ਕਾਲੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਮਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਚ੍ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵ੍ਯਤੀਤਂ ਨ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੬੫.
ਇਹ ਸ਼ਾਪ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ, ਰਾਜੇ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਤਂ ਸ਼ਾਪਮੁਪਭੁਜ੍ਯਾਰਿਸੂਦਨਃ । ਪ੍ਰਤਿਲੇਭੇ ਪੁਨਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨ੍ਵਪਾਲਯਤ੍ ।। ੭.੬੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਪਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਮਾषਪਾਦਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯਾਯਤਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ऽਸ੍ਯ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਰਾਘਵ ।। ੭.੬੫.
ਕਲਮਾਸ਼ਪਾਦ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਘਵ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਾਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਦਾਰੁਣਾਮ੍ । ਵਿਵੇਸ਼ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਮਹਰ੍षਿਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ ।। ੭.੬੫.
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਪੈਂਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਾਮੇਵ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍ । ਤਾਮੇਵ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸੀਤਾਪਿ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਦਾਰਕਦ੍ਵਯਮ੍ ।। ੭.੬੬.
ਜਿਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਰਾਤ ਸੀਤਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ऽਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸਮਯੇ ਬਾਲਕਾ ਮੁਨਿਦਾਰਕਾਃ । ਵਾਲ੍ਮੀਕੇਃ ਪ੍ਰਿਯਮਾਚਖ੍ਯੁਃ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੭.੬੬.
ਫਿਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਵੇਲੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਮ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਭਗਵਨ੍ਰਾਮਪਤ੍ਨੀ ਸਾ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਦਾਰਕਦ੍ਵਯਮ੍ । ਤਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਮਹਾਤੇਜਃ ਕੁਰੁ ਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ ।। ੭.੬੬.
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਜੋ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਰ੍षਿਃ ਸਮੁਪਾਗਮਤ੍ । ਬਾਲਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ੌ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹੌਜਸੌ ।। ੭.੬੬.
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਗਿਆ; ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਕੁਮਾਰਕੌ । ਭੂਤਘ੍ਨੀਂ ਚਾਕਰੋਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ ।। ੭.੬੬.
ਉਥੇ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੀ।
ਕੁਸ਼ਮੁष੍ਟਿਮੁਪਾਦਾਯ ਲਵਂ ਚੈਵ ਤੁ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਃ ਪ੍ਰਦਦੌ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ ।। ੭.੬੬.
ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਦੀ ਮੋਠੀ ਅਤੇ ਲਵਾ ਲੈ ਕੇ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।
ਯਸ੍ਤਯੋਃ ਪੂਰ੍ਵਜੋ ਜਾਤਃ ਸ ਕੁਸ਼ੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਤ੍ਕृਤੈਃ । ਨਿਰ੍ਮਾਰ੍ਜਨੀਯਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਕੁਸ਼ ਇਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ ਤਤ੍ ।। ੭.੬੬.
ਉਹ ਦੋ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਕੁਸ਼' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਯਸ਼੍ਚਾਵਰੋ ਭਵੇਤ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਲਵੇਨ ਸ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਨਿਰ੍ਮਾਰ੍ਜਨੀਯੋ ਵृਦ੍ਧਾਭਿਰ੍ਲਵ ਇਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮਤਃ ।। ੭.੬੬.
ਜੋ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲਵਾ ਨਾਲ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਵੱਡੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਲਵਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਕੁਸ਼ਲਵੌ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਾਵੁਭੌ ਯਮਜਾਤਕੌ । ਮਤ੍ਕृਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਾਮਭ੍ਯਾਂ ਖ੍ਯਾਤਿਯੁਕ੍ਤੌ ਭਵਿष੍ਯਤਃ ।। ੭.੬੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਨਾਂ 'ਕੁਸ਼' ਅਤੇ 'ਲਵਾ' ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਮੇਰੇ ਰੱਖੇ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।
ਤਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਜਗृਹੁਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਹਸ੍ਤਾਤ੍ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਅਕੁਰ੍ਵਂਸ਼੍ਚ ਤਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਤਯੋਰ੍ਵਿਗਤਕਲ੍ਮषਾਃ ।। ੭.੬੬.
ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੀਤਿ ਮੁਨੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈ ਲਈ, ਤੇ ਫਿਰ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੀਤਿ ਅਦਾ ਕੀਤੀ।
ਤਥਾ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਂ ਚ ਵृਦ੍ਧਾਭਿਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨਾਮ ਚ । ਸਙ੍ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸਵੌ ਸ਼ੁਭੌ ।। ੭.੬੬.
ਜਦੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਹ ਰੀਤਿ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ, ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸੁਮਹਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍ । ਪਰ੍ਣਸ਼ਾਲਾਂ ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਮਾਤਰ੍ਦਿष੍ਟ੍ਯੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੬੬.
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੀ; ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਝੋਪੜੀ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਹੋਇਆ!'
ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਵਾਰ੍षਿਕੀ ਰਾਤ੍ਰਿਃ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੭.੬੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਲਈ, ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਈ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੌਰ੍ਵਾਹ੍ਣਿਕੀਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਯਯੌ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੁਖਃ ਪੁਨਃ ।। ੭.੬੬.
ਸਵੇਰੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਰੀਤਿ ਕਰ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਯਮੁਨਾਤੀਰਂ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੋषਿਤਃ ਪਥਿ । ऋषੀਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮੇ ਵਾਸਮਭ੍ਯਯਾਤ੍ ।। ੭.੬੬.
ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਾਰ੍ਗਵਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਨृਪਃ । ਕਥਾਭਿਰਭਿਰੂਪਾਭਿਰ੍ਵਾਸਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੭.੬੬.
ਉਥੇ, ਭਾਰਗਵ ਮੁਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਸ ਕਾਞ੍ਚਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਮੇਤੋ ਰਘੁਪ੍ਰਵੀਰੋ ਰਜਨੀਂ ਤਦਾਨੀਮ੍ । ਕਥਾਪ੍ਰਕਾਰੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵਿਰਾਮਯਾਮਾਸ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੂਨੁਃ ।। ੭.੬੬.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੀਰ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਲੰਘਾ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍षष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿ ਕਾਵਿ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੱਠੀਅਤ ਸर्ग ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਭृਗੁਨਨ੍ਦਨਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚ੍ਯਵਨਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਲਵਣਸ੍ਯ ਯਥਾ ਬਲਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਆਈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਚਵਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਲਵਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਲਸ੍ਯ ਚ ਬਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾਃ । ਅਨੇਨ ਸ਼ੂਲਮੁਖ੍ਯੇਨ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮੁਪਾਗਤਾਃ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਸ਼ੂਲ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਇਸ ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤੇਜਾਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨੋ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਮ੍ ।। ੭.੬੭.
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਚਵਨ ਨੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵੇ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛृਣष੍ਵ ਮੇ ।। ੭.੬੭.
ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੁਲ ਨਾਇਕ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣ।
ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵਸੁਤੋ ਬਲੀ । ਮਾਨ੍ਧਾਤੇਤਿ ਸ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੭.੬੭.
ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂਧਾਤਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲੇ ਯਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਸ਼ਾਸਨੇ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਸੁਰਲੋਕਮਿਤੋ ਜੇਤੁਮੁਦ੍ਯੋਗਮਕਰੋਨ੍ਨृਪਃ ।। ੭.੬੭.
ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਹਕ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਈ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਮਾਨ੍ਧਾਤਰਿ ਕृਤੋਦ੍ਯੋਗੇ ਦੇਵਲੋਕਜਿਗੀषਯਾ ।। ੭.੬੭.
ਜਦੋਂ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ।