ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਤੇਨਾਯਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ ।। ੭.੫੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਮੋ ਰਮਯਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ । ਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵੀਰ ਪੁਰੁषੇषੁ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੭.੫੮.
ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਖਿਆ: 'ਵੀਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਧੀਰਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।'
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਦੁਃਸਹੋ ਰੋषੋ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਯਯਾਤਿਨਾ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨੁਗਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਸਮਾਹਿਤਃ ।। ੭.੫੮.
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ, ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੜਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਸਤਕਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾ ਲਿਆ; ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸਮਝ ਲੈ।
ਨਹੁषਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿਃ ਪੌਰਵਰ੍ਧਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਦ੍ਵਯਂ ਸੌਮ੍ਯ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਂ ਭੁਵਿ ।। ੭.੫੮.
ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਨ।
ਏਕਾ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਨਾਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਕृਤਾ । ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਨਾਮ ਦੈਤੇਯੀ ਦੁਹਿਤਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ ।। ੭.੫੮.
ਇੱਕ, ਜੋ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨਹੁਸ਼ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾ ਤੂਸ਼ਨਸਃ ਪਤ੍ਨੀ ਯਯਾਤੇਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਨ ਤੁ ਸਾ ਦਯਿਤਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ ।। ੭.੫੮.
ਦੂਜੀ, ਉਸ਼ਨਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ—ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਸੀ।
ਤਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰੌ ਤੁ ਸਮ੍ਭੂਤੌ ਰੂਪਵਨ੍ਤੌ ਸਮਾਹਿਤੌ । ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ऽਜਨਯਤ੍ਪੂਰੁਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਯਦੁਂ ਤਦਾ ।। ੭.੫੮.
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਸਨ; ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਯਦੁ ਨੂੰ।
ਪੂਰੁਸ੍ਤੁ ਦਯਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਗੁਣੈਰ੍ਮਾਤृਕृਤੇਨ ਚ । ਤਤੋ ਦੁਃਖਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਯਦੁਰ੍ਮਾਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੫੮.
ਪੂਰੁ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਕੇ; ਇਸ ਲਈ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਯਦੁ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਦੇਵਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ । ਸਹਸੇ ਹृਦ੍ਗਤਂ ਦੁਃਖਮਵਮਾਨਂ ਚ ਦੁਃਸਹਮ੍ ।। ੭.੫੮.
ਤੁਸੀਂ ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਰਮਲ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਦੁਖ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੋ, ਜੋ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਆਵਾਂ ਚ ਸਹਿਤੌ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍ । ਰਾਜਾ ਤੁ ਰਮਤਾਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦੈਤ੍ਯਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਬਹੁਕ੍ਸ਼ਪਾਃ ।। ੭.੫੮.
ਮਾਤਾ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚੱਲੀਏ; ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਦੈਤਿਆ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਕਈ ਰਾਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਬਿਤਾਵੇ।
ਯਦਿ ਵਾ ਸਹਨੀਯਂ ਤੇ ਮਾਮਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਕ੍ਸ਼ਮ ਤ੍ਵਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਿष੍ਯੇ ऽਹਂ ਮਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੫੮.
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਜਾਜਤ ਦੇਵੋ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ, ਪਰ ਮੈਂ ਮਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ—ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਰੋਦਤਃ । ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੁ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਸ੍ਮਾਰ ਪਿਤਰਂ ਤਦਾ ।। ੭.੫੮.
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਇਙ੍ਗਿਤਂ ਤਦਭਿਜ੍ਞਾਯ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤਦਾ । ਆਗਤਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੁ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ।। ੭.੫੮.
ਪਿਤਾ ਭਰਗਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥਾਂ ਤਾਮਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਮਚੇਤਨਾਮ੍ । ਪਿਤਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੫੮.
ਉਸ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਨੇ ਧੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?'
ਪृਚ੍ਛਨ੍ਤਮਸਕृਤ੍ਤਂ ਵੈ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ । ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੁ ਸਙ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਪਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੫੮.
ਭਰਗਵ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਹਮਗ੍ਨਿਂ ਵਿषਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਪੋ ਵਾ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯੇ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵਿਤੁਮ੍ ।। ੭.੫੮.
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਅੱਗ, ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਿਗਲ ਲਵਾਂਗੀ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਚੱਲ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਮੈਂ ਜੀਉਣਾ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ।
ਨ ਮਾਂ ਤ੍ਵਮਵਜਾਨੀषੇ ਦੁਃਖਿਤਾਮਵਮਾਨਿਤਾਮ੍ । ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਵਜ੍ਞਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ਼੍ਛਿਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਜੀਵਿਨਃ ।। ੭.੫੮.
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਅਪਮਾਨਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਜ੍ਞਯਾ ਚ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪਰਿਭੂਯ ਚ ਭਾਰ੍ਗਵ । ਮਯ੍ਯਵਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਯੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਹਿ ਨ ਚ ਮਾਂ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਤੇ ।। ੭.੫੮.
ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਿਰਸਕਾਰ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੋਪੇਨਾਭਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ । ਵ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਾਮ ਭਾਰ੍ਗਵੋ ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਮ੍ ।। ੭.੫੮.
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਮਵਜਾਨੀषੇ ਨਾਹੁष ਤ੍ਵਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਜਰਯਾ ਪਰਯਾ ਜੀਰ੍ਣਃ ਸ਼ੈਥਿਲ੍ਯਮੁਪਯਾਸ੍ਯਸਿ ।। ੭.੫੮.
ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਿਰਸਕਾਰਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਕ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕ ਜਾਵੇਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਵੇਗੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਭਾਰ੍ਗਵਃ । ਪੁਨਰ੍ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਰ੍ਭਵਨਂ ਸ੍ਵਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ।। ੭.੫੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਭਾਰਗਵ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਪੁਙ੍ਗਵਾਗ੍ਰ੍ਯਃ ਸੁਤਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵਯਾਨੀਮ੍ । ਪੁਨਰ੍ਯਯੌ ਸੂਰ੍ਯਸਮਾਨਤੇਜਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸ਼ਾਪਂ ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਾਯ ।। ੭.੫੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਮੁੜ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ऽष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਆਦਿਕਾਵਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੂਸ਼ਨਸਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਤਦਾ ऽ ऽਰ੍ਤੋ ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ । ਜਰਾਂ ਪਰਮਿਕਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਦੁਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੫੯.
ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੁਖੀ ਸੀ ਤੇ ਵਧੀਕ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਯਦੁ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਿਹਾ।
ਯਦੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਮਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਤਾਮ੍ । ਜਰਾਂ ਪਰਮਿਕਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਭੋਗੈ ਰਂਸ੍ਯੇ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।। ੭.੫੯.
ਯਦੁ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ, ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਵਧੀਕ ਬੁਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸੁਖ-ਸਾਧਨਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਸਕਾਂ।
ਨ ਤਾਵਤ੍ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮਿ ਵਿषਯੇषੁ ਨਰਰ੍षਭ । ਅਨੁਭੂਯ ਤਦਾ ਕਾਮਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਜਰਾਮ੍ ।। ੭.੫੯.
ਮੈਂ ਹਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ; ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਭਵ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਬੁਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਦੁਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨਰਰ੍षਭਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਦਯਿਤਃ ਪੂਰੁਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਵੈ ਜਰਾਮ੍ ।। ੭.੫੯.
ਯਦੁ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪੂਰੁ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੇ।'
ਬਹਿष੍ਕृਤੋ ऽਹਮਰ੍ਥੇषੁ ਸਨ੍ਨਿਕਰ੍षਾਚ੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਵੈ ਰਾਜਨ੍ ਕ ਸਹਾਸ਼੍ਨਾਤਿ ਭੋਜਨਮ੍ ।। ੭.੫੯.
ਮੈਂ ਰਾਜਕਾਜ ਤੋਂ ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ; ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾਏਗਾ?
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪੂਰੁਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਇਯਂ ਜਰਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਦਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੭.੫੯.
ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮਹਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬੁਢਾਪਾ ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈ।'
ਨਾਹੁषੇਣੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਪੂਰੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਧਨ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਸ਼ਾਸਨੇ ऽਸ੍ਮਿ ਤਵ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.੫੯.
ਨਹੁਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਪੂਰੁ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹਾਂ।'