ਸ ਤਤ੍ਰ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਾਰ੍ਗਵਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਨृਪਃ । ਕਥਾਭਿਰਭਿਰੂਪਾਭਿਰ੍ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੭.੬੬.
ਉਥੇ, ਭਾਰਗਵ ਮੁਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਸ ਕਾਞ੍ਚਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਮੇਤੋ ਰਘੁਪ੍ਰਵੀਰੋ ਰਜਨੀਂ ਤਦਾਨੀਮ੍ । ਕਥਾਪ੍ਰਕਾਰੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਰਾਮਯਾਮਾਸ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੂਨੁਃ ।। ੭.੬੬.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੀਰ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਲੰਘਾ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿ ਕਾਵਿ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੱਠੀਅਤ ਸर्ग ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚ੍ਯਵਨਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਯਥਾ ਬਲਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਆਈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਚਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਲਵਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਚ ਬਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾਃ । ਅਨੇਨ ਸ਼ੂਲਮੁਖ੍ਯੇਨ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮੁਪਾਗਤਾਃ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਸ਼ੂਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਇਸ ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਚਵਨ ਨੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵੇ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛृਣष੍ਵ ਮੇ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਲ ਨਾਇਕ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸੁਤੋ ਬਲੀ । ਮਾਨ੍ਧਾਤੇਤਿ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੭.੬੭.
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂਧਾਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲੇ ਯਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਸ਼ਾਸਨੇ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਸੁਰਲੋਕਮਿਤੋ ਜੇਤੁਮੁਦ੍ਯੋਗਮਕਰੋਨ੍ਨृਪਃ ।। ੭.੬੭.
ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਹਕ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਈ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਮਾਨ੍ਧਾਤਰਿ ਕृਤੋਦ੍ਯੋਗੇ ਦੇਵਲੋਕਜਿਗੀषਯਾ ।। ੭.੬੭.
ਜਦੋਂ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਅਰ੍ਧਾਸਨੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਧੇਨ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਵਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨਃ ਸੁਰਗਣੈਃ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਮਧ੍ਯਰੋਹਤ ।। ੭.੬੭.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਕਸਮ ਚੁੱਕੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਮਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਜਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਉਸ ਦੀ ਮੰਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ।
ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਨ ਤਾਵਤ੍ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਅਕृਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਸ਼੍ਯਾਂ ਦੇਵਰਾਜ੍ਯਮਿਹੇਚ੍ਛਸਿ ।। ੭.੬੭.
ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਯਦਿ ਵੀਰ ਸਮਗ੍ਰਾ ਤੇ ਮੇਦਿਨੀ ਨਿਖਿਲਾ ਵਸ਼ੇ । ਦੇਵਰਾਜ੍ਯਂ ਕੁਰੁष੍ਵੇਹ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ ।। ੭.੬੭.
ਜੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰਾ ਅਧੀਨ ਹੋਵੇ, ਤਾੰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਮੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਂ ਮਾਨ੍ਧਾਤਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕ੍ਵ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਪ੍ਰਤਿਹਤਂ ਸ਼ਾਸਨਂ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸ਼ਕਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਕਿੱਥੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?'
ਤਮੁਵਾਚ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਲਵਣੋ ਨਾਮ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਮਧੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਧੁਵਨੇ ਨ ਤੇ ऽ ऽਜ੍ਞਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ऽਨਘ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਧੂਵਨ ਵਿੱਚ ਮਧੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਨਾਮਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਘੋਰਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਵ੍ਰੀਡਿਤੋ ऽਵਾਙ੍ਮੁਖੋ ਰਾਜਾ ਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਹ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੁੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਜੋਗਾ ਨਾ ਰਹਿਆ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਞ੍ਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ । ਪੁਨਰੇਵਾਗਮਚ੍ਛ੍ਰੀਮਾਨਿਮਂ ਲੋਕਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੭.੬੭.
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਲਜਜਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਹृਦਯੇ ऽਮਰ੍षਂ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ । ਆਜਗਾਮ ਮਧੋਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਸ਼ੇ ਕਰ੍ਤੁਮਰਿਨ੍ਦਮਃ ।। ੭.੬੭.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੰਜ ਲੈ ਕੇ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਲਵਣਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ । ਦੂਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸਕਾਸ਼ਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਹਿ ।। ੭.੬੭.
ਲਵਣ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਲਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਾਹ ਬਹੂਨਿ ਮਧੁਨਃ ਸੁਤਮ੍ । ਵਦਨ੍ਤਮੇਵਂ ਤਂ ਦੂਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ।। ੭.੬੭.
ਦੂਤ ਗਿਆ ਤੇ ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਾਪਸੰਦ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ; ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ।
ਚਿਰਾਯਮਾਣੇ ਦੂਤੇ ਤੁ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਰ੍ਦਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਰਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੭.੬੭.
ਦੂਤ ਦੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੈਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੂਲਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਪਾਣਿਨਾ । ਵਧਾਯ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਮੁਮੋਚਾਯੁਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਫੜਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਤਚ੍ਛੂਲਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਮ੍ । ਭਸ੍ਮੀਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪਂ ਭੂਯੋ ਲਵਣਸ੍ਯਾਗਮਤ੍ਕਰਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਉਹ ਭੜਕਦਾ ਭਾਲਾ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਲਵਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਸੁਮਹਾਨ੍ਹਤਃ ਸਬਲਵਾਹਨਃ । ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਤੁ ਬਲਂ ਸੌਮ੍ਯ ਅਪ੍ਰਮੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਹੇ ਸੁਮਨ, ਭਾਲੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਲਵਣਂ ਵਧਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਗृਹੀਤਾਯੁਧਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਧ੍ਰੁਵੋ ਹਿ ਵਿਜਯਸ੍ਤਵ ।। ੭.੬੭.
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਪੱਕੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਚੈਵ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਤ੍ਵਯਾ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੬੭.
ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਲਵਣ ਦੇ ਮੰਦ ਚਿੱਤ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਚ ਬਲਂ ਘੋਰਮਪ੍ਰਮੇਯਂ ਨਰਰ੍षਭ । ਵਿਨਾਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਨ੍ਧਾਤੁਰ੍ਯਤ੍ਤੇਨਾਭੂਚ੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਭਾਲੇ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅਣਮਾਪ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੀ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਨਾਸ, ਇਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਲਵਣਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ਵਧਿष੍ਯਸੇ ਨਾਤ੍ਰ ਤੁ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ । ਸ਼ੂਲਂ ਵਿਨਾ ਨਿਰ੍ਗਤਮਾਮਿषਾਰ੍ਥੇ ਧ੍ਰੁਵੋ ਜਯਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ।। ੭.੬੭.
ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਉਹ ਮਾਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਭਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਨਾ ਨਿਕਲੇ, ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਦਿਕਾਵਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੇ ਰਚੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤ੍ਹ ਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।