ਅਰ੍ਧਾਸਨੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਧੇਨ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨਃ ਸੁਰਗਣੈਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਧ੍ਯਰੋਹਤ ।। ੭.੬੭.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕਸਮ ਚੁੱਕੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਮਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਜਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਉਸ ਦੀ ਮੰਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।
ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਨ ਤਾਵਤ੍ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਅਕृਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਸ਼੍ਯਾਂ ਦੇਵਰਾਜ੍ਯਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ ।। ੭.੬੭.
ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਯਦਿ ਵੀਰ ਸਮਗ੍ਰਾ ਤੇ ਮੇਦਿਨੀ ਨਿਖਿਲਾ ਵਸ਼ੇ । ਦੇਵਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਰੁष੍ਵੇਹ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ ।। ੭.੬੭.
ਜੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰਾ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇ, ਤਾੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਮੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਮਾਨ੍ਧਾਤਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕ੍ਵ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਹਤਂ ਸ਼ਾਸਨਂ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸ਼ਕਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਕਿੱਥੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?'
ਤਮੁਵਾਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਲਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਮਧੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਧੁਵਨੇ ਨ ਤੇ ऽ ऽਜ੍ਞਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ऽਨਘ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਧੂਵਨ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਨਾਮਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਘੋਰਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਵ੍ਰੀਡਿਤੋ ऽਵਾਙ੍ਮੁਖੋ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਹ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੁੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹਿਆ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ । ਪੁਨਰੇਵਾਗਮਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨਿਮਂ ਲੋਕਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਜਜਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਹृਦਯੇ ऽਮਰ੍षਂ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ । ਆਜਗਾਮ ਮਧੋਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਸ਼ੇ ਕਰ੍ਤੁਮਰਿਨ੍ਦਮਃ ।। ੭.੬੭.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੰਜ ਲੈ ਕੇ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਲਵਣਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ । ਦੂਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸਕਾਸ਼ਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਹਿ ।। ੭.੬੭.
ਲਵਣ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਲਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਾਹ ਬਹੂਨਿ ਮਧੁਨਃ ਸੁਤਮ੍ । ਵਦਨ੍ਤਮੇਵਂ ਤਂ ਦੂਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।। ੭.੬੭.
ਦੂਤ ਗਿਆ ਤੇ ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਾਪਸੰਦ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ; ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ।
ਚਿਰਾਯਮਾਣੇ ਦੂਤੇ ਤੁ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਰ੍ਦਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਰਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੭.੬੭.
ਦੂਤ ਦੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੈਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੂਲਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਣਿਨਾ । ਵਧਾਯ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਮੁਮੋਚਾਯੁਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਤਚ੍ਛੂਲਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਮ੍ । ਭਸ੍ਮੀਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਭੂਯੋ ਲਵਣਸ੍ਯਾਗਮਤ੍ਕਰਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਉਹ ਭੜਕਦਾ ਭਾਲਾ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਲਵਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਮਹਾਨ੍ਹਤਃ ਸਬਲਵਾਹਨਃ । ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਤੁ ਬਲਂ ਸੌਮ੍ਯ ਅਪ੍ਰਮੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਸੁਮਨ, ਭਾਲੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਲਵਣਂ ਵਧਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਗृਹੀਤਾਯੁਧਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਹਿ ਵਿਜਯਸ੍ਤਵ ।। ੭.੬੭.
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਚੈਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਤ੍ਵਯਾ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੬੭.
ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਲਵਣ ਦੇ ਮੰਦ ਚਿੱਤ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਚ ਬਲਂ ਘੋਰਮਪ੍ਰਮੇਯਂ ਨਰਰ੍षਭ । ਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਨ੍ਧਾਤੁਰ੍ਯਤ੍ਤੇਨਾਭੂਚ੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਭਾਲੇ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅਣਮਾਪ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਨਾਸ, ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਲਵਣਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਵਧਿष੍ਯਸੇ ਨਾਤ੍ਰ ਤੁ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ । ਸ਼ੂਲਂ ਵਿਨਾ ਨਿਰ੍ਗਤਮਾਮਿषਾਰ੍ਥੇ ਧ੍ਰੁਵੋ ਜਯਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ।। ੭.੬੭.
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਉਹ ਮਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਨਿਕਲੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਦਿਕਾਵਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੇ ਰਚੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤ੍ਹ ਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕਥਾਂ ਕਥਯਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਜਯਂ ਚਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਰਜਨੀ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਮਹਾਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਲਈ ਰਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਨਿਰ੍ਗਤਸ੍ਤੁ ਪੁਰਾਦ੍ਧੀਰੋ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਹਾਰਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ।। ੭.੬੮.
ਫਿਰ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੁੱਚੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਦ੍ਰਿੜ ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵੀਰਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਯਮੁਨਾਂ ਨਦੀਮ੍ । ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਧੁਪੁਰਦ੍ਵਾਰਿ ਧਨੁष੍ਪਾਣਿਰਤਿष੍ਠਤ ।। ੭.੬੮.
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਰਲਾ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਮਧੁਪੁਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ऽਰ੍ਧਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਆਗਚ੍ਛਦ੍ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਭਾਰਮੁਦ੍ਵਹਨ੍ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਅੱਧਾ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਸ੍ਥਿਤਂ ਦ੍ਵਾਰਿ ਧृਤਾਯੁਧਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕਿਮਨੇਨ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੬੮.
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?'
ਈਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸਾਯੁਧਾਨਾਂ ਨਰਾਧਮ । ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਨਿ ਮਯਾ ਰੋषਾਤ੍ਕਾਲਮਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਸੇ ਨੁ ਕਿਮ੍ ।। ੭.੬੮.
'ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਓਹ ਨਿਕੰਮੇ, ਕੀ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?'
ਆਹਾਰਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣੋ ਮਮਾਯਂ ਪੁਰੁषਾਧਮ । ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਦ੍ਯ ਮੁਖਂ ਕਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦੁਰ੍ਮਤੇ ।। ੭.੬੮.
'ਮੇਰੀ ਭੁੱਖ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਓਹ ਨਿਕੰਮੇ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ—ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ, ਓਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ?'
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਭਾषਮਾਣਸ੍ਯ ਹਸਤਸ਼੍ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵੀਰ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰੋषਾਦਸ਼੍ਰੂਣ੍ਯਵਾਸृਜਤ੍ ।। ੭.੬੮.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੱਸ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਚੋਂ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਰੋषਾਭਿਭੂਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤੇਜੋਮਯਾ ਮਰੀਚ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਿष੍ਪਤਨ੍ ।। ੭.੬੮.
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਅੰਗ 'ਚੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗੀ।
ਉਵਾਚ ਚ ਸੁਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਮ੍ । ਯੋਦ੍ਧੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ।। ੭.੬੮.
ਫਿਰ ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਜੰਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਓਹ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ।'