ਇਦਂ ਚਾਭਰਣਂ ਸੌਮ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ । ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਪੁषਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਕੁਰੁ ਰਾਘਵ ।। ੭.੭੬.
ਇਹ ਗਹਿਣਾ, ਮਿੱਠੇ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਕਾਕੁਤਸਥ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕਰ, ਰਾਘਵ।
ਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਪੁਨਰ੍ਦਾਨੇ ਸੁਮਹਤ੍ਫਲਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਭਰਣੇ ਹਿ ਭਵਾਨ੍ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਰੁਤਾਮਪਿ ।। ੭.੭੬.
ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਵੀ ਚੁਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤਾਰਯਿਤੁਂ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨਪਿ ਦਿਵੌਕਸਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯੇ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਨਰਾਧਿਪ ।। ੭.੭੬.
ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਦਿਵ੍ਯਮਾਭਰਣਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਇਹ ਅਸਧਾਰਣ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਿਣਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਥੋਵਾਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਮਹਾਰਥਃ । ਰਾਮੋ ਮਤਿਮਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।। ੭.੭੬.
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੋ ऽਯਂ ਭਗਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਵਿਗਰ੍ਹਿਤਃ । ਗृਹ੍ਣੀਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ऽਹਂ ਵੈ ਕਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਙ੍ਗਵ ।। ੭.੭੬.
ਭਗਵਨ, ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਦਤ੍ਤਂ ਤਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਨृषਿਃ ।। ੭.੭੬.
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸਨ੍ਕृਤਯੁਗੇ ਰਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੇ ਪੁਰਾਯੁਗੇ । ਅਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਤੁ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ।। ੭.੭੬.
ਰਾਮ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਸੀ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਰਾਜਾਰ੍ਥਂ ਸਮੁਪਾਦ੍ਰਵਨ੍ । ਸੁਰਾਣਾਂ ਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ।। ੭.੭੬.
ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਗਈਆਂ; ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਦੇਵਤਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਨੋ ਹਿ ਲੋਕੇਸ਼ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਨਰਪੁਙ੍ਗਵਮ੍ । ਯਸ੍ਮੈ ਪੂਜਾਂ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜਾਨਾ ਧੂਤਪਾਪਾਸ਼੍ਚਰੇਮਹਿ । ਨ ਵਸਾਮੋ ਵਿਨਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਏष ਨੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਪਰਃ ।। ੭.੭੬.
ਸਾਡੇ ਲਈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਦੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜੀ ਸਕੀਏ; ਰਾਜਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਅਸੀਂ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ — ਇਹ ਸਾਡਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ऽਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ—
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਲੋਕਪਾਲਾਨ੍ਸਵਾਸਵਾਨ੍ । ਸਮਾਹੂਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤੇਜੋਭਾਗਾਨ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤ ।। ੭.੭੬.
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿਓ।'
ਤਤੋ ਦਦੁਰ੍ਲੋਕਪਾਲਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਾਗਾਨ੍ਸ੍ਵਤੇਜਸਃ । ਅਕ੍ਸ਼ੁਪਚ੍ਚ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯਤੋ ਜਾਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਪੋ ਨृਪਃ ।। ੭.੭੬.
ਤਦ, ਸਭ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤੇਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਸ਼ੁਪਾ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਰਾਜਾ ਕਸ਼ੁਪਾ ਜਨਮਿਆ।
ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਸਹਾਂਸ਼ੈਃ ਸਮਯੋਜਯਤ੍ । ਤਤੋ ਦਦੌ ਨृਪਂ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਕ੍ਸ਼ੁਪਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ; ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਲਈ ਕਸ਼ੁਪਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ, ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰੈਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚ ਭਾਗੇਨ ਮਹੀਮਾਜ੍ਞਾਪਯਨ੍ਨृਪਃ । ਵਾਰੁਣੇਨ ਤੁ ਭਾਗੇਨ ਵਪੁਃ ਪੁष੍ਯਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੭.੭੬.
ਉਥੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਗਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਰੂਪ-ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਕੌਬੇਰੇਣ ਤੁ ਭਾਗੇਨ ਵਿਤ੍ਤਮਾਸਾਂ ਦਦੌ ਤਦਾ । ਯਸ੍ਤੁ ਯਾਮ੍ਯੋ ऽਭਵਦ੍ਭਾਗਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸ ਪ੍ਰਜਾਃ ।। ੭.੭੬.
ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਯਮ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭਾਗੇਨ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਤਾਰਣਾਰ੍ਥਂ ਮਮ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੭.੭੬.
ਉਥੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਰਨ ਲਈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ऋषੇਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ । ਤਦ੍ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਮੁਨੇਰਾਭਰਣਂ ਵਰਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਿਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮਸ੍ਤਦਾਭਰਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਗਮਂ ਤਸ੍ਯ ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮੇਵੋਪਚਕ੍ਰਮੇ ।। ੭.੭੬.
ਉਹ ਵਧੀਆ ਗਹਿਣਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤੂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਮਿਦਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਪੁषਾ ਯੁਕ੍ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕੁਤੋ ਵਾ ਕੇਨ ਵਾ ਹृਤਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਇਹ ਬੜੀ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਵਸਤੂ ਹੈ, ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀ; ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ, ਜਾਂ ਕਿੱਥੋਂ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਲੈ ਲਈ?
ਕੁਤੂਹਲਿਤਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਃ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਣਾਂ ਬਹੂਨਾਂ ਹਿ ਨਿਧਿਃ ਪਰਮਕੋ ਭਵਾਨ੍ ।। ੭.੭੬.
ਜਿਗਿਆਸਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਜਾਨਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਮੁਨਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਰਾਮ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ।। ੭.੭੬.
ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਬਚਨ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣ, ਰਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।'
ਰਮਣੀਯਪ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਨੇ ਯਦ੍ਦृष੍ਟਵਾਨਹਮ੍ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਮੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੇਵਲਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਇਸ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮੈਂ ਦਾਨ ਦੇ ਆਸਰੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।
ਪੁਰਾ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਰਾਮ ਬਭੂਵ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਯੋਜਨਸ਼ਤਂ ਵਿਮृਗਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੭.੭੭.
ਪੁਰਾਣੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਸੀ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਨੁषੇ ऽਰਣ੍ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਾਣਸ੍ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਹਮਾਕ੍ਰਮਿਤੁਂ ਸੌਮ੍ਯ ਤਦਰਣ੍ਯਮੁਪਾਗਮਮ੍ ।। ੭.੭੭.
ਉਸ ਮਨੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਦ ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੁਮੀਤ, ਮੈਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਰੂਪਮਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦੇष੍ਟੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਹ । ਫਲਮੂਲੈਃ ਸੁਖਾਸ੍ਵਾਦੈਰ੍ਬਹੁਰੂਪੈਸ਼੍ਚ ਪਾਦਪੈਃ ।। ੭.੭੭.
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੋਭਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ, ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਸਰੋ ਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍ । ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ ।। ੭.੭੭.
ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਝੀਲ ਸੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਲੰਬੀ ਸੀ; ਉਸ ਵਿਚ ਹੰਸ, ਕਾਂਡਾ ਅਤੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਦ੍ਮੋਤ੍ਪਲਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼ੈਵਲਮ੍ । ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਿਵਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸੁਖਾਸ੍ਵਾਦਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੭੭.
ਉਹ ਝੀਲ ਕਮਲ ਤੇ ਉਤਪਲ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਵਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਉਹ ਬੜੀ ਅਜੋਬੀ, ਬੇਹੱਦ ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਲਾਜਵਾਬ ਸੀ।
ਅਰਜਸ੍ਕਂ ਤਥਾ ऽਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਯੁਤਮ੍ । ਸਮੀਪੇ ਤਸ੍ਯ ਸਰਸੋ ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ।। ੭.੭੭.
ਉਹ ਝੀਲ ਧੂੜ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ।