ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ऽष੍ਟषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਾਹਠਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤਿ ਹੋਈ, ਜੋ ਆਦਿ ਕਾਵਿ ਵੈਦਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿਚ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਕ੍ਰੋਧਾਮਾਹਾਰਯਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਿष੍ਠ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੬੯.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ, 'ਠਹਿਰ, ਠਹਿਰ!'
ਪਾਣੌ ਪਾਣਿਂ ਵਿਨਿष੍ਪਿष੍ਯ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ਕਟਕਟਾਯ੍ਯ ਚ । ਲਵਣੋ ਰਘੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਾਹ੍ਵਯਾਮਾਸ ਚਾਸਕृਤ੍ ।। ੭.੬੯.
ਲਵਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਹੱਥ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਦੰਦ ਕਟਕਟਾਏ, ਅਤੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਲਲਕਾਰਿਆ।
ਤਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਥਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਵਣਂ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਦੇਵਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੬੯.
ਜਦ ਲਵਣ ਨੇ ਐਸਾ ਕਹਿਆ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
ਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਤਥਾ ਜਾਤੋ ਯਥਾ ऽਨ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਤਦਦ੍ਯ ਬਾਣਾਭਿਹਤੋ ਵ੍ਰਜ ਤ੍ਵਂ ਯਮਸਾਦਨਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਉਹ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾ।
ऋषਯੋ ऽਪ੍ਯਦ੍ਯ ਪਾਪਾਤ੍ਮਨ੍ਮਯਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਹਤਂ ਰਣੇ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਇਵ ਰਾਵਣਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਅੱਜ, ਹੇ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਣ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯਿ ਮਦ੍ਬਾਣਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੇ ਪਤਿਤੇ ऽਦ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਚਰ । ਪੁਰੇ ਜਨਪਦੇ ਚਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੇਮਮੇਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੬੯.
ਅੱਜ, ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸੁੱਖ-ਚੈਨ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅਦ੍ਯ ਮਦ੍ਬਾਹੁਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੋ ਵਜ੍ਰਨਿਭਾਨਨਃ । ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਤੇ ਹृਦਯਂ ਪਦ੍ਮਮਂਸ਼ੁਰਿਵਾਰ੍ਕਜਃ ।। ੭.੬੯.
ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਬਾਂਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਤੀਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਐਸੇ ਵੱਸ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਣ ਕਮਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਲਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋਰਸਿ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਸ ਚ ਤਂ ਸ਼ਤਧਾਚ੍ਛਿਨਤ੍ ।। ੭.੬੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਫਲਂ ਕਰ੍ਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪੁਨਰੇਵ ਤੁ । ਪਾਦਪਾਨ੍ਸੁਬਹੂਨ੍ਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਾਯਾਸृਜਦ੍ਬਲੀ ।। ੭.੬੯.
ਜਦ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਫਲ ਰਹਿਤ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਫੜ ਕੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੱਲ ਸੁੱਟੇ।
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨਾਪਤਤੋ ਬਹੂਨ੍ । ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰੇਕੈਕਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਨਤਪਰ੍ਵਭਿਃ ।। ੭.੬੯.
ਪਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਹਰ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਵਕਰੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਬਾਣਮਯਂ ਵਰ੍षਂ ਵ੍ਯਸृਜਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਰਸਿ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵੀਰ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਵ੍ਯਥੇ ਨ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।। ੭.੬੯.
ਫਿਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਡੋਲਿਆ ਨਹੀਂ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਲਵਣੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਭ੍ਯਹਨਚ੍ਛੂਰਂ ਸ੍ਰਸ੍ਤਾਙ੍ਗਃ ਸ ਮੁਮੋਹ ਵੈ ।। ੭.੬੯.
ਫਿਰ ਲਵਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਹੱਸਿਆ, ਰੁੱਖ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਢੀਲੇ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਵੀਰੇ ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ । ऋषੀਣਾਂ ਦੇਵਸਙ੍ਘਾਨਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਤਥਾ ।। ੭.੬੯.
ਜਦ ਉਹ ਵੀਰ ਡਿੱਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਹਾਹਾਕਾਰ ਹੋਇਆ।
ਤਮਵਜ੍ਞਾਯ ਤੁ ਹਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਭੁਵਿ ਪਾਤਿਤਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਲਬ੍ਧਾਨ੍ਤਰਮਪਿ ਨ ਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਜਦ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਮੌਕਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਨਾਪਿ ਸ਼ੂਲਂ ਪ੍ਰਜਗ੍ਰਾਹ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੁਵਿ ਪਾਤਿਤਮ੍ । ਤਤੋ ਹਤ ਇਤਿ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਭਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸਮੁਦਾਵਹਤ੍ ।। ੭.੬੯.
ਉਸ ਨੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸ਼ੂਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ; ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਲ੍ਲਬ੍ਧਸਞ੍ਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਧृਤਾਯੁਧਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵੈ ਪੁਰਦ੍ਵਾਰਿ ऋषਿਭਿਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪੂਜਿਤਃ ।। ੭.੬੯.
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ਦਿਵ੍ਯਮਮੋਘਂ ਤਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਸ਼ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਤੇਜਸਾ ਘੋਰਂ ਪੂਰਯਨ੍ਤਂ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ।। ੭.੬੯.
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਜ੍ਰਾਨਨਂ ਵਜ੍ਰਵੇਗਂ ਮੇਰੁਮਨ੍ਦਰਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਨਤਂ ਪਰ੍ਵਸੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਂਯੁਗੇष੍ਵਪਰਾਜਿਤਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਉਹ ਤੀਰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਮੇਰੂ ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗਾ, ਸਾਰੇ ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਢੁਕਵਾਂ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾ ਹਾਰਿਆ।
ਅਸृਕ੍ਚਨ੍ਦਨਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗਂ ਚਾਰੁਪਤ੍ਰਂ ਪਤਤ੍ਰਿਣਮ੍ । ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਦਾਰਣਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਉਸ ਦਾ ਡੰਡਾ ਖੂਨ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪੰਖ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਂ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪਰਿਤ੍ਰਾਸਮੁਪਾਗਮਨ੍ ।। ੭.੬੯.
ਉਹ ਤੀਰ ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ।
ਸਦੇਵਾਸੁਰਗਨ੍ਧਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਪ੍ਸਰੋਗਣਮ੍ । ਜਗਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਪਿਤਾਮਹਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਉਵਾਚ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਂ ਵਰਦਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਮ੍ । ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਯਸਂਮੋਹੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੭.੬੯.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡਰ ਤੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਨੇਦृਸ਼ਂ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਚ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ । ਦੇਵਾਨਾਂ ਭਯਸਮ੍ਮੋਹੋ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪ੍ਰਤਿ ।। ੭.੬੯.
ਪਿਤਾਮਹ, ਅਜਿਹਾ ਡਰ ਤੇ ਸੰਕਟ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਭਯਕਾਰਣਮਾਚष੍ਟ ਲੋਕਾਨਾਮਭਯਙ੍ਕਰਃ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ ।। ੭.੬੯.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸੁਣੋ।'
ਵਧਾਯ ਲਵਣਸ੍ਯਾਜੌ ਸ਼ਰਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਧਾਰਿਤਃ । ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਮੂਢਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਮਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੭.੬੯.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੀਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਲਵਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।
ਏष ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਲੋਕਕਰ੍ਤੁਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਸ਼ਰਸ੍ਤੇਜੋਮਯੋ ਵਤ੍ਸਾ ਯੇਨ ਵੈ ਭਯਮਾਗਤਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਇਹ ਤੀਰ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਦਾ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਤੀਰ ਹੈ, ਜੋ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏष ਵੈ ਕੈਟਭਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਧੁਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸ਼ਰਃ । ਸृष੍ਟੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਤੇਨ ਵਧਾਰ੍ਥੇ ਦੈਤ੍ਯਯੋਸ੍ਤਯੋਃ ।। ੭.੬੯.
ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੀਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕੈਟਭ ਤੇ ਮਧੂ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਏਕ ਏਵ ਪ੍ਰਜਾਨਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੇਜੋਮਯਂ ਸ਼ਰਮ੍ । ਏषਾ ਏਵ ਤਨੁਃ ਪੂਰ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੬੯.
ਇਹ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਤੀਰ ਕੇਵਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸੀ।
ਇਤੋ ਗਚ੍ਛਤ ਪਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਵਧ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਰਾਮਾਨੁਜੇਨ ਵੀਰੇਣ ਲਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੯.
ਇਥੋਂ ਚਲੋ ਤੇ ਵੇਖੋ ਕਿ ਰਾਮ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਲਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਜੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।