ਸ ਤ੍ਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮਧੁਸੁਤਂ ਲਵਣਂ ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇ ਯਦ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ।। ੭.੬੨.
ਇਸ ਲਈ, ਮਧੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਵਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੰਦੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਾਰ ਕੇ, ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਚਲਾ।
ਉਤ੍ਤਰਂ ਚ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ੂਰ ਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਮ । ਬਾਲੇਨ ਪੂਰ੍ਵਜਸ੍ਯਾਜ੍ਞਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੬੨.
ਹੇ ਬਹਾਦਰ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ; ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੱਡੇ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਭਿषੇਕਂ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛਸ੍ਵ ਮਯੋਦ੍ਯਤਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਵਿਧਿਮਨ੍ਤ੍ਰਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ ।। ੭.੬੨.
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਰੀਤ ਰਿਵਾਜਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ, ਵਾਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਮਹਾਨ ਕਾਵਿ ਦੀ ਬਾਹਠਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਪਰਾਂ ਵ੍ਰੀਡਾਮੁਪਾਗਮਤ੍ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਵੀਰ੍ਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਨ੍ਦਂ ਮਨ੍ਦਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੭.੬੩.
ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਲਜਜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬੋਲਿਆ।
ਅਧਰ੍ਮਂ ਵਿਦ੍ਮ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰ੍ਥੇ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਕਥਂ ਤਿष੍ਠਤ੍ਸੁ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇषੁ ਕਨੀਯਾਨਭਿषਿਚ੍ਯਤੇ ।। ੭.੬੩.
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਵੱਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਰਾਜਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਕਰਣੀਯਂ ਚ ਸ਼ਾਸਨਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਤਵ ਚੈਵ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਾਸਨਂ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਮ੍ ।। ੭.੬੩.
ਪਰ ਤੇਰਾ ਹੁਕਮ ਜਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ; ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਟਾਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵੀਰ ਸ਼੍ਰੁਤਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਹਿ ਮਯਾ ਵਾਚ੍ਯਂ ਮਧ੍ਯਮੇ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨਤਿ ।। ੭.੬੩.
ਹੇ ਬਹਾਦਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਥੋਂ ਵੀ ਸੁਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਣੀ ਹੈ; ਮੱਧਲੇ ਭਰਾ ਨੇ ਵਚਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ।
ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਦੁਰ੍ਵਚੋ ਘੋਰਂ ਹਨ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਲਵਣਂ ਮृਧੇ । ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਮੇ ਦੁਰੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਤਿਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ ।। ੭.੬੩.
ਮੈਂ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ: ਲਵਣ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਐਸਾ ਕਠੋਰ ਬੋਲਣ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਤ੍ਤਰਂ ਨਹਿ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਨਾਭਿਹਿਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਧਰ੍ਮਸਹਿਤਂ ਚੈਵ ਪਰਲੋਕਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੭.੬੩.
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬੋਲ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੁੜ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸੋ ऽਹਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਨ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵੋਤ੍ਤਰਮ੍ । ਮਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਦਣ੍ਡੋ ਵੈ ਨਿਪਤੇਨ੍ਮਯਿ ਮਾਨਦ ।। ੭.੬੩.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਆਦਰਯੋਗ।
ਕਾਮਕਾਰੋ ਹ੍ਯਹਂ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵਾਸ੍ਮਿ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਅਧਰ੍ਮਂ ਜਹਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਮਤ੍ਕृਤੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।। ੭.੬੩.
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ; ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ, ਅਧਰਮ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸ਼ੂਰੇਣ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਉਵਾਚ ਰਾਮਃ ਸਂਹृष੍ਟੋ ਭਰਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਤਥਾ ।। ੭.੬੩.
ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸਮ੍ਭਾਰਾਨਭਿषੇਕਸ੍ਯ ਆਨਯਧ੍ਵਂ ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮਭਿषੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਘਵਮ੍ ।। ੭.੬੩.
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲਿਆਓ; ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਂ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਨੈਗਮਾਨृਤ੍ਵਿਜਸ੍ਤਥਾ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਾਨਯਧ੍ਵਂ ਮਮਾਜ੍ਞਯਾ ।। ੭.੬੩.
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਕਾਕੁਤਸਥ, ਪੰਡਿਤ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਓ।
ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼ਾਸਨਮਾਜ੍ਞਾਯ ਤਥਾ ऽਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਹਾਰਥਾਃ । ਅਭਿषੇਕਸਮਾਰਮ੍ਭਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੁਰੋਧਸਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਰਾਜਭਵਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.੬੩.
ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੰਡਿਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਤਥੋ ऽਭਿषੇਕੋ ਵਵृਧੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਰ੍षਕਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਯ ਚ ।। ੭.੬੩.
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੋ ਬਭੌ ਚਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ । ਅਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਪੁਰਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਿਵ ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ।। ੭.੬੩.
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਕੰਦ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇ ਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ । ਪੌਰਾਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ।। ੭.੬੩.
ਜਦੋਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦਾ flawless ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਮਙ੍ਗਲਂ ਕੇਕਯੀ ਤਥਾ । ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਾ ਰਾਜਭਵਨੇ ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਰਾਜਯੋषਿਤਃ ।। ੭.੬੩.
ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਕੇਕਈ ਨੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਹੋਰ ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਮੁਨਾਤੀਰਵਾਸਿਨਃ । ਹਤਂ ਲਵਣਮਾਸ਼ਂਸੁਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ੍ਯਾਭਿषੇਚਨਾਤ੍ ।। ੭.੬੩.
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਲਵਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਤਤੋ ऽਭਿषਿਕ੍ਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਮਙ੍ਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਰਾਘਵਃ । ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਤੇਜਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਿਪੂਰਯਨ੍ ।। ੭.੬੩.
ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਯਂ ਸ਼ਰਸ੍ਤ੍ਵਮੋਘਸ੍ਤੇ ਦਿਵ੍ਯਃ ਪਰਪੁਰਞ੍ਜਯਃ । ਅਨੇਨ ਲਵਣਂ ਸੌਮ੍ਯ ਹਨ੍ਤਾ ऽਸਿ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ।। ੭.੬੩.
ਇਹ ਤੇਰਾ ਤੀਰ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਅਟੱਲ, ਦਿਵਿਆ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਲਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ।
ਸृष੍ਟਃ ਸ਼ਰੋ ऽਯਂ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਯਦਾ ਸ਼ੇਤੇ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ।। ੭.੬੩.
ਇਹ ਤੀਰ, ਕਾਕੁਤਸਥ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰਜਿਤੋ ਦੇਵੋ ਯਨ੍ਨਾਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ । ਅਦृਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤੇਨਾਯਂ ਤੁ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੭.੬੩.
ਆਤਮ-ਜਿੱਤ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵਤੇ ਨਾ ਅਸੁਰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਬਣਾਇਆ।
ਸृष੍ਟਃ ਕ੍ਰੋਧਾਭਿਭੂਤੇਨ ਵਿਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨੋਃ । ਮਧੁਕੈਟਭਯੋਰ੍ਵੀਰ ਵਿਘਾਤੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨਯੋਃ । ਸ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੇਨ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਂਸ੍ਤੌ ਚਾਨੇਨ ਹਤੌ ਯੁਧਿ ।। ੭.੬੩.
ਹੇ ਵੀਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤੌ ਹਤ੍ਵਾ ਜਨਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਕੈਟਭਂ ਤੁ ਮਧੁਂ ਤਥਾ । ਅਨੇਨ ਸ਼ਰਮੁਖ੍ਯੇਨ ਤਤੋ ਲੋਕਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਃ ।। ੭.੬੩.
ਕੈਟਭ ਅਤੇ ਮਧੁ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਨਾਲ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ।
ਨਾਯਂ ਮਯਾ ਸ਼ਰਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਧਾਰ੍ਥਿਨਾ । ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸੋ ਭਵੇਦਿਤਿ ।। ੭.੬੩.
ਇਹ ਤੀਰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਡਰ ਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ।
ਯਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਮਹਚ੍ਛੂਲਂ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਦਤ੍ਤਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਮਧੋਰਾਯੁਧਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੩.
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮਧੁ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਹੈ।
ਸ ਤਂ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਭਵਨੇ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਾਹਾਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭.੬੩.
ਉਹ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਹਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।