ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਵਾਅਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੇ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਅਤੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ । ਅਵਾਕ੍ਛਿਰਾਸ੍ਤਥਾਭੂਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ ।। ੭.੭੬.
ਰਾਮ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਉਹ ਤਪਸੀ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸ਼ਮ੍ਬੂਕੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ । ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਯੇ ਰਾਮ ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।। ੭.੭੬.
ਮੈਂ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਭੂਕ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਇਸੀ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਮਿਥ੍ਯਾ ऽਹਂ ਵਦੇ ਰਾਮ ਦੇਵਲੋਕਜਿਗੀषਯਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਂ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤਪ ਉਗ੍ਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ; ਦੇਵ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ — ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ — ਇਹ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੋ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ।
ਭਾषਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਖਡ੍ਗਂ ਸੁਰੁਚਿਰਪ੍ਰਭਮ੍ । ਨਿष੍ਕृष੍ਯ ਕੋਸ਼ਾਦ੍ਵਿਮਲਂ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਰਾਘਵਃ ।। ੭.੭੬.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰ ਮਿਆਨ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛੂਦ੍ਰੇ ਹਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ।। ੭.੭੬.
ਜਦ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅੱਗਣੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਦੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!'
ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਰ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸੀਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਸੁਸੁਗਨ੍ਧਿਨਾਮ੍ । ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਵਾਯੁਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਪਪਾਤ ਹ ।। ੭.੭੬.
ਸਾਰੇ ਪਾਸੋਂ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ।
ਸੁਪ੍ਰੀਤਾਸ਼੍ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ਰਾਮਂ ਦੇਵਾਃ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸੁਰਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਸੌਮ੍ਯ ਸੁਕृਤਂ ਤੇ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੭.੭੬.
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਸੱਚੇ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਇਹ ਕੰਮ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ।'
ਗृਹਾਣ ਚ ਵਰਂ ਸੌਮ੍ਯ ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਿਚ੍ਛਸ੍ਯਰਿਨ੍ਦਮ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਭਾਙ੍ਨਹਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।। ੭.੭੬.
ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਵਰ ਲੈ ਲੋ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ । ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਰਨ੍ਦਰਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਜ ਕੀਤੀ।
ਯਦਿ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਜੀਵਤੁ । ਦਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਵਰਮੇਤਂ ਮੇ ਇਪ੍ਸਿਤਂ ਪਰਮਂ ਮਮ ।। ੭.੭੬.
ਜੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵ ਜਾਵੇ; ਇਹੀ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਮਮਾਪਚਾਰਾਦ੍ਯਾਤੋ ऽਸੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੈਕਪੁਤ੍ਰਕਃ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਃ ਕਾਲੇਨ ਨੀਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਮੇਰੇ ਅਪਰਾਧ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਪੁੱਤਰ ਅਣਸਮੇਂ ਮੌਤ ਦੇ ਘਰ — ਯਮਲੋਕ — ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਜੀਵਯਥ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਨਾਨृਤਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ । ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤੋ ऽਰ੍ਥੋ ਮੇ ਜੀਵਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਸੁਤਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਉਸ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੀਵਾਉਣਾ ਹੈ।
ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਬੁਧਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਚੂ ਰਾਘਵਂ ਪ੍ਰੀਤਾ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰ੍ਵृਤੋ ਭਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸੋ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਬਾਲਕਃ । ਜੀਵਿਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ਭੂਯਃ ਸਮੇਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ ।। ੭.੭੬.
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਜਾਓ; ਅੱਜ ਉਹ ਬੱਚਾ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ऽਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਬਾਲੋ ऽਸੌ ਜੀਵੇਨ ਸਮਯੁਜ੍ਯਤ ।। ੭.੭੬.
ਜਿਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸਾਧੁ ਯਾਮ ਨਰਰ੍षਭ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮ ਰਾਘਵ ।। ੭.੭੬.
ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕismet ਹੋਵੇ, ਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ! ਆਓ, ਰਾਘਵ, ਅਸੀਂ ਅਗਸਤ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵੇਖਣ ਲਈ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਸਮਾਪ੍ਤਾ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇਃ ਸੁਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇਃ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਂ ਹਿ ਗਤਂ ਵਰ੍षਂ ਜਲਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਸਮਾਸਤਃ ।। ੭.੭੬.
ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਵ੍ਰਤ-ਸਮਾਪਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਲੰਘ ਗਏ ਹਨ।
ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤਦ੍ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਮੁਨਿਂ ਸਮਭਿਨਨ੍ਦਿਤੁਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯਾਗਚ੍ਛ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਤਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਕਾਕੁਤਸਥ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਚਲਦੇ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਆ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ।
ਸ ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਦੇਵਾਨਾਂ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ । ਆਰੁਰੋਹ ਵਿਮਾਨਂ ਤਂ ਪੁष੍ਪਕਂ ਹੇਮਭੂषਿਤਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਯਾਤਾਸ੍ਤੇ ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰੈਃ । ਰਾਮੋ ऽਪ੍ਯਨੁਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨੇਸ੍ਤਪੋਵਨਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚਲ ਪਏ, ਤੇ ਰਾਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁੰਭਜਨਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਾਨ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਪਸਾਂ ਨਿਧਿਃ । ਅਰ੍ਚਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੭.੭੬.
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਆਏ, ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਅਗਸਤ ਨੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਤਃ ਪੂਜਾਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਹृष੍ਟਾ ਨਾਕਪृष੍ਠਂ ਸਹਾਨੁਗੈਃ ।। ੭.੭੬.
ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।
ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਪੁष੍ਪਕਾਦਵਰੁਹ੍ਯ ਚ । ਤਤੋ ऽਭਿਵਾਦਯਾਮਾਸ ਹ੍ਯਗਸ੍ਤ੍ਯਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੭੬.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਤੇ ਅਗਸਤ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੋ ऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜਸਾ । ਆਤਿਥ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿषਸਾਦ ਨਰਾਧਿਪਃ ।। ੭.੭੬.
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਕੁਮ੍ਭਯੋਨਿਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ । ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਰਾਘਵ ।। ੭.੭੬.
ਕੁੰਭਜਨਮ, ਮਹਾਤਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਅਗਸਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਘਵ।'
ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਬਹੁਮਤੋ ਰਾਮ ਗੁਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰੁਤ੍ਤਮੈਃ । ਅਤਿਥਿਃ ਪੂਜਨੀਯਸ਼੍ਚ ਮਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.੭੬.
ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਕਈ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਮਿਹਮਾਨ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾ ਹਿ ਕਥਯਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਾਮਾਗਤਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਘਾਤਿਨਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤੁ ਧਰ੍ਮੇਣ ਤ੍ਵਯਾ ਜੀਵਾਪਿਤਃ ਸੁਤਃ ।। ੭.੭੬.
ਦੇਵਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੂੰ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੱਤਾ।
ਉष੍ਯਤਾਂ ਚੇਹ ਰਜਨੀ ਸਕਾਸ਼ੇ ਮਮ ਰਾਘਵ । ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਪੁष੍ਪਕੇਣ ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਤਾ ऽਸਿ ਪੁਰਮੇਵ ਹਿ ।। ੭.੭੬.
ਰਾਘਵ, ਇਹ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਬਿਤਾ ਲੈ; ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਨਾਤਨਃ ।। ੭.੭੬.
ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਪੁਰਖ ਹੈਂ।