ਅਥੋਪਕਾਰ੍ਯਂ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਸਭਾਰ੍ਯਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਾਃ। ਰਾਜਾਪ੍ਯਨੁਯਯੌ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸਰ੍षਿਸਙ੍ਘਃ ਸਬਾਨ੍ਧਵਃ
ਫਿਰ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ; ਰਾਜਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਗੇ-ਸਬੰਧੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਦੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।
thumb|ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਹੁਣ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਅਥ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਆਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੌ ਚ ਰਾਜਾਨੌ ਜਗਾਮੋਤ੍ਤਰਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਰਾਤ ਲੰਘਣ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੋ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇ ਗਤੇ ਰਾਜਾ ਵੈਦੇਹਂ ਮਿਥਿਲਾਧਿਪਮ੍। ਆਪृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਃ ਪੁਰੀਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵੀਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਵਿਦੇਹਾਨਾਂ ਦਦੌ ਕਨ੍ਯਾਧਨਂ ਬਹੁ। ਗਵਾਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਮਿਥਿਲੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਵੀਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਬਹੁਤ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਕਮ੍ਬਲਾਨਾਂ ਚ ਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੌਮਾਨ੍ ਕੋਟ੍ਯਮ੍ਬਰਾਣਿ ਚ। ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਾਦਾਤਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਂ ਸ੍ਵਲਂਕृਤਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਵਧੀਆ ਕੰਬਲ, ਰੇਸ਼ਮ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਕਪੜੇ ਦਿੱਤੇ; ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਸਭ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ।
ਦਦੌ ਕਨ੍ਯਾਸ਼ਤਂ ਤਾਸਾਂ ਦਾਸੀਦਾਸਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਰੁਮਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਨੇ ਸੌ ਕੁੜੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਨੌਕਰ ਤੇ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ; ਸੋਨਾ, ਚੰਗਾ ਸੋਨਾ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਮੂੰਗਾ।
ਦਦੌ ਰਾਜਾ ਸੁਸਂਹृष੍ਟਃ ਕਨ੍ਯਾਧਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਿਧਂ ਰਾਜਾ ਸਮਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍
ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਬੇਮਿਸਾਲ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਬਹੁਤ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਨਿਲਯਂ ਮਿਥਿਲਾਂ ਮਿਥਿਲੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਰਾਜਾਪ੍ਯਯੋਧ੍ਯਾਧਿਪਤਿਃ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ
ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਮਿਥਿਲਾ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਆ ਗਿਆ।
ऋषੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਜਗਾਮ ਸਬਲਾਨੁਗਃ। ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤੁ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਸਰ੍षਿਸਙ੍ਘਂ ਸਰਾਘਵਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਘੋਰਾਸ੍ਤੁ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਵਾਚੋ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਭੌਮਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮृਗਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਡਰਾਉਣੇ ਪੰਛੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਡਰਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵਸਿष੍ਠਂ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਤ। ਅਸੌਮ੍ਯਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਘੋਰਾ ਮृਗਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਪੰਛੀ ਕਿਵੇਂ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ?'
ਕਿਮਿਦਂ ਹृਦਯੋਤ੍ਕਮ੍ਪਿ ਮਨੋ ਮਮ ਵਿषੀਦਤਿ। ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੈਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਹਾਨृषਿਃ
ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੰਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ?' ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ,
ਉਵਾਚ ਮਧੁਰਾਂ ਵਾਣੀਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਫਲਮ੍। ਉਪਸ੍ਥਿਤਂ ਭਯਂ ਘੋਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਮੁਖਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਸੁਣੋ, ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕੀ ਹੈ। ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਡਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਮृਗਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਮਯਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਸਂਤਾਪਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮਯਮ੍। ਤੇषਾਂ ਸਂਵਦਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
'ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਚਿੰਤਾ ਛੱਡੋ।' ਉਥੇ ਉਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਆ ਗਈ।
ਕਮ੍ਪਯਨ੍ ਮੇਦਿਨੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪਾਤਯਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਾਨ੍। ਤਮਸਾ ਸਂਵृਤਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਵੇਦਿषੁਰ੍ਦਿਸ਼ਃ
ਉਹ ਹਵਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਸੂਰਜ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈਆਂ।
ਭਸ੍ਮਨਾ ਚਾਵृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮ੍ਮੂਢਮਿਵ ਤਦ੍ਬਲਮ੍। ਵਸਿष੍ਠ ऋषਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਰਾਜਾ ਚ ਸਸੁਤਸ੍ਤਦਾ
ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ,
ਸਸਂਜ੍ਞਾ ਇਵ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਯਦ੍ਵਿਚੇਤਨਮ੍। ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਮਸਿ ਘੋਰੇ ਤੁ ਭਸ੍ਮਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵ ਸਾ ਚਮੂਃ
ਉਥੇ ਜਾਗਦੇ ਜਾਪ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਬੇਹੋਸ਼ ਜਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਫੌਜ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭੀਮਸਂਕਾਸ਼ਂ ਜਟਾਮਣ੍ਡਲਧਾਰਿਣਮ੍। ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਯਂ ਰਾਜਾ ਰਾਜਵਿਮਰ੍ਦਨਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜਿਹਾ, ਜਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਾਰਗਵ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੇਖਿਆ।
ਕੈਲਾਸਮਿਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਮਿਵ ਦੁਃਸਹਮ੍। ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜੋਭਿਰ੍ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਪृਥਗ੍ਜਨੈਃ
ਉਹ ਕੈਲਾਸ ਵਾਂਗ ਅਜੈ, ਤੇ ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਔਖਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਇੰਨੀ ਸੀ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸਨ।
ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਚਾਸਜ੍ਜ੍ਯ ਪਰਸ਼ੁਂ ਧਨੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਗਣੋਪਮਮ੍। ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਰਮੁਗ੍ਰਂ ਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨਂ ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਕੁਹਾੜੀ ਸੀ, ਧਨੁਸ਼ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਤਿੱਖਾ ਤੀਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੀਮਸਂਕਾਸ਼ਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍। ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜਪਹੋਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਸ ਵੱਡੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ,
ਸਂਗਤਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਜਜਲ੍ਪੁਰਥੋ ਮਿਥਃ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ ਪਿਤृਵਧਾਮਰ੍षੀ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਨੋਤ੍ਸਾਦਯਿष੍ਯਤਿ
ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੋਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ?'
ਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤਮਨ੍ਯੁਰ੍ਗਤਜ੍ਵਰਃ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸਾਦਨਂ ਭੂਯੋ ਨ ਖਲ੍ਵਸ੍ਯ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍
'ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਬੁਖਾਰ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੜ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਮਾਦਾਯ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ऋषਯੋ ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਗਵ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ 'ਰਾਮ, ਰਾਮ!' ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤੁ ਤਾਂ ਪੂਜਾਮृषਿਦਤ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਰਾਮਂ ਦਾਸ਼ਰਥਿਂ ਰਾਮੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
thumb|ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਇਹ ਪਚਹੱਤਰਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਰਾਮ ਦਾਸ਼ਰਥੇ ਵੀਰ ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇऽਦ੍ਭੁਤਮ੍। ਧਨੁषੋ ਭੇਦਨਂ ਚੈਵ ਨਿਖਿਲੇਨ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਰਾਮਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਅਸਧਾਰਣ ਤਾਕਤ ਦੀ ਹਰ ਥਾਂ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਵੀ ਪੂਰੀ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਭੇਦਨਂ ਧਨੁषਸ੍ਤਥਾ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਹਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਧਨੁਰ੍ਗृਹ੍ਯਾਪਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਹ ਅਜੋਬੀ ਤੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋੜਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੰਗਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਤਦਿਦਂ ਘੋਰਸਂਕਾਸ਼ਂ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਧਨੁਃ। ਪੂਰਯਸ੍ਵ ਸ਼ਰੇਣੈਵ ਸ੍ਵਬਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਚ
ਇਹ ਜਾਮਦਗਨ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾ।