ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਨ੍ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯੇष੍ਵਹਮਾਗਤਃ । ਕ੍ਰਤੂਨੇਵ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਭਵਤਾਂ ਸਤਾਮ੍ ।। ੭.੩੬.
ਸ਼ਹਰੀਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਪਟਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਓ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕੋ, ਮੈਂ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸਦਸ੍ਯਾ ਮਮ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਭਵਨ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਤਤ੍ । ਭਵਿष੍ਯਥ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਮਮਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ।। ੭.੩੬.
ਤੁਸੀਂ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਬਣੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਸਕੋ।
ਅਹਂ ਯੁष੍ਮਾਨ੍ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਪੋਨਿਰ੍ਧੂਤਕਲ੍ਮषਾਨ੍ । ਅਨੁਗ੍ਰਹੀਤਃ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਨਿਰ੍ਵृਤਃ ।। ੭.੩੬.
ਤੁਹਾਡੀ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਨਾਲ ਸਭ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਪਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁਖੀ ਹੋਵਾਂਗਾ।
ਤਦਾਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਨਿਸ਼ਂ ਭਵਦ੍ਭਿਰਿਹ ਸਙ੍ਗਤੈਃ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ऋषਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ ।। ੭.੩੬.
ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੋ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਗਸਤ ਤੇ ਹੋਰ ਪੱਕੇ ਵਰੇਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੁਃ ।। ੭.੩੬.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऋषਯਸ੍ਤੇ ਯਥਾਗਤਮ੍ । ਰਾਘਵਸ਼੍ਚ ਤਮੇਵਾਰ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ।। ੭.੩੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੱਲ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ; ਰਾਘਵ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਤਂ ਭਾਸ੍ਕਰੇ ਯਾਤੇ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਨृਪਵਾਨਰਾਨ੍ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਦਾ ਨਰਵਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸੋ ऽਨ੍ਤਃਪੁਰਚਰੋ ऽਭਵਤ੍ ।। ੭.੩੬.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਰਾਤ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੇ ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੇ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਿ । ਵ੍ਯਤੀਤਾ ਯਾ ਨਿਸ਼ਾ ਪੂਰ੍ਵਾ ਪੌਰਾਣਾਂ ਹਰ੍षਵਰ੍ਧਿਨੀ ।। ੭.੩੭.
ਜਦੋਂ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਨृਪਤਿਬੋਧਕਾਃ । ਵਨ੍ਦਿਨਃ ਸਮੁਪਾਤਿष੍ਠਨ੍ਸੌਮ੍ਯਾ ਨृਪਤਿਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ।। ੭.੩੭.
ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਨਿਕਲਣ 'ਤੇ, ਸਵੇਰੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਾਇਕ ਸੁਭਾਵਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤੇ ਰਕ੍ਤਕਣ੍ਠਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਿਨ੍ਨਰਾ ਇਵ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਨਪਤਿਂ ਵੀਰਂ ਯਥਾਵਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਣਃ ।। ੭.੩੭.
ਉਹ ਸਾਰੇ, ਲਾਲ ਗਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਿਖਲਾਈ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੀਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵੀਰ ਸੌਮ੍ਯ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਕੌਸਲ੍ਯਾਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨ । ਜਗਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਤ੍ਵਯਿ ਸੁਪ੍ਤੇ ਨਰਾਧਿਪ ।। ੭.੩੭.
‘ਓ ਵੀਰ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਜਾਗੋ! ਕੌਸਲਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ! ਜਦ ਤੂੰ, ਰਾਜੇ, ਸੌਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।’
ਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਤੇ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੋ ਰੂਪਂ ਚੈਵਾਸ਼੍ਵਿਨੋਰਿਵ । ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਸ੍ਤੁਲ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮੋ ਹ੍ਯਸਿ ।। ੭.੩੭.
ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸਮਾਨ ਹੈਂ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੇ ਪृਥਿਵੀਤੁਲ੍ਯਾ ਤੇਜਸਾ ਭਾਸ੍ਕਰੋਪਮਃ । ਵੇਗਸ੍ਤੇ ਵਾਯੁਨਾ ਤੁਲ੍ਯੋ ਗਾਮ੍ਭੀਰ੍ਯਮੁਦਧੇਰਿਵ ।। ੭.੩੭.
ਤੇਰੀ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਕਮ੍ਪ੍ਯੋ ਯਤਾ ਸ੍ਥਾਣੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸੌਮ੍ਯਤ੍ਵਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਨੇਦृਸ਼ਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭਵਿਤਾਰੋ ਨਰਾਧਿਪ ।। ੭.੩੭.
ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਸ਼ਿਵ ਵਾਂਗ ਹੈਂ, ਤੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠਾ ਹੈਂ; ਓ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਮਤਿਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋ ਧਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਹਿਤਃ । ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਜਹਾਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ ।। ੭.੩੭.
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਅਜੈਯ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੁੜਿਆ ਹੈਂ, ਓ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਯਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੌ । ਏਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਧੁਰਾ ਵਨ੍ਦਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੭.੩੭.
ਓ ਕਾਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੋਭਾ ਤੇ ਧਰਮ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਵਧਾਈਆਂ ਗਾਇਕਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਤਵੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਬੋਧਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਰਾਘਵਮ੍ । ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾਭਿਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਬੁਧ੍ਯਤ ਰਾਘਵਃ ।। ੭.੩੭.
ਗਾਇਕ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦਿਵਯ ਸਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜਗ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਉੱਠ ਗਿਆ।
ਸ ਤਦ੍ਵਿਹਾਯ ਸ਼ਯਨਂ ਪਾਣ੍ਡਰਾਚ੍ਛਾਦਨਾਸ੍ਤृਤਮ੍ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਨਾਗਸ਼ਯਨਾਦ੍ਧਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣੋ ਯਥਾ ।। ੭.੩੭.
ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਫੈਦ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੇਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਨਾਗ-ਸੇਜ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਉੱਠਦਾ ਹੈ।
ਤਮੁਤ੍ਥਿਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਹ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਨਰਾਃ । ਸਲਿਲਂ ਭਾਜਨੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰੁਪਤਸ੍ਥੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। ੭.੩੭.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਉਠਿਆ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਸੁੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਕृਤੋਦਕਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇ ਹੁਤਹੁਤਾਸ਼ਨਃ । ਦੇਵਾਗਾਰਂ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਪੁਣ੍ਯਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਸੇਵਿਤਮ੍ ।। ੭.੩੭.
ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤऽਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਬਾਹ੍ਯਕਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਰਂ ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਜਨੈਰ੍ਵृਤਃ ।। ੭.੩੭.
ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰੀ ਕਮਰੇ ਵੱਲ ਨਿਕਲਿਆ।
ਉਪਤਸ੍ਥੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ ਸਪੁਰੋਹਿਤਾਃ । ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾ ਇਵਾਗ੍ਨਯਃ ।। ੭.੩੭.
ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲੌਂ ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਾਨਾਜਨਪਦੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਰਾਮਸ੍ਯੋਪਾਵਿਸ਼ਨ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਯਥਾ ऽਮਰਾਃ ।। ੭.੩੭.
ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ क्षत्रੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਬੈਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਾਸ ਅਮਰ ਲੋਕ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
ਭਰਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਉਪਾਸਾਞ੍ਚਕ੍ਰਿਰੇ ਹृष੍ਟਾ ਵੇਦਾਸ੍ਤ੍ਰਯ ਇਵਾਧ੍ਵਰਮ੍ ।। ੭.੩੭.
ਭਰਤ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਉਥੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਤਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਿਙ੍ਕਰਾ ਮੁਦਿਤਾਨਨਾਃ । ਮੁਦਿਤਾ ਨਾਮ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਾ ਬਹਵਃ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਨ੍ ।। ੭.੩੭.
ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੇਵਕ ਆਏ, ਤੇ 'ਮੁਦਿਤਾ' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਸ ਬੈਠ ਗਏ।
ਵਾਨਰਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਮੁਖਾ ਰਾਮਮੁਪਾਸਨ੍ਤੇ ਮਹੌਜਸਃ ।। ੭.੩੭.
ਸੁਗਰੀਵ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਬੀਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਭੀषਣਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਉਪਾਸਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਧਨੇਸ਼ਮਿਵ ਗੁਹ੍ਯਕਾਃ ।। ੭.੩੭.
ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਚਾਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਹ੍ਯਕ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਨਿਗਮਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕੁਲੀਨਾ ਯੇ ਚ ਮਾਨਵਾਃ । ਸ਼ਿਰਸਾ ऽ ऽਵਨ੍ਦ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮੁਪਾਸਨ੍ਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ ।। ੭.੩੭.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਪਰਿਵृਤੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਿਰ੍ऋषਿਭਿਰ੍ਵृਤਃ । ਰਾਜਭਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ।। ੭.੩੭.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮृषਿਭਿਃ ਸਮੁਪਾਸ੍ਯਤੇ । ਅਧਿਕਸ੍ਤੇਨ ਰੂਪੇਣ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਵਿਰੋਚਤੇ ।। ੭.੩੭.
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।