਧਨ, ਕਪੜੇ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਗਹਿਣੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ । ਤਾਰਣੇ ਭਗਵਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੭੮.
ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸੁਖ ਤੇ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੀ ਤਾਰਣ ਲਈ ਮਿਹਰ ਕਰ।
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਿਣੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਾਰਣਾਯੋਪਜਗ੍ਰਾਹ ਤਦਾਭਰਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਉਸ ਸਵਰਗੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਤਾਰਣ ਲਈ ਉਹ ਉੱਤਮ ਗਹਿਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਮਯਾ ਪ੍ਰਤਿਗृਹੀਤੇ ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਭਰਣੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਮਾਨੁषਃ ਪੂਰ੍ਵਕੋ ਦੇਹੋ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਵਿਨਨਾਸ਼ ਹ ।। ੭.੭੮.
ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਗਹਿਣਾ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਾਨਵ ਦੇਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਨष੍ਟੇ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰੇ ऽਸੌ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪਰਯਾ ਮੁਦਾ । ਤृਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੋ ਰਾਜਾ ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਸੁਖਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਨਾਸ ਹੋਈ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਉੱਚੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤੇਨੇਦਂ ਸ਼ਕ੍ਰਤੁਲ੍ਯੇਨ ਦਿਵ੍ਯਮਾਭਰਣਂ ਮਮ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਦਤ੍ਤਮਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੭.੭੮.
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਗਹਿਣਾ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਾਕੁਤਸਥਾ, ਤੇ ਇਹ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ऽष੍ਟਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤਦਦ੍ਭੁਤਤਮਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਘਵਃ । ਗੌਰਵਾਦ੍ਵਿਸ੍ਮਯਾਚ੍ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ ।। ੭.੭੯.
ਅਗਸਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜੋਬੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਦਰ ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਭਗਵਂਸ੍ਤਦ੍ਵਨਂ ਘੋਰਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਯਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸਃ । ਸ਼੍ਵੇਤੋ ਵੈਦਰ੍ਭਕੋ ਰਾਜਾ ਕਥਂ ਸ੍ਯਾਦਮृਗਦ੍ਵਿਜਮ੍ ।। ੭.੭੯.
ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਰਭ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਵੇਤ ਨੇ ਤਪ ਕਰੀ, ਉਥੇ ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਪੰਛੀ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ?