ਯਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਜਯਿਨਂ ਰਾਮ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਹਤਸ਼ਾਤ੍ਰਵਮ੍ ।। ੭.੩੮.
'ਅਸੀਂ ਰਾਮਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ।'
ਏਤਤ੍ਤ੍ਵਯ੍ਯੁਪਪਨ੍ਨਂ ਚ ਯਦਸ੍ਮਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸੇ । ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਰ੍ਹ ਨ ਜਾਨੀਮਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਂ ਵਕ੍ਤੁਮੀਦृਸ਼ੀਮ੍ ।। ੭.੩੮.
'ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਇੰਝ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਇੰਝ ਵਧਾਈ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਧਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।'
ਆਪृਚ੍ਛਾਮੋ ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਹृਦਿਸ੍ਥੋ ਨਃ ਸਦਾ ਭਵਾਨ੍ । ਵਰ੍ਤਾਮਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਤ੍ਰ ਮਹਤਾ ਵृਤਾਃ । ਭਵੇਚ੍ਚ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰੀਤਿਰਸ੍ਮਾਸੁ ਨਿਤ੍ਯਦਾ ।। ੭.੩੮.
'ਅਸੀਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗੇ; ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਰਹੋਗੇ। ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ; ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਡੀ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰੀਤ ਬਣੀ ਰਹੇ।'
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਰਾਜਾਨੋ ਹਰ੍षੇਣ ਪਰਮਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਉਚੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਘਵਂ ਗਮਨੋਤ੍ਸੁਕਾਃ ।। ੭.੩੮.
ਰਾਜੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪੂਜਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਮੇਣ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਸ੍ਵਕਾਨ੍ ।। ੭.੩੮.
ਰਾਮਾ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਧਰਤੀ ਵਲ ਪਰਤ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ऽष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਵਿਚ, ਵੈਦ ਵਾਲਮੀਕਿ ਵਲੋਂ ਲਿਖੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾਕਾਵਿ ਦਾ ਅਠਤੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਤੇ ਪ੍ਰਯਾਤਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਤ੍ । ਗਜਵਾਜਿਸਹਸ੍ਰੌਘੈਃ ਕਮ੍ਪਯਨ੍ਤੋ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ।। ੭.੩੯.
ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯੋ ਹਿ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਰਾਘਵਾਰ੍ਥੇ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਃ । ਭਰਤਸ੍ਯਾਜ੍ਞਯਾ ऽਨੇਕਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਬਲਵਾਹਨਾਃ ।। ੭.੩੯.
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਭਰਤ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਚ ਮਹੀਪਾਲਾ ਬਲਦਰ੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਨ ਰਾਮਰਾਵਣਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਸ਼੍ਯਾਮਃ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੭.੩੯.
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਅਸੀਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਮਾ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।'
ਭਰਤੇਨ ਵਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਮਾਨੀਤਾ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍ । ਹਤਾ ਹਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੈਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.੩੯.
'ਅਸੀਂ ਭਰਤ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਲਿਆਏ ਗਏ ਹਾਂ, ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਜਲਦੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ — ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਰਾਮਸ੍ਯ ਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ । ਸੁਖਂ ਪਾਰੇਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯੁਧ੍ਯੇਮ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾਃ ।। ੭.੩੯.
'ਰਾਮਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਵੀ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਜੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।'
ਏਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਾਨਃ ਕਥਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ । ਕਥਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਹਰ੍षਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੭.੩੯.
ਉਹ ਰਾਜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਪਰਤ ਗਏ।
ਸ੍ਵਾਨਿ ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ऋਦ੍ਧਾਨਿ ਮੁਦਿਤਾਨਿ ਚ । ਸਮृਦ੍ਧਧਨਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਵਸੁਮਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੭.੩੯.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰਾਜ ਬੜੇ ਹੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ, ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਮਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਖਜਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲਬਾਲਬ ਸਨ।
ਯਥਾਪੁਰਾਣਿ ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯਥ । ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਰ੍ਥਮੁਪਹਾਰਾਨ੍ ਨृਪਾ ਦਦੁਃ ।। ੭.੩੯.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਤੋਹਫੇ ਵਜੋਂ ਲੈ ਆਏ।
ਅਸ਼੍ਵਾਨ੍ਯਾਨਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਹਸ੍ਤਿਨਸ਼੍ਚ ਮਦੋਤ੍ਕਟਾਨ੍ । ਚਨ੍ਦਨਾਨਿ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ।। ੭.੩੯.
ਉਹ ਘੋੜੇ, ਰਥ, ਰਤਨ, ਗਰਮੀ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਚੰਗਾ ਚੰਦਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗਹਣੇ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਾਂਸ੍ਤੁ ਦਾਸ੍ਯੋ ਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਅਜਾਵਿਕਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਰਥਾਂਸ੍ਤੁ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਦਦੁਃ ।। ੭.੩੯.
ਉਹ ਮਣੀ, ਮੋਤੀ, ਮੂंगा, ਸੋਹਣੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਥ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
ਭਰਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਆਦਾਯ ਤਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਸ੍ਵਾਂ ਪੁਰੀਂ ਪੁਨਰਾਗਤਾਃ ।। ੭.੩੯.
ਭਰਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਬੜੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਆਗਮ੍ਯ ਚ ਪੁਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਮਯੋਧ੍ਯਾਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਾਃ । ਤਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਮਾਯ ਸਮੁਪਾਹਰਨ੍ ।। ੭.੩੯.
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅਯੋਧਿਆ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਰਤਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਦਦੌ ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕृਤਕਰ੍ਮਣੇ ।। ੭.੩੯.
ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੋਹਫੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਕਰਤਬ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੇ।
ਬਿਭੀषਣਾਯ ਚ ਦਦੌ ਤਥਾਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਰਾਘਵਃ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਭ੍ਯਃ ਕਪਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯੈਰ੍ਵृਤੋ ਜਯਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੭.੩੯.
ਰਾਘਵ ਨੇ ਬਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ—ਤੋਹਫੇ ਦਿੱਤੇ।
ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਮਦਤ੍ਤਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਕਪਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਸ਼ਿਰੋਭਿਰ੍ਧਾਰਯਾਮਾਸੁਰ੍ਬਾਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੭.੩੯.
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਰਤਨ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਚ ਨृਪਤਿਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਮਹਾਰਥਃ । ਅਙ੍ਗਦਂ ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਮਙ੍ਕਮਾਰੋਪ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। ੭.੩੯.
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਥੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਅੰਗਦ, ਉਸ ਬਹਾਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਲਿਆ।
ਰਾਮਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਙ੍ਗਦਸ੍ਤੇ ਸੁਪੁਤ੍ਰੋ ऽਯਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਚਾਪ੍ਯਨਿਲਾਤ੍ਮਜਃ ।। ੭.੩੯.
ਕਮਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਅੰਗਦ ਤੇਰਾ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਤੇਰਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ।'
ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤੌ ਮਮ ਚਾਪਿ ਹਿਤੇ ਰਤੌ । ਅਰ੍ਹਤੋ ਵਿਵਿਧਾਂ ਪੂਜਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਵੈ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰ ।। ੭.੩੯.
ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਮੰਤਰੀਤਾ ਵਿਚ ਚਤੁਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਵਮੁਚ੍ਯਾਙ੍ਗਾਦ੍ਭੂषਣਾਨਿ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਸ ਬਬਨ੍ਧ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਤਦਾਙ੍ਗਦਹਨੂਮਤੋਃ ।। ੭.੩੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਗਹਣੇ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਕੀਮਤੀ ਗਹਣੇ ਅੰਗਦ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਦਿੱਤੇ।
ਆਭਾष੍ਯ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਨ੍ਰਾਘਵੋ ਯੂਥਪਰ੍षਭਾਨ੍ । ਨੀਲਂ ਨਲਂ ਕੇਸਰਿਣਂ ਕੁਮੁਦਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮ੍ ।। ੭.੩੯.
ਰਾਘਵ ਨੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੁਖੀਆਂ—ਨੀਲ, ਨਲ, ਕੇਸਰੀ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ—ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸੁषੇਣਂ ਪਨਸਂ ਵੀਰਂ ਮੈਨ੍ਦਂ ਦ੍ਵਿਵਿਦਮੇਵ ਚ । ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਂ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਿਨਤਂ ਧੂਮ੍ਰਮੇਵ ਚ ।। ੭.੩੯.
ਉਸ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਵਿਰਲੇ ਪਨਸਾ, ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਿਵਿਦ, ਜਾਮਬਵੰਤ, ਗਵਾਕਸ਼, ਵਿਨਤਾ ਤੇ ਧੂਮਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ।
ਵਲੀਮੁਖਂ ਪ੍ਰਜਙ੍ਘਂ ਚ ਸਨ੍ਨਾਦਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਦਰੀਮੁਖਂ ਦਧਿਮੁਖਮਿਨ੍ਦ੍ਰਜਾਨੁਂ ਚ ਯੂਥਪਮ੍ ।। ੭.੩੯.
ਉਸ ਨੇ ਵਲੀਮੁਖ, ਪ੍ਰਜੰਗ, ਮਹਾਬਲੀ ਸਨਨਾਦ, ਦਰੀਮੁਖ, ਦਧਿਮੁਖ ਤੇ ਯੂਥਪ ਇੰਦਰਜਾਨੂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮਧੁਰਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਾਪਿਬਨ੍ਨਿਵ । ਸੁਹृਦੋ ਮੇ ਭਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ਤਥਾ ।। ੭.੩੯.
ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਹੋ, ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਭਰਾ ਵੀ ਹੋ।'
ਯੁष੍ਮਾਭਿਰੁਦ੍ਧृਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਵ੍ਯਸਨਾਤ੍ਕਾਨਨੌਕਸਃ । ਧਨ੍ਯੋ ਰਾਜਾ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਸੁਹृਦਾਂ ਵਰੈਃ ।। ੭.੩੯.
'ਤੁਸੀਂ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਚੰਗੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।'