ਤਤੋ ਹਿ ਦੇਵਾ ऋषਿਪਨ੍ਨਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਪੂਜਿਰੇ ਹ੍ਯਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ । ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਜਯੋ ਦਾਸ਼ਰਥੇਰਵਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਯਂ ਸਰ੍ਪ ਇਵ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ।। ੭.੬੯.
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, 'ਭਾਗ ਨਾਲ ਦਾਸਰਥੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਮਿਲੀ; ਡਰ ਛੱਡੋ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਜੀ ਰਚਿਤ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਹਤੇ ਤੁ ਲਵਣੇ ਦੇਵਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਊਚੁਃ ਸੁਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾਪਨਮ੍ ।। ੭.੭੦.
ਜਦ ਲਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਵਿਜਯੋ ਵਤ੍ਸ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਲਵਣਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਹਤਃ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੭.੭੦.
'ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਪੁੱਤ; ਭਾਗ ਨਾਲ ਲਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਨਿਸਚਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।'
ਵਰਦਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਵਿਜਯਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮਮੋਘਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਹਿ ਨਃ ।। ੭.੭੦.
'ਮਹਾਬਲੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਰ ਦੇਣ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ; ਸਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।'
ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰੋ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪ੍ਰਯਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।। ੭.੭੦.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਯਂ ਮਧੁਪੁਰੀ ਰਸ੍ਯਾ ਮਧੁਰਾ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਚ੍ਛੀਘ੍ਰਮੇष ਮੇ ऽਸ੍ਤੁ ਵਰਃ ਪਰਃ ।। ੭.੭੦.
ਇਹ ਮਧੁਪੁਰੀ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਵਸਾ ਜਲਦੀ ਲੈ ਲਵਾਂ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਵਰ ਹੋਵੇ।
ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰੀਤਮਨਸੋ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਰਾਘਵਮ੍ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੭੦.
ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖੇ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਹੋਵੇ!'—ਇਹ ਪੁਰੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤੇ ਤਥੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦਿਵਮਾਰੁਰੁਹੁਸ੍ਤਦਾ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ऽਪਿ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤਾਂ ਸੇਨਾਂ ਸਮੁਪਾਨਯਤ੍ ।। ੭.੭੦.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ; ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਮਹਾ-ਤੇਜੀਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਾ ਸੇਨਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਚ੍ਛਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਨਿਵੇਸ਼ਨਂ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇਨ ਸਮਾਰਭਤ੍ ।। ੭.੭੦.
ਉਹ ਫੌਜ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਆ ਗਈ; ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਸਾ ਪੁਰਾ ਦਿਵ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਵਰ੍षੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਨਿਵਿष੍ਟਾ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਨਾਂ ਵਿषਯਸ਼੍ਚਾਕੁਤੋਭਯਃ ।। ੭.੭੦.
ਉਹ ਪੁਰੀ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸੁਭ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾਈ ਗਈ, ਤੇ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਖੇਤਰ ਬਣੀ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਸਸ੍ਯਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਕਾਲੇ ਵਰ੍षਤਿ ਵਾਸਵਃ । ਅਰੋਗਵੀਰਪੁਰੁषਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਭੁਜਪਾਲਿਤਾ ।। ੭.੭੦.
ਖੇਤ, ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਫਲ-ਫੂਲ ਰਹੇ; ਲੋਕ, ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਵੀਰ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹੇ।
ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਾ ਯਮੁਨਾਤੀਰਸ਼ੋਭਿਤਾ । ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਗृਹਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਰਾਪਣਵੀਥਿਕੈਃ । ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਨਾਨਾਵਾਣਿਜ੍ਯਸ਼ੋਭਿਤਾ ।। ੭.੭੦.
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਅਰਧ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਧੀਆ ਘਰਾਂ, ਚੌਕਾਂ, ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕਮਈ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਪਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਯਚ੍ਚ ਤੇਨ ਪੁਰਾ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਲਵਣੇਨ ਕृਤਂ ਮਹਤ੍ । ਤਚ੍ਛੋਭਯਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ।। ੭.੭੦.
ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਕੰਮ ਲਵਣ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।
ਆਰਾਮੈਸ਼੍ਚ ਵਿਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਮਾਨਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਸ਼ੋਭਿਤਾਂ ਸ਼ੋਭਨੀਯੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ऽਨ੍ਯੈਰ੍ਦੈਵਮਾਨੁषੈਃ ।। ੭.੭੦.
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਵਿਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹੋਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਦਿਵ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਂ ਨਾਨਾਪਣ੍ਯੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ । ਨਾਨਾਦੇਸ਼ਾਗਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਣਿਗ੍ਭਿਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ।। ੭.੭੦.
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਵਪਾਰੀ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭਰਤਾਨੁਜਃ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਃ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮੁਪਾਗਮਤ੍ ।। ੭.੭੦.
ਉਸ ਰੌਣਕਮਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਰਤ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਆਪ ਵੀ ਧਨ-ਧੰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਮਧੁਰਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ । ਰਾਮਪਾਦੌ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ੇ ऽਹਂ ਵਰ੍षੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਆਗਤੇ ।। ੭.੭੦.
ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: 'ਮਧੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਸਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਤਤਃ ਸ ਤਾਮਮਰਪੁਰੋਪਮਾਂ ਪੁਰੀਂ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਵੈ ਵਿਵਿਧਜਨਾਭਿਸਂਵृਤਾਮ੍ । ਨਰਾਧਿਪੋ ਰਘੁਪਤਿਪਾਦਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਦਧੇ ਮਤਿਂ ਰਘੁਕੁਲਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨਃ ।। ੭.੭੦.
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਸਾ ਕੇ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਵੈਦਕ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਰਚਿਆ।
ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮੇ ਵਰ੍षੇ ਸ਼ਤ੍ਰਘ੍ਨੋ ਰਾਮਪਾਲਿਤਾਮ੍ । ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਚਕਮੇ ਗਨ੍ਤੁਮਲ੍ਪਭृਤ੍ਯਬਲਾਨੁਗਃ ।। ੭.੭੧.
ਫਿਰ, ਬਾਰਾਂਵੇਂ ਸਾਲ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੀ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਫੌਜ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੋਗਾਂਸ਼੍ਚ ਬਲਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਚ । ਜਗਾਮ ਹਯਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਰਥਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤੇਨ ਸਃ ।। ੭.੭੧.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸੌ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਗਣਿਤਾਨ੍ਵਾਸਾਨ੍ਸਪ੍ਤਾष੍ਟੌ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ । ਵਾਲ੍ਮੀਕ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਾਗਤ੍ਯ ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੭.੭੧.
ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਰਾਤਾਂ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਤੇ ਉਥੇ ਠਹਿਰ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤਃ ਪਾਦੌ ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ । ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਧ੍ਯਂ ਤਥਾਤਿਥ੍ਯਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਮੁਨਿਹਸ੍ਤਤਃ ।। ੭.੭੧.
ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਤਿਥਿ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈ ਲਈ।
ਬਹੁਰੂਪਾਃ ਸੁਮਧੁਰਾਃ ਕਥਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ।। ੭.੭੧.
ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਾਈਆਂ।
ਉਵਾਚ ਚ ਮੁਨਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਵਧਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ । ਸੁਦੁष੍ਕਰਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਲਵਣਂ ਨਿਘ੍ਨਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ।। ੭.੭੧.
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਲਵਣ ਦੇ ਵਧ ਦੇ ਬਾਰੇ ਕਹਿਆ: 'ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਬਹਵਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਸੌਮ੍ਯ ਹਤਾਃ ਸਬਲਵਾਹਨਾਃ । ਲਵਣੇਨ ਮਹਾਬਾਹੋ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੭.੭੧.
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਲਵਣ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸ ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਹਤਃ ਪਾਪੋ ਲੀਲਯਾ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਜਗਤਸ਼੍ਚ ਭਯਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਤਵ ਤੇਜਸਾ ।। ੭.੭੧.
ਪਰ ਉਹ ਪਾਪੀ ਤੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਧੋ ਘੋਰੋ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਤਾ ਕृਤਃ । ਇਦਂ ਤੁ ਸੁਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਮਯਤ੍ਨਤਃ ।। ੭.੭੧.
ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਤੂੰ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਔਖੇ ਹੱਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੀਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰਾ ਜਾਤਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਲਵਣੇ ਹਤੇ । ਭੂਤਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਗਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕृਤਮ੍ ।। ੭.੭੧.
ਜਦੋਂ ਲਵਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ; ਤੇ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।