ਯੋ ऽਪਿ ਪਾਲਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸੋ ऽਪਿ ਗਾਮਨ੍ਵਗਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਤਮृषਿਮਾਚष੍ਟ ਮਮ ਗੌਰਿਤਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ।। ੭.੫੩.
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ। ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਗਾਂ ਮੇਰੀ ਹੈ।'
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ਰਾਜਸਿਂਹੇਨ ਮਮ ਦਤ੍ਤਾ ਨृਗੇਣ ਹ । ਤਯੋਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਯੋਰ੍ਵਾਦੋ ਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤੋਃ ।। ੭.੫੩.
ਉਹ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਵਦਨ੍ਤੌ ਤਤੋ ऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਦਾਤਾਰਮਭਿਜਗ੍ਮਤੁਃ । ਤੌ ਰਾਜਭਵਨਦ੍ਵਾਰਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਨृਗਸ਼ਾਸਨਮ੍ ।। ੭.੫੩.
ਦੋਵੇਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਾਤਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਪਰ ਰਾਜ-ਭਵਨ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਉਹ ਨ੍ਰਿਗ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਵਸਨ੍ਤੌ ਕ੍ਰੋਧਮੀਯਤੁਃ । ਊਚਤੁਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਤਾਵੁਭੌ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮੌ ੭.੫੩.
ਕਈ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਅਰ੍ਥਿਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨੈषਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਅਦृਸ਼੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕृਕਲਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੫੩.
'ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਲੈਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ ਤੇ ਗੋਹ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।'
ਬਹੁਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਹੁਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਸ਼੍ਵਭ੍ਰੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਕृਕਲਾਸੋ ਵੈ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਂ ਵਸਿष੍ਯਸਿ ।। ੭.੫੩.
'ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਸੈਂਕੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਤੂੰ ਇਸ ਖੱਡ ਵਿਚ ਗੋਹ ਬਣ ਕੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹੇਂਗਾ।'
ਉਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਹਿ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਦੂਨਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਃ । ਵਾਸੁਦੇਵ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪੁਰੁषਵਿਗ੍ਰਹਃ ।। ੭.੫੩.
'ਪਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਯਦਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਾਸੁਦੇਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਸ ਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿਤਾ ਰਾਜਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਪਾਦ੍ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਕृਤਾ ਚ ਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਨਿष੍ਕृਤਿਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੭.੫੩.
'ਉਹ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇਗਾ; ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਭਾਰਾਵਤਰਣਾਰ੍ਥਂ ਹਿ ਨਰਨਾਰਾਯਣਾਵੁਭੌ । ਉਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯੇਤੇ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੌ ਕਲੌ ਯੁਗ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ ।। ੭.੫੩.
'ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ, ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ।'
ਏਵਂ ਤੌ ਸ਼ਾਪਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੌ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰੌ । ਤਾਂ ਗਾਂ ਹਿ ਦੁਰ੍ਬਲਾਂ ਵृਦ੍ਧਾਂ ਦਦਤੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਵੈ ।। ੭.੫੩.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਡਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਗਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਤਂ ਸ਼ਾਪਮੁਪਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍ ।। ੭.੫੩.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਸਹਿ ਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਾਂ ਵਿਮਰ੍ਦੋ ਹਿ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਦੋषਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ । ਤਚ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮਹ੍ਯਮਭਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਿਣਃ ।। ੭.੫੩.
ਕੰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਝਗੜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ।
ਸੁਕृਤਸ੍ਯ ਹਿ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਫਲਂ ਨਾਪੈਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਕਾਰ੍ਯਵਾਞ੍ਜਨਃ ।। ੭.੫੩.
ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਕੰਮ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ, ਵੈਲਮੀਕਿ ਰਚਿਤ ਆਦਿ ਕਾਵਿ, ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਵਿਚ ਤਿਰਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍ । ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਘਵਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ ।। ੭.੫੪.
ਰਾਮ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿਚ ਆਖਿਆ।
ਅਲ੍ਪਾਪਰਾਧੇ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਦ੍ਵਿਜਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਾਪ ਈਦृਸ਼ਃ । ਮਹਾਨ੍ਨृਗਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਯਮਦਣ੍ਡ ਇਵਾਪਰਃ ।। ੭.੫੪.
ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਥੋੜੀ ਗਲਤੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਨ੍ਰਿਗ ਲਈ ਯਮ ਦੇ ਦੰਡ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਾਪਸਂਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰषਰ੍षਭ । ਕਿਮੁਵਾਚ ਨृਗੋ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵਿਜੌ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤੌ ।। ੭.੫੪.
ਆਪਣੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਦੋ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ?
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਘਵਃ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਸੌਮ੍ਯ ਯਥਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਪਵਿਕ੍ਸ਼ਤਃ ।। ੭.੫੪.
ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ।'
ਅਥਾਧ੍ਵਨਿ ਗਤੌ ਵਿਪ੍ਰੌ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ ਨृਗਸ੍ਤਦਾ । ਆਹੂਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨੈਗਮਾਨ੍ਸਪੁਰੋਧਸਃ ।। ੭.੫੪.
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤਾਨੁਵਾਚ ਨृਗੋ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕृਤੀਸ੍ਤਥਾ । ਦੁਃਖੇਨ ਸੁਸਮਾਵਿष੍ਟਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮੇ ਸਮਾਹਿਤੈਃ ।। ੭.੫੪.
ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਖਿਆ: 'ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ।'
ਨਾਰਦਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਭਯਮ੍ । ਗਤੌ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨਂ ਭਦ੍ਰੌ ਵਾਯੁਭੂਤਾਵਨਿਨ੍ਦਿਤੌ ।। ੭.੫੪.
ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਪਰਵਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ, ਹੇ ਭਦਰ ਲੋਕੋ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਬਿਨਾ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕੁਮਾਰੋ ऽਯਂ ਵਸੁਰ੍ਨਾਮ ਸ ਦੇਵੋ ऽਦ੍ਯਾਭਿषਿਚ੍ਯਤਾਮ੍ । ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਂ ਚ ਯਤ੍ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਭਿਰ੍ਮਮ । ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਸਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਾਪਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਨਿਃਸृਤਮ੍ ।। ੭.੫੪.
ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਸੁ ਅੱਜ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਾਰੀਗਰ ਇੱਕ ਸੁਖਦਾਈ ਖੱਡ ਬਣਾਉਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤ ਕਰਾਂ।
ਵਰ੍षਘ੍ਨਮੇਕਂ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਂ ਤੁ ਹਿਮਘ੍ਨਮਪਰਂ ਤਥਾ । ਗ੍ਰੀष੍ਮਘ੍ਨਂ ਤੁ ਸੁਖਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮੇਕਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸ਼ਿਲ੍ਪਿਨਃ ।। ੭.੫੪.
ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖੋ ਕਿ ਇੱਕ ਖੱਡ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਦੂਜੀ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਫਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਯੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਪੁष੍ਪਵਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯਾ ਲਤਾਃ । ਵਿਰੋਪ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਬਹੁਵਿਧਾਸ਼੍ਛਾਯਾਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਗੁਲ੍ਮਿਨਃ ।। ੭.੫੪.
ਫਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਛਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾਣ।
ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਰਮਣੀਯਂ ਚ ਸ਼੍ਵਭ੍ਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਸ਼ਮ੍ । ਸੁਖਮਤ੍ਰ ਵਸਿष੍ਯਾਮਿ ਯਾਵਤ੍ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਃ ।। ੭.੫੪.
ਖੱਡਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ ਸੁਗਨ੍ਧੀਨਿ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਤੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਯਥਾ ਮੇ ਸ੍ਯੁਰਧ੍ਯਰ੍ਧਂ ਯੋਜਨਂ ਤਥਾ ।। ੭.੫੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਘੇਰਿਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲ ਜਾਣ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਂ ਸ ਸਨ੍ਦਿਦੇਸ਼ ਵਸਂ ਤਦਾ । ਧਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਯ ।। ੭.੫੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੁ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਪੁੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਫਰਜ ਨਾਲ ਰੱਖ।'
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤੇ ਯਥਾ ਸ਼ਾਪੋ ਦ੍ਵਿਜਾਭ੍ਯਾਂ ਮਯਿ ਪਾਤਿਤਃ । ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰੋषਾਭ੍ਯਾਮਪਰਾਧੇ ऽਪਿ ਤਾਦृਸ਼ੇ ।। ੭.੫੪.
ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਗਲਤੀ ਛੋਟੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਮਾ ਕृਥਾਸ੍ਤਨੁਸਨ੍ਤਾਪਂ ਮਤ੍ਕृਤੇ ऽਪਿ ਨਰਰ੍षਭ । ਕृਤਾਨ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਲਃ ਪੁਤ੍ਰ ਯੇਨਾਸ੍ਮਿ ਵ੍ਯਸਨੀਕृਤਃ ।। ੭.੫੪.
ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਪੁੱਤਰ, ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਲਬ੍ਧਵ੍ਯਾਨ੍ਯੇਵ ਲਭਤੇ ਦੁਃਖਾਨਿ ਚ ਸੁਖਾਨਿ ਚ ।। ੭.੫੪.
ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਪਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁਖ।