ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਾਹ ਬਹੂਨਿ ਮਧੁਨਃ ਸੁਤਮ੍ । ਵਦਨ੍ਤਮੇਵਂ ਤਂ ਦੂਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।। ੭.੬੭.
ਦੂਤ ਗਿਆ ਤੇ ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਾਪਸੰਦ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ; ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ।
ਚਿਰਾਯਮਾਣੇ ਦੂਤੇ ਤੁ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਰ੍ਦਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਰਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੭.੬੭.
ਦੂਤ ਦੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੈਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੂਲਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਣਿਨਾ । ਵਧਾਯ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਮੁਮੋਚਾਯੁਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਤਚ੍ਛੂਲਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਮ੍ । ਭਸ੍ਮੀਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਭੂਯੋ ਲਵਣਸ੍ਯਾਗਮਤ੍ਕਰਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਉਹ ਭੜਕਦਾ ਭਾਲਾ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਲਵਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਮਹਾਨ੍ਹਤਃ ਸਬਲਵਾਹਨਃ । ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਤੁ ਬਲਂ ਸੌਮ੍ਯ ਅਪ੍ਰਮੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਸੁਮਨ, ਭਾਲੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਲਵਣਂ ਵਧਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਗृਹੀਤਾਯੁਧਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਹਿ ਵਿਜਯਸ੍ਤਵ ।। ੭.੬੭.
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਚੈਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਤ੍ਵਯਾ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੬੭.
ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਲਵਣ ਦੇ ਮੰਦ ਚਿੱਤ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਚ ਬਲਂ ਘੋਰਮਪ੍ਰਮੇਯਂ ਨਰਰ੍षਭ । ਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਨ੍ਧਾਤੁਰ੍ਯਤ੍ਤੇਨਾਭੂਚ੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਭਾਲੇ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅਣਮਾਪ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਨਾਸ, ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਲਵਣਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਵਧਿष੍ਯਸੇ ਨਾਤ੍ਰ ਤੁ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ । ਸ਼ੂਲਂ ਵਿਨਾ ਨਿਰ੍ਗਤਮਾਮਿषਾਰ੍ਥੇ ਧ੍ਰੁਵੋ ਜਯਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ।। ੭.੬੭.
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਉਹ ਮਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਨਿਕਲੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਦਿਕਾਵਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੇ ਰਚੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤ੍ਹ ਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਥਾਂ ਕਥਯਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਜਯਂ ਚਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਰਜਨੀ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਲਈ ਰਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾਦ੍ਧੀਰੋ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹਾਰਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ।। ੭.੬੮.
ਫਿਰ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵੀਰਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਯਮੁਨਾਂ ਨਦੀਮ੍ । ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਧੁਪੁਰਦ੍ਵਾਰਿ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਰਤਿष੍ਠਤ ।। ੭.੬੮.
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਰਲਾ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਮਧੁਪੁਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ऽਰ੍ਧਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਆਗਚ੍ਛਦ੍ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਭਾਰਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਧृਤਾਯੁਧਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕਿਮਨੇਨ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੬੮.
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?'
ਈਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਾਯੁਧਾਨਾਂ ਨਰਾਧਮ । ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਮਯਾ ਰੋषਾਤ੍ਕਾਲਮਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਸੇ ਨੁ ਕਿਮ੍ ।। ੭.੬੮.
'ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਓਹ ਨਿਕੰਮੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?'
ਆਹਾਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੋ ਮਮਾਯਂ ਪੁਰੁषਾਧਮ । ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਦ੍ਯ ਮੁਖਂ ਕਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇ ।। ੭.੬੮.
'ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਓਹ ਨਿਕੰਮੇ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ—ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ, ਓਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ?'
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਭਾषਮਾਣਸ੍ਯ ਹਸਤਸ਼੍ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵੀਰ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰੋषਾਦਸ਼੍ਰੂਣ੍ਯਵਾਸृਜਤ੍ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਰੋषਾਭਿਭੂਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤੇਜੋਮਯਾ ਮਰੀਚ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਿष੍ਪਤਨ੍ ।। ੭.੬੮.
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ 'ਚੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੀ।
ਉਵਾਚ ਚ ਸੁਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ । ਯੋਦ੍ਧੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ।। ੭.੬੮.
ਫਿਰ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਓਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ।'
ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯਾਹਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵਧਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਤਵਾਗਤਃ ।। ੭.੬੮.
'ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਮ ਦਾ ਭਰਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਹਾਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਮਸ੍ਯ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨ ਮੇ ਜੀਵਨ੍ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੬੮.
'ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗ ਦੇ; ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕੇਂਗਾ।'
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਾਣੇ ਤੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ऽਸਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਬੋਲਿਆ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੱਸ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਓਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ।'
ਮਮ ਮਾਤृष੍ਵਸੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ । ਹਤੋ ਰਾਮੇਣ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਹੇਤੋਃ ਪੁਰੁषਾਧਮ ।। ੭.੬੮.
'ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ ਦਾ ਪੁੱਤ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਨਿਕੰਮੇ, ਇਕ ਔਰਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।'
ਤਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯਾ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਅਵਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਯੂਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੭.੬੮.
'ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਾਸੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਹਿ ਲਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।'
ਨਿਹਤਾਸ਼੍ਚ ਹਿ ਮੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਭੂਤਾਸ੍ਤृਣਂ ਯਥਾ । ਭੂਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਿष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯੂਯਂ ਚ ਪੁਰੁषਾਧਮਾਃ ।। ੭.੬੮.
'ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਘਾਹ ਵਾਂਗ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਿਕੰਮੇ ਮਨੁੱਖ।'
ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਮਸ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਮਤੇ । ਤਿष੍ਠਂ ਤ੍ਵਂ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤੁ ਯਾਵਦਾਯੁਧਮਾਨਯੇ । ਈਪ੍ਸਿਤਂ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਸਜ੍ਜਯੇ ਯਾਵਦਾਯੁਧਮ੍ ।। ੭.੬੮.
'ਤੂੰ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਜੰਗ ਕਰਾਂਗਾ, ਓਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ; ਇਕ ਪਲ ਰੁਕ ਜਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਲਿਆਵਾਂ, ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਵਾਂ।'
ਤਮੁਵਾਚਾਸ਼ੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਕ੍ਵ ਮੇ ਜੀਵਨ੍ਗਮਿष੍ਯਸਿ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਦृष੍ਟੋ ਨ ਮੋਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕृਤਾਤ੍ਮਨਾ ।। ੭.੬੮.
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕਿੱਥੇ ਜਿੰਦਾ ਬਚ ਸਕੇਂਗਾ? ਜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਅਚਾਨਕ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾ ਪੱਕੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ।'
ਯੋ ਹਿ ਵਿਕ੍ਲਵਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਰਂ ਸ਼ਤ੍ਰਵੇ ਦਦੌ । ਸ ਹਤੋ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਤ੍ਵਾਦ੍ਯਥਾ ਕਾਪੁਰੁषਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.੬੮.
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਡੋਲਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮੌਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਡਰਪੋਕ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਦृष੍ਟਂ ਕੁਰੁ ਜੀਵਲੋਕਂ ਸ਼ਰੈਃ ਸ਼ਿਤੈਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਨਯਾਮਿ । ਯਮਸ੍ਯ ਗੇਹਾਭਿਮੁਖਂ ਹਿ ਪਾਪਂ ਰਿਪੁਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਯ ਚ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ।। ੭.੬੮.
ਇਸ ਲਈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।