ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰਕृਤਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਕਮ੍ਪ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹਾਧृਤਿਃ । ਮਾਹਿष੍ਮਤੀਪਤਿਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਜਗਾਮ ਮਹਾਨृषਿਃ ।। ੭.੩੩.
ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਮਨ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮਹਿਸ਼ਮਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ।
ਸ ਵਾਯੁਮਾਰ੍ਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵਾਯੁਤੁਲ੍ਯਗਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪੁਰੀਂ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਨਃਸਮ੍ਪਾਤਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੭.੩੩.
ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਵਾ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਚਲ ਕੇ, ਪੱਕੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਹਿਸ਼ਮਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਮਰਾਵਤਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਂ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਜਨਾਕੁਲਾਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਰੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵਾਮਰਾਵਤੀਮ੍ ।। ੭.੩੩.
ਉਹ ਐਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਜੋ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ।
ਪਾਦਚਾਰਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਂ ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਂ ਸੁਦੁਰ੍ਦਸ਼ਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਿਜ੍ਞਾਯ ਅਰ੍ਜੁਨਾਯ ਨਿਵੇਦਯਨ੍ ।। ੭.੩੩.
ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵਚਨਾਦ੍ਧੈਹਯਾਧਿਪਃ । ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਞ੍ਜਲਿਮਾਧਾਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਚ੍ਛਤ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍ ।। ੭.੩੩.
ਹੈਹਯ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪੁਲਸਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਪੁਰੋਹਿਤੋ ऽਸ੍ਯ ਗृਹ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਯਯੌ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ।। ੭.੩੩.
ਉਸ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪਾਣੀ ਤੇ ਮਧੁਪਾਰਕ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਇੰਦਰ ਅੱਗੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਮृषਿਮਾਯਾਨ੍ਤਮੁਦ੍ਯਨ੍ਤਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ । ਅਰ੍ਜੁਨੋ ਦृਸ਼੍ਯ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਵਵਨ੍ਦੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੭.੩੩.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਿਆਂ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਮਧੁਪਰ੍ਕਂ ਗਾਂ ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਚ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਮਾਹ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਰ੍षਗਦ੍ਗਦਯਾ ਗਿਰਾ ।। ੭.੩੩.
ਉਸ ਨੇ ਮਧੁਪਾਰਕ, ਇਕ ਗਾਂ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੁਲਸਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਦ੍ਯੈਵਮਮਰਾਵਤ੍ਯਾ ਤੁਲ੍ਯਾ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀ ਕृਤਾ । ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤ੍ਵਾਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਦਸ਼ਮ੍ ।। ੭.੩੩.
ਅੱਜ ਮਹਿਸ਼ਮਤੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਅੱਜ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਕੁਸ਼ਲਂ ਦੇਵ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਤਪਃ । ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਗਣੈਰ੍ਵਨ੍ਦ੍ਯੌ ਵਨ੍ਦੇ ऽਹਂ ਚਰਣੌ ਤਵ ।। ੭.੩੩.
ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋ ਗਈ, ਪ੍ਰਭੂ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਈ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਪੈਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਰਾਜ੍ਯਮਿਮੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਇਮੇ ਦਾਰਾ ਇਮੇ ਵਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਮਿ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਾਜ੍ਞਾਪਯਤੁ ਨੋ ਭਵਾਨ੍ ।। ੭.੩੩.
ਇਹ ਰਾਜ, ਇਹ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਉਹੀ ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਲਾਂਗੇ।
ਤਂ ਧਰ੍ਮੇ ऽਗ੍ਨਿषੁ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਸ਼ਿਵਂ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋਵਾਚ ਰਾਜਾਨਂ ਹੈਹਯਾਨਾਂ ਤਥਾ ऽਰ੍ਜੁਨਮ੍ ।। ੭.੩੩.
ਧਰਮ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ਬਰ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਪੁਲਸਤਿ ਨੇ ਹੈਹਯਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਮ੍ਬੁਜਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨ । ਅਤੁਲਂ ਤੇ ਬਲਂ ਯੇਨ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਜਿਤਃ ।। ੭.੩੩.
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਭਯਾਦ੍ਯਸ੍ਯੋਪਤਿष੍ਠੇਤਾਂ ਨਿष੍ਪਨ੍ਦੌ ਸਾਗਰਾਨਿਲੌ । ਸੋ ऽਯਂ ਮृਧੇ ਤ੍ਵਯਾ ਬਦ੍ਧਃ ਪੌਤ੍ਰੋ ਮੇ ਰਣਦੁਰ੍ਜਯਃ ।। ੭.੩੩.
ਜਿਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪੌਤਾ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਜੈ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰਕਸ੍ਯ ਯਸ਼ਃ ਪੀਤਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰਾਵਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋ ऽਦ੍ਯ ਮੁਞ੍ਚ ਵਤ੍ਸਂ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍ ।। ੭.੩੩.
ਮੇਰੇ ਪੌਤੇ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਤੇ ਨਾਮ ਤੂੰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਦਸ਼ਾਨਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯੋਚੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਨ ਵਚੋ ऽਰ੍ਜੁਨਃ । ਮੁਮੋਚ ਵੈ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਤ੍ ।। ੭.੩੩.
ਪੁਲਸਤਿ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ, ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਤਂ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਰਿਮਰ੍ਜੁਨਃ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਸ੍ਰਗਮ੍ਬਰੈਃ । ਅਹਿਂਸਕਂ ਸਖ੍ਯਮੁਪੇਤ੍ਯ ਸਾਗ੍ਨਿਕਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤਂ ਗृਹਂ ਯਯੌ ।। ੭.੩੩.
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣੇ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਨਾਪਿ ਸਨ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤਃ ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯੋ ਲਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ।। ੭.੩੩.
ਪੁਲਸਤਿ ਨੇ ਵੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅੰਗ-ਸੰਗ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਿਤਾਮਹਸੁਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਃ । ਮੋਚਯਿਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਹ ।। ੭.੩੩.
ਪੁਲਸਤਿ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੌਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸ ਰਾਵਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਧਰ੍षਣਮ੍ । ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਵਚਨਾਚ੍ਚਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਃ ।। ੭.੩੩.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ, ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਤੋਂ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸਹਿ ਕੇ, ਪੁਲਸਤਿ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੁੜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਬਲਿਭ੍ਯੋ ਬਲਿਨਃ ਸਨ੍ਤਿ ਰਾਘਵਨਨ੍ਦਨ । ਨਾਵਜ੍ਞਾ ਹਿ ਪਰੇ ਕਾਰ੍ਯਾ ਯ ਇਚ੍ਛੇਤ੍ ਪ੍ਰਿਯਮਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭.੩੩.
ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਲਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਉਗਰਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੋਰੁਪਲਭ੍ਯ ਮੈਤ੍ਰੀਮ੍ । ਪੁਨਰ੍ਨृਪਾਣਾਂ ਕਦਨਂ ਚਕਾਰ ਚਚਾਰ ਸਰ੍ਵਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚ ਦਰ੍ਪਾਤ੍ ।। ੭.੩੩.
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ, ਸਾਹਸਰਬਾਹੁ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਜੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਿਆ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਤ੍ਤਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਉੱਤਰਕਾਂਡ ਦੇ ਤ੍ਰੈਤੀਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਵਲਮੀਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ।
ਅਰ੍ਜੁਨੇਨ ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ । ਚਚਾਰ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਮਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਸ੍ਤਥਾ ਕृਤਃ ।। ੭.੩੪.
ਅਰਜੁਨ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਂ ਵਾ ਸ਼ृਣੁਤੇ ऽਯਂ ਬਲਾਧਿਕਮ੍ । ਰਾਵਣਸ੍ਤਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧੇ ਹ੍ਵਯਤਿ ਦਰ੍ਪਿਤਃ ।। ੭.੩੪.
ਜਦੋਂ ਵੀ ਰਾਵਣ ਕਿਸੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦਾ, ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦਾ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਨਗਰੀਂ ਵਾਲਿਪਾਲਿਤਾਮ੍ । ਗਤ੍ਵਾ ਹ੍ਵਯਤਿ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਵਾਲਿਨਂ ਹੇਮਮਾਲਿਨਮ੍ ।। ੭.੩੪.
ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਹ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਾਨਰਾਮਾਤ੍ਯਸ੍ਤਾਰਸ੍ਤਾਰਾਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਉਵਾਚ ਵਾਨਰੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਯੁਦ੍ਧਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਮੁਪਾਗਤਮ੍ ।। ੭.੩੪.
ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਮੰਤਰੀ ਤਾਰਾ ਨੇ, ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ, ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ ਗਤੋ ਵਾਲੀ ਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਬਲੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕੋ ऽਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਖਤਃ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤਵ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਃ ।। ੭.੩੪.
ਹੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵਾਲੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਵਾਨਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਚਤੁਰ੍ਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਸਮੁਦ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਮਨ੍ਵਾਸ੍ਯ ਰਾਵਣ । ਇਮਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਾਯਾਤਿ ਵਾਲੀ ਤਿष੍ਠ ਮੁਹੂਰ੍ਤਕਮ੍ ।। ੭.੩੪.
ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ 'ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਵਾਲੀ ਇੱਥੇ ਇਸੀ ਵੇਲੇ ਆਵੇਗਾ—ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਰੁਕ ਜਾ।
ਏਤਾਨਸ੍ਥਿਚਯਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯ ਯ ਏਤੇ ਸ਼ਙ੍ਖਪਾਣ੍ਡੁਰਾਃ । ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਿਨਾਮਿਮੇ ਰਾਜਨ੍ਵਾਨਰਾਧਿਪਤੇਜਸਾ ।। ੭.੩੪.
ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖ, ਜੋ ਸਾਂਪ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਰਗੇ ਚਿੱਟੇ ਹਨ—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।