thumb|ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਇਹ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ, ਸੁਣੋ।
ਗਤੇ ਰਾਮੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਧਨੁਃ। ਵਰੁਣਾਯਾਪ੍ਰਮੇਯਾਯ ਦਦੌ ਹਸ੍ਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ, ਦਾਸਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਪਾਰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤੋ ਰਾਮੋ ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾਨृषੀਨ੍। ਪਿਤਰਂ ਵਿਕਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਗਤੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਯਾਤੁ ਚਤੁਰਂਗਿਣੀ। ਅਯੋਧ੍ਯਾਭਿਮੁਖੀ ਸੇਨਾ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥੇਨ ਪਾਲਿਤਾ
ਜਾਮਦਗਨਿ ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੁਣ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਤੇਰੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ, ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਚੱਲੇ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸੁਤਮ੍। ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਰਾਘਵਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਾਸਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮਿਆ।
ਗਤੋ ਰਾਮ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤੋ ਨृਪਃ। ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਂ ਤਦਾ ਮੇਨੇ ਪੁਤ੍ਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ
ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਾ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਆਪ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈ ਲਏ ਹੋਣ।
ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਸੇਨਾਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਤਤਃ ਪੁਰੀਮ੍। ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਤੂਰ੍ਯੋਦ੍ਘੁष੍ਟਨਿਨਾਦਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਝੰਡਿਆਂ, ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਿਆ।
ਸਿਕ੍ਤਰਾਜਪਥਾਰਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਕੁਸੁਮੋਤ੍ਕਰਾਮ੍। ਰਾਜਪ੍ਰਵੇਸ਼ਸੁਮੁਖੈਃ ਪੌਰੈਰ੍ਮਙ੍ਗਲਪਾਣਿਭਿਃ
ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਮਿਲੇ।
ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਰਾਜਾ ਜਨੌਘੈਃ ਸਮਲਂਕृਤਾਮ੍। ਪੌਰੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਤੋ ਦੂਰਂ ਦ੍ਵਿਜੈਸ਼੍ਚ ਪੁਰਵਾਸਿਭਿਃ
ਰਾਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਪੌਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ ਦੂਰੋਂ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਆਏ।
ਪੁਤ੍ਰੈਰਨੁਗਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਗृਹਂ ਰਾਜਾ ਹਿਮਵਤ੍ਸਦृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਖੂਬਸੂਰਤ ਸੀ।
ਨਨਨ੍ਦ ਸ੍ਵਜਨੈ ਰਾਜਾ ਗृਹੇ ਕਾਮੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਃ। ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕੈਕੇਯੀ ਚ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ; ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਕੈਕੇਈ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਆਂ।
ਵਧੂਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਯਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਰਾਜਯੋषਿਤਃ। ਤਤਃ ਸੀਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਮੂਰ੍ਮਿਲਾਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਧੂਆਂ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ, ਤਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ਵਾਨ ਉਰਮਿਲਾ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਕੁਸ਼ਧ੍ਵਜਸੁਤੇ ਚੋਭੇ ਜਗृਹੁਰ੍ਨृਪਯੋषਿਤਃ। ਮਂਗਲਾਲਾਪਨੈਰ੍ਹੋਮੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਾਸਸਃ
ਰਾਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਧਵਜ ਦੀਆਂ ਦੋਨੋ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲ ਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਨ੍। ਅਭਿਵਾਦ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾ ਰਾਜਸੁਤਾਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜ ਘਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਭ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰੇਮਿਰੇ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਰ੍ਤृਭਿਰ੍ਮੁਦਿਤਾ ਰਹਃ। ਕृਤਦਾਰਾਃ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਧਨਾਃ ਸਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ
ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਆਂ; ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਧਨ ਤੇ ਦੋਸਤ ਵੀ ਸੀ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾਃ ਪਿਤਰਂ ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਸੁਤਮ੍
ਸਭ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਦਾਸਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ—
ਭਰਤਂ ਕੈਕਯੀਪੁਤ੍ਰਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਅਯਂ ਕੇਕਯਰਾਜਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਸਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕ
ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੇ ਭਰਤ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਕੇਕੈ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ।'
ਤ੍ਵਾਂ ਨੇਤੁਮਾਗਤੋ ਵੀਰੋ ਯੁਧਾਜਿਨ੍ਮਾਤੁਲਸ੍ਤਵ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੈਤਦ੍ ਭਰਤਃ ਕੈਕਯੀਸੁਤਃ
'ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਮਾਮਾ ਯੁਧਾਜਿਤ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ।' ਇਹ ਦਾਸਰਥ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ, ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—
ਗਮਨਾਯਾਭਿਚਕ੍ਰਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤਸ੍ਤਦਾ। ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਪਿਤਰਂ ਸ਼ੂਰੋ ਰਾਮਂ ਚਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਾਰਿਣਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਤॄਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤੋ ਯਯੌ। ਯੁਧਾਜਿਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਭਰਤਂ ਸਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ
ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਯੁਧਾਜਿਤ ਨੇ ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਵੀਰਃ ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਤੁਤੋष ਹ। ਗਤੇ ਚ ਭਰਤੇ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਰਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਹਿ ਗਏ।
ਪਿਤਰਂ ਦੇਵਸਂਕਾਸ਼ਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸਤੁਸ੍ਤਦਾ। ਪਿਤੁਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪੌਰਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ।
ਚਕਾਰ ਰਾਮਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ ਹਿਤਾਨਿ ਚ। ਮਾਤृਭ੍ਯੋ ਮਾਤृਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਮਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਂਵਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਤੇ ਭਲਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੀਤਾ। ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਪੂਰੇ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਗੁਰੂਣਾਂ ਗੁਰੁਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇऽਨ੍ਵਵੈਕ੍ਸ਼ਤ। ਏਵਂ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨੈਗਮਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਿਭਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿषਯਵਾਸਿਨਃ। ਤੇषਾਮਤਿਯਸ਼ਾ ਲੋਕੇ ਰਾਮਃ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ, ਸੱਚ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਯਂਭੂਰਿਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਬਭੂਵ ਗੁਣਵਤ੍ਤਰਃ। ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸੀਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਜਹਾਰ ਬਹੂਨृਤੂਨ੍
ਰਾਮ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਣਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਪ-ਜਨਮਿਆ ਕਰਤਾ। ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਈ ਰੁਤਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਮਨਸ੍ਵੀ ਤਦ੍ਗਤਮਨਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਹृਦਿ ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ। ਪ੍ਰਿਯਾ ਤੁ ਸੀਤਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਾਰਾਃ ਪਿਤृਕृਤਾ ਇਤਿ
ਉਹ ਸੋਚਵਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਨੇ ਚੁਣੀ ਸੀ।
ਗੁਣਾਦ੍ਰੂਪਗੁਣਾਚ੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਭੂਯੋऽਭਿਵਰ੍ਧਤੇ। ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਰ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਹृਦਯੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਕਰਕੇ, ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਦੋਹਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਗਤਮਪਿ ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਖ੍ਯਾਤਿ ਹृਦਯਂ ਹृਦਾ। ਤਸ੍ਯ ਭੂਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮੈਥਿਲੀ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ। ਦੇਵਤਾਭਿਃ ਸਮਾ ਰੂਪੇ ਸੀਤਾ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵ ਰੂਪਿਣੀ
ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ, ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਸੀ।
ਤਯਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਸੁਤੋऽਭਿਕਾਮਯਾ। ਸਮੇਯਿਵਾਨੁਤ੍ਤਮਰਾਜਕਨ੍ਯਯਾ। ਅਤੀਵ ਰਾਮਃ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤੋ ਵਿਭੁਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵਿष੍ਣੁਰਿਵਾਮਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਮ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸੋਭਾ ਨਾਲ।