ਅਸ਼ਰੀਰਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਕृਤੇ ऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਵਸਿष੍ਠਃ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾ ਜਗਾਮ ਪਿਤੁਰਨ੍ਤਿਕਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਵਸੀਸ਼ਠ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤਃ ਪਾਦੌ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਪਿਤਾਮਹਮਥੋਵਾਚ ਵਾਯੁਭੂਤ ਇਦਂ ਵਚਃ ।। ੭.੫੬.
ਉਹ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪਿਤਾ ਮਹਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਵਾਯੂ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਬਾਤ ਆਗਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਨਿਮਿਸ਼ਾਪੇਨ ਵਿਦੇਹਤ੍ਵਮੁਪਾਗਮਮ੍ । ਲੋਕਨਾਥ ਮਹਾਦੇਵ ਅਣ੍ਡਜੋ ऽਪਿ ਤ੍ਵਮਬ੍ਜਜਃ ।। ੭.੫੬.
ਭਗਵਾਨ, ਨਿਮੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਵੱਡੇ ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਏ ਹੋ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੇਹਹੀਨਾਨਾਂ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਲੁਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਣਿ ਹੀਨਦੇਹਸ੍ਯ ਵੈ ਪ੍ਰਭੋ । ਦੇਹਸ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਾਵੇ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੭.੫੬.
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ। ਜੇ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਮਿਲ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰਮਿਤਪ੍ਰਭਃ । ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਜਂ ਤੇਜ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਯਸ਼ਃ ।। ੭.੫੬.
ਫਿਰ, ਅਣਗਣੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਵੱਡੀ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੋ।'
ਅਯੋਨਿਜਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿਤਾ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਧਰ੍ਮੇਣ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਨਰੇष੍ਯਸਿ ਮੇ ਵਸ਼ਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਪਰ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਵੀ ਅਜਨਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੋਗੇ, ਤੇ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਅਧੀਨ ਆ ਜਾਵੋਗੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਨ ਚਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਯਯੌ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਰikrama ਕਰੀ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਤਮੇਵ ਕਾਲਂ ਮਿਤ੍ਰੋ ऽਪਿ ਵਰੁਣਤ੍ਵਮਕਾਰਯਤ੍ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੇਨ ਸਹੋਪੇਤਃ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ ।। ੭.੫੬.
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਖੀਰੋਦਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪਦ 'ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਪਰਮਾਪ੍ਸਰਾਃ । ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਤਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਮਾਯਯੌ ਸਖਿਭਿਰ੍ਵृਤਾ ।। ੭.੫੬.
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਪਸਰਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆ ਗਈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀਂ ਵਰੁਣਾਲਯੇ । ਆਵਿਸ਼ਤ੍ਪਰਮੋ ਹਰ੍षੋ ਵਰੁਣਂ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀਕृਤੇ ।। ੭.੫੬.
ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਸੀ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਸ ਤਾਂ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨਾਮ੍ । ਵਰੁਣੋ ਵਰਯਾਮਾਸ ਮੈਥੁਨਾਯਾਪ੍ਸਰੋਵਰਾਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਵਰੁਣ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸਾ ਤੁ ਵਰੁਣਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਮਿਤ੍ਰੇਣਾਹਂ ਵृਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੭.੫੬.
ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਤ੍ਰ ਵਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਹਾਂ।'
ਵਰੁਣਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਨ੍ਦਰ੍ਪਸ਼ਰਪੀਡਿਤਃ । ਇਦਂ ਤੇਜਃ ਸਮੁਤ੍ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕੁਮ੍ਭੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤੇ ।। ੭.੫੬.
ਵਰੁਣ, ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਇਹ ਤਾਕਤ ਮੈਂ ਇਸ ਕਾਂਡੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਰੱਖ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਏਵਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਤ੍ਵਯ੍ਯਹਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ । ਕृਤਕਾਮੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਸਙ੍ਗਮਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਤਾਕਤ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਤਲ੍ਲੋਕਪਾਲਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਸੁਭਾषਿਤਮ੍ । ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੭.੫੬.
ਵਰੁਣ ਦੇ ਇਹ ਸੁਣੇ-ਸੁਣਾਏ, ਸੋਹਣੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਕਾਮਮੇਤਦ੍ਭਵਤ੍ਵੇਵਂ ਹृਦਯਂ ਮੇ ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਭਾਵਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਧਿਕਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਹੋ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੁ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੭.੫੬.
ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਉਹੀ ਹੋਵੇ; ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਮਮਤਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਮਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਉਰ੍ਵਸ਼੍ਯਾ ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰੇਤਸ੍ਤਨ੍ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਜ੍ਵਲਦਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਮ੍ਭੇ ਹ੍ਯਪਾਸृਜਤ੍ ।। ੭.੫੬.
ਉਰਵਸ਼ੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਬੀਜ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਕਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਤ੍ਵਗਮਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਿਤ੍ਰੋ ਵੈ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾ । ਤਾਂ ਤੁ ਮਿਤ੍ਰਃ ਸੁਸਙ੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੫੬.
ਉਰਵਸ਼ੀ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ, ਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਮਯਾ ਨਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਵਸਰ੍ਜਿਤਾ । ਪਤਿਮਨ੍ਯਂ ਵृਤਵਤੀ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੁष੍ਟਚਾਰਿਣੀ ।। ੭.੫੬.
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਪਤੀ ਚੁਣ ਲਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮਾੜੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਦੁष੍ਕृਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਕ੍ਰੋਧਕਲੁषੀਕृਤਾ । ਮਨੁष੍ਯਲੋਕਮਾਸ੍ਥਾਯ ਕਞ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਸਿ ।। ੭.੫੬.
ਇਸ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ।
ਬੁਧਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜਃ ਪੁਰੂਰਵਾਃ । ਤਮਦ੍ਯ ਗਚ੍ਛ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸ ਤੇ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੫੬.
ਹੁਣ ਤੂੰ, ਮੂਰਖ, ਬੁਧ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਪੁਰੂਰਵਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ; ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣੇਗਾ।
ਤਤਃ ਸਾ ਸ਼ਾਪਦੋषੇਣ ਪੁਰੂਰਵਸਮਭ੍ਯਗਾਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੇ ਪੁਰੂਰਵਂ ਬੁਧਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਮੌਰਸਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਫਿਰ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਪੁਰੂਰਵਸ, ਜੋ ਬੁਧ ਦਾ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞੇ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਾਯੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਨਹੁषੋ ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਬਭੂਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ ।। ੭.੫੬.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਵਜ੍ਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵृਤ੍ਰਾਯ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ऽਥ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਸ਼੍ਵਰੇ । ਸ਼ਤਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤਮ੍ ।। ੭.੫੬.
ਵਜਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ-ਪਤੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸਾਲ ਇੰਦਰ ਵਜੋਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਸਾ ਤੇਨ ਸ਼ਾਪੇਨ ਜਗਾਮ ਭੂਮਿਂ ਤਦੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਚਾਰੁਦਤੀ ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ । ਬਹੂਨਿ ਵਰ੍षਾਣ੍ਯਵਸਚ੍ਚ ਸੁਭ੍ਰੂਃ ਸ਼ਾਪਕ੍ਸ਼ਯਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸਦੋ ਯਯੌ ਚ ।। ੭.੫੬.
ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਸੋਹਣੇ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਈ; ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਉਥੇ ਰਹੀ, ਤੇ ਜਦ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਸੋਹਣੀ ਭ੍ਰੂ ਵਾਲੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਵਿਚ, ਵੈਲਮੀਕਿ ਜੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਕਾਵਿ ਦਾ ਛਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਮੁਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਂ ਕਥਾਮਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤੋ ਰਾਘਵਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੭.੫੭.
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਦੇਹੌ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਕਥਂ ਤੌ ਦ੍ਵਿਜਪਾਰ੍ਥਿਵੌ । ਪੁਨਰ੍ਦੇਹੇਨ ਸਂਯੋਗਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੇਵਸਮ੍ਮਤੌ ।। ੭.੫੭.
ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਮਿਲੇ?
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਭਾषਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਤਾਂ ਕਥਾਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੫੭.
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ।
ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਮ੍ਭੋ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤੇਜਃਪੂਰ੍ਣੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨੋਃ । ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੇਜੋਮਯੌ ਵਿਪ੍ਰੌ ਸਮ੍ਭੂਤਾਵृषਿਸਤ੍ਤਮੌ ।। ੭.੫੭.
ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਕਾਂਡੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਦੋ ਤਜਰੂਬੇਕਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸਨ, ਜਨਮ ਲਏ।